Кіріспе

Қырғызстанның сыртқы қатынастарына шолу

Қырғызстан Кеңес Одағының тарихи мұрасын ескере отырып, Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығының басқа мүшелерімен, әсіресе Қазақстан мен Ресеймен тығыз қарым-қатынас орнатып келеді. Түрік тілдері ретінде ортақ мұраларын ескере отырып, Түркиямен де жақын байланыста. Қырғызстан бастапқыда рубль аймағында қалуға ниеттенгенімен, Ресей үкіметінің қатаң талаптары 1993 жылдың мамыр айында Қырғызстанды өз валютасын – сомды енгізуге мәжбүр етті. Қырғызстанның рубль аймағынан шығуы алдын ала ескертусіз жасалды және бастапқыда аймақта жағдайдың шиеленісуіне әкелді. Қазақстан мен Өзбекстан сауданы уақытша тоқтатты, ал Өзбекстан тіпті экономикалық санкцияларға тең келетін шектеулер енгізді. Екі ел де рубльдің көптеп келуінен және инфляцияның артуынан қаушады. Қазақстан мен Өзбекстанның Қырғызстанға деген қарсылығы ұзаққа созылмады, ал үш ел 1994 жылдың қаңтарында экономикалық одақ құру туралы келісімге келді. Бұл келесі айда елдер арасындағы шекаралық шектеулердің жеңілдетілуіне әкелді. Қырғызстан ТМД-ның Тәжікстандағы бейбітшілік сақтау күштеріне де үлес қосты. Түркия аймақтағы мәдени және этникалық байланыстарын пайдалануға тырысып, Қырғызстанның екіжақты қарым-қатынастарды дамытуға құлшынысын байқады. Қырғыз Республикасы оңтүстік көршісі – Қытай Халық Республикасымен сауда-саттық көлемінің айтарлықтай өскенін де көрді. Қырғызстан Өзбекстан және Қазақстан әскерлерімен бірлескен әскери оқу-жаттығулар өткізу сияқты аймақтық ынтымақтастықты дамытуға белсенді қатысып келеді. 1999 жылдың қаңтарында Бішкекте жаңа ЕҚЫҰ кеңсесі ашылды, ал 2000 жылдың 18 ақпанында ЕҚЫҰ Бішкекке жұмысын жүргізуде көмектесу үшін Ош қаласында қосымша кеңсе ашатынын хабарлады. Қырғызстан ЕҚЫҰ, ТМД және Біріккен Ұлттар Ұйымының мүшесі болып табылады.

Екіжақты қатынастар

Елдер арасындағы ресми қатынастар басталған күні Ескермелер 1993 жылдың қаңтарында екі ел де хаттама арқылы дипломатиялық қатынастар орнатты. Армения Қырғызстанда Қазақстан Республикасының Нұр-Сұлтан қаласында орналасқан елшілігі және Бишкектегі құрметті консулдығы арқылы өкілдік етеді. Қырғызстанның Армениядағы өкілдігі Ресейдің Мәскеудегі елшілігі арқылы жүзеге асырылады. Екі ел де Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығына, Ұжымдық қауіпсіздік туралы келісім ұйымына және Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы еркін сауда аймағына мүше. Австралияның Қырғызстандағы өкілдігі Ресейдің Мәскеу қаласындағы елшілігі арқылы жүзеге асырылады. Қараңыз Әзербайжан–Қырғызстан қатынастары

Әзербайжанның Бишкекте елшілігі бар. Қырғызстанның Бакуде елшілігі бар. Қараңыз Қытай–Қырғызстан қатынастары

1996 жылға қарай, екі ел арасындағы қарым-қатынас Бишкектегі үкімет үшін айтарлықтай белгісіздіктің аймағы болды. 23 желтоқсан 1996 ж. Екі ел 23 желтоқсан 1996 ж. дипломатиялық қатынастар орнатты. Екі ел де Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымының толыққанды мүшелері болып табылады. 20 ақпан 1992 ж. Екі ел 20 ақпан 1992 ж. дипломатиялық қатынастар орнатты. Екі ел де Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымының толыққанды мүшелері болып табылады. 1996 ж. Екі ел 1996 ж. дипломатиялық қатынастар орнатты. Екі ел де Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымының толыққанды мүшелері болып табылады. Қараңыз Финляндия–Қырғызстан қатынастары Грузияның Қырғызстандағы өкілдігі Қазақстанның Нұр-Сұлтан қаласындағы елшілігі арқылы жүзеге асырылады. Қырғызстан Грузияда өзінің Бакудегі (Әзербайжан) елшілігі арқылы өкілдік етеді. Екі ел де Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымының толыққанды мүшелері болып табылады. 1992 ж. Қараңыз Грекия–Қырғызстан қатынастары

Екі ел 1992 ж. дипломатиялық қатынастар орнатты. Грекияның Сыртқы істер министрлігінің делегациясы 2008 ж. Душанбеге келіссөздер жүргізу үшін келді және Тәжікстанның Сыртқы істер министрі Зарифтімен және Сыртқы істер министрінің бірінші орынбасары Юлдашевпен кездесті. Сыртқы істер министрі Дора Бакояннис 2008 жылдың қыркүйек айында Парижде өткен ЕО Орталық Азиядағы қауіпсіздік мәселелері жөніндегі бірінші форумында Тәжікстанның Сыртқы істер министрі Зарифтімен кездесті. Қырғызстанда грек тегіне жататын 650-700 адам тұрады. Алайда, Шетелде тұратын гректер үшін бас хатшылықтың деректері одан да төмен санды (50 адам) береді. 2004 ж. Грекия мен Қырғызстан Қырғыз президенті Аскар Акаевтың Грекияға сапары кезінде әуе көлігі, туризм және дипломатия туралы екіжақты келісімге қол қойды. 18 наурыз 1992 ж. Қараңыз Қырғызстан–Үндістан қатынастары

Қырғыз Республикасы тәуелсіздік алғаннан бастап 1991 жылдың 31 тамызында Үндістан 18 наурыз 1992 ж. екіжақты дипломатиялық қатынастарды орнатуда алғашқылардың бірі болды; Үндістанның тұрақты миссиясы 1994 ж. құрылды. Қырғыз Республикасымен саяси байланыстар дәстүрлі түрде жылы және достық қарым-қатынаста болды. Қырғызстан басшылары Үндістанның Кашмир мәселесі бойынша ұстанымын қолдап, бітімгершілік процесін құптайды. Қырғызстан сонымен қатар Үндістанның Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесіне тұрақты орын алуын және Шанхай ынтымақтастық ұйымында (ШЫҰ) Үндістанның рөлін қолдайды. Сондай-ақ, Үндістанның осы елмен білім беру саласы бойынша да тығыз байланысы бар. Қорғаныс министрі Омуралиев 2013 жылдың қыркүйек айында "Еркін Еуропа" радиосына берген сұхбатында әскери ынтымақтастық перспективаларына деген құлшынысын білдірді. "Көптеген адамдар Қырғызстан мен Үндістанның әскери қатынаста өзара мүдделері жоқ деп санайды, бірақ біз қорғаныс саласында өте тығыз серіктестікке ие болдық". Ол шетелдік тілдерді (егерде ағылшын тілінде болса) оқыту, әскери медицина және БҰҰ-ның бейбітшілік миссиясына дайындықты ынтымақтастық салалары ретінде атап өтті. Қараңыз Иран–Қырғызстан қатынастары

Иран–Қырғызстан қатынастары – Қырғызстан мен Иран арасындағы сыртқы және дипломатиялық қатынастар. Иран мен Қырғызстан арасындағы екіжақты қарым-қатынас біркелкі және біршама жеңілдетілген. 2013 жылдың 12 қыркүйегінде Иран президенті Хасан Роухани Қырғызстан мен Қазақстанмен қарым-қатынасты нығайту үшін саяси ерік білдірді. 26 қаңтар 1992 ж. Жапония мен Қырғызстан арасындағы дипломатиялық қатынастар 26 қаңтар 1992 ж. орнатылды. Жапония Бишкекте 2003 жылдың қаңтарында, ал Қырғызстан Токиода 2004 жылдың сәуірінде елшілік ашты. Қазақстан–Қырғызстан қатынастары

Екі ел арасындағы қарым-қатынас өте тығыз және қырғыз бен қазақ тілдері, мәдениеті және діні жағынан өте жақын. Қырғыз-қазақ қарым-қатынастары әрдайым достыққа негізделген, екі елдің экономикалық және басқа да ресми бірігуі қатты бағаланады, өйткені екі елдің ортақ нәрселері көп. 2007 жылдың 26 сәуірінде Қазақстан мен Қырғызстан "Халықаралық Жоғарғы кеңес" құру туралы келісімге қол қойды. Бұл тарихи оқиға Қазақстан президенті Қырғызстан астанасы Бишкекке ресми сапармен келген кезде орын алды. 18 наурыз 1993 ж. Екі ел 18 наурыз 1993 ж. дипломатиялық қатынастар орнатты. Екі ел де Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымының толыққанды мүшелері болып табылады. 3 шілде 1992 ж. Екі ел 3 шілде 1992 ж. дипломатиялық қатынастар орнатты. Екі ел де Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымының толыққанды мүшелері болып табылады. Қараңыз Қырғызстан–Малайзия қатынастары

Қырғызстанның Куала-Лумпурда елшілігі бар, ал Малайзияның Ташкенттегі елшілігі де Қырғызстанға аккредиттелген. 19 ақпан 1993 ж. Екі ел 19 ақпан 1993 ж. дипломатиялық қатынастар орнатты. Екі ел де Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымының толыққанды мүшелері болып табылады. 14 қаңтар 1992 ж. Қырғызстан АҚШ-тың Вашингтондағы елшілігінен Мексикаға аккредиттелген. Мексика Иранның Тегерандағы елшілігінен Қырғызстанға аккредиттелген. Қырғызстан Украинаның Киевтегі елшілігінен Молдоваға аккредиттелген. Молдова Ресейдің Мәскеудегі елшілігінен Қырғызстанға аккредиттелген. 30 қаңтар 1992 ж. 20 желтоқсан 1991 ж. Қараңыз Қырғызстан–Пәкістан қатынастары

Екі ел арасындағы қарым-қатынас 20 желтоқсан 1991 ж. Қырғызстан КСРО-дан тәуелсіздік алғаннан кейін орнатылды. Қараңыз Қырғызстан–Польша қатынастары 15 маусым 1992 ж. Екі ел 15 маусым 1992 ж. дипломатиялық қатынастар орнатты. Екі ел де Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымының толыққанды мүшелері болып табылады. Қараңыз Қырғызстан–Ресей қатынастары

Басқа Орталық Азия республикалары кейде Ресейдің араласуына шағымданса, Қырғызстан Мәскеуден көбірек назар және қолдау тіледі. Әлемдік қауым ұсынған барлық қаржылық қолдауға қарамастан, Қырғызстан экономикалық жағынан Ресейге, тікелей және Қазақстан арқылы тәуелді болып қалады. 1995 жылдың басында Қырғызстанның сол кездегі президенті Аскар Акаев республиканың жиырма тоғыз ірі өнеркәсіптік зауыттарындағы үлестерді Ресей компанияларына сатуға тырысты, бірақ Ресей бұл ұсыныстан бас тартты. 1998 ж. Екі ел 1998 ж. дипломатиялық қатынастар орнатты. 2011 ж. тауар айналымының жалпы құны 3,5 млн. еуроны құрады. БҰҰ Бас ассамблеясының 69-сессиясының шеңберінде Сыртқы істер министрі Юн Бён Сэ 26 қыркүйекте Қырғызстанның сыртқы істер министрі Ержан Абдылдаевпен кездесті. Кездесуде екі дипломат өзара қызығушылық тудыратын мәселелерді, жоғары деңгейдегі алмасуды күшейту және халықаралық аренада бірлесіп жұмыс істеу жолдарын талқылады. Екі тарап екі елдің 2013 жылдың қараша айында Қырғызстан президенті Алмазбек Атамбаевтың Республика Кореясына жасаған сапарынан бері екіжақты қарым-қатынастарының дамып келе жатқаны туралы пікір білдірді. Кездесу нәтижесінде екі ел арасындағы достық пен ынтымақтастықты одан әрі нығайту үшін жоғары деңгейдегі алмасуды ұлғайту туралы келісімге қол жеткізілді. Қараңыз Қырғызстан–Испания қатынастары 1993 ж. Екі ел 1993 ж. дипломатиялық қатынастар орнатты. Қараңыз Қырғызстан–Тәжікстан қатынастары

Қырғызстан–Тәжікстан қарым-қатынастары шиеленіскен. Қараңыз Қырғызстан–Түркия қатынастары

Қырғызстанның Анкарада елшілігі бар. Түркия Қырғыз Республикасын ең бірінші мойындаған мемлекет болды. Қараңыз Қырғызстан–Түрікменстан қатынастары

Қырғызстанның Ашхабадта елшілігі бар. Түрікменстанның Б...