Кіріспе
Ислам термині, "тікелей жол" деген мағынаны білдіреді. Сират әл-Мустақим (الصراط المستقيم) – араб тіліндегі термин, "тікелей жол" дегенді білдіреді. Көбінесе ол Құдайға жетелейтін жол ретінде түсіндіріледі. Исламдық ой-пікірде, тікелей жол Құранға, Мұхаммед пайғамбарға немесе ислам дініне жалпы сияқты түрлі сілтемелер ретінде қолданылады.
Sirat al Mustaqim (الصراط المستقيم) is an Arabic term that means 'the straight path'. It is commonly understood as the path that leads to God. In Islamic thought, the straight path is variously used as a reference to the Quran or Muhammad, or Islam as a whole.
Құран мен түсіндірме дәстүрлерде
"Ас сират әл мустақим" термині Құранда шамамен 33 рет айтылған. Бұл сөз тіркесі ерекше түрде "Құранның мәні" деп есептелетін Фатиха сүресінде (1:6) кездеседі. Құранның 1:6 ("Бізді тура жолға баста") деген дұғасын кейбір түсіндірушілер тура жолда тұрақтылықты сақтау және шындық жолында берік болу үшін үздіксіз көмек және қолдау сұрап дұға ету деп түсіндіреді. Осы дұғада тура жолға бағыт сұрау "Құдайдың Өзіне жетелеуді іздеуді білдіреді", бұл Құдайға жақындық, Оны тану және Оны сүюге деген құштарлықты көрсетеді. Исламда тура жолдың әртүрлі түсіндірмелері бар, кейбіреулер оны Құранға сілтеме ретінде қарастырса, ал басқалары оны Исламның немесе Пайғамбардың өкілі деп санайды. Тура жол – бұрылыстарсыз, қисықтарсыз, айқын, тікелей және қарапайым жол ретінде түсініледі. Бұл – өмірге тепе-теңдікті сақтайтын, шектен шықпайтын көзқарас, дүниелік құштарлықтан және тым қатал зұттықтан сақтану. Тура жол діни заңның сыртқы ережелерін руханилықтың ішкі өлшемдерімен үйлестірумен сипатталады, соның нәтижесінде сенімнің сыртқы және ішкі аспектілерінің гармониялық бірігіп кеткені байқалады. Бұл, Құдайға сыртқы іс-әрекеттері арқылы қызмет етудің және сонымен қатар Омен терең рухани байланыс орнатудың маңыздылығын баса көрсетеді. Бір рет Құранда "таріқ мустақим" (түз жол) деген сөз қолданылады. Әл-Тустари оны "сират әл-мустақим" терминімен байланыстырып, шындық жолының дүниелік істер мен формальдылықтардан бас тартуды және шындықты түсінуге ұмтылуды қамтитынын айтады. Тура жол кейде адамдар мен жындылардың жұмаққа кіру үшін соттың соңғы кезеңінде өтуге тиіс жолы ретінде түсіндіріледі.