Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қытай генерал Ли Ченлиан (; корейше: 이성량; 1526–1615), сыпайы аты Руки (汝契), көркем аты Инчен (引城), Мин әулетінің генералы болған.
Chinese general
Li Chengliang (; Korean: 이성량; 1526–1615), courtesy name Ruqi (汝契), art name Yincheng (引城), was a Ming dynasty general.
Ерте өмір
Тиелингте (қазіргі Ляонин провинциясында, Мин империясының солтүстік-шығысындағы Ляодун аймағында) әскери отбасында дүниеге келген Ли бала кезінде кедейлікке ұшырады. 40 жасқа келгенде ғана ол ресми қызметке тағайындалды, бірақ соңында бас хатшы Чжан Цзючжэннің қолдауымен Ляодун аймақтық қолбасшысы болды. Ли Ляодун аймақтық қолбасшысы қызметін екі рет атқарды, сәйкесінше 22 жыл және 8 жыл бойы.
Born in a military family in Tieling (in modern day Liaoning province, Liaodong in the Ming empire's northeast), Li suffered from poverty during his childhood. It was not until he reached the age of 40 that he received an official appointment, but he eventually became Liaodong Regional Commander with the backing of the Chief Grand Secretary Zhang Juzheng. Li served two terms as Liaodong Regional Commander, for 22 years and 8 years respectively.
Моңғолдарға қарсы әскери мансап
1570 жылдары Чахар моңғолдары шығысқа көшіп, Ляодун аймағын жиі мазалады. Лидің Ляодун аймақтық басшысы ретінде алғашқы қызметі Шахарға қарсы бес жеңіске жетті. Осы жеңістері үшін 1579 жылы ол "Нингюань графы" (Нингюань бо 寧遠伯) атағын алды, бұл атақ 1580 жылы мұрагерлік болып бекітілді. 1575 жыл (Ванли билігінің үшінші жылы): Тюмен хан жүз мыңнан астам атты әскерді басқарып, Ичжоу және Цзиньчжоу аймақтарына шабуыл жасап, тонады, бірақ Ли оны жеңді. 1578 жыл (Ванли 6): Тюмен хан тағы шабуыл жасады, бұл жолы Ляоянгқа, бірақ қайта жеңілді. 1579 жыл (Ванли 7): Тюмен хан Ичжоу / Цзиньчжоу аймағына шабуыл жасап, Гуаннин (қазіргі Бейнинг) қаласын қоршады. 1580 жыл (Ванли 8): Тюмен хан 40 000 атты әскер жинады, әр аттың артынан бір ірі қара және үш қой байланды. 1581 жыл (Ванли 9): Тюмен хан жүз мың адам мен жылқыдан тұратын тоғыз тайпаны біріктіріп, Пекинге жету мақсатымен Ляодунға шабуыл жасады.
In the 1570s, the Chahar Mongols migrated east and often harassed the Liaodong region. Li's first tenure as Liaodong Regional General saw five victories against the Chahar. For these victories, in 1579 he was named "Earl of Ningyuan" (Ningyuan bo 寧遠伯), a title that was made hereditary in 1580. 1575 (third year of the Wanli reign): Tümen Khan led over a hundred thousand cavalry troops to attack and pillage the Yizhou and Jinzhou regions, but was defeated by Li. 1578 (Wanli 6): Tümen Khan attacked again, this time in Liaoyang, but was defeated again. 1579 (Wanli 7): Tümen Khan attacked the Yizhou / Jinzhou region and besieged Guangning 廣寧 (modern day Beining). 1580 (Wanli 8): Tümen Khan gathered 40,000 cavalry, each horse tailing a cattle and three sheep. 1581 (Wanli 9): Tümen Khan gathered nine tribes totaling a hundred thousand men and horses and attacked Liaodong with the intention of reaching Beijing.
Цзяньчжоу-Журчен соғысы
Ол Джурчен тайпаларымен бейбіт қарым-қатынас орнатуға жауапты болды. Цзяньчжоу жучжэнь әміршісі Ван Гао (王杲) Мин қалаларына жиі шабуыл жасап, 1573 жылы Фушунда Мин қолбасшысын өлтірген. Мин жазалау экспедициясын жіберіп, Ванды солтүстікке, басқа Джурчен тайпасының – Хаданың жеріне қуды, онда оны Хулун федерациясының басшысы Ван Тай тұтқындап, 1575 жылы Ли Ченгляңға тапсырды, ол оны өлімге кесті. Ван Гаоның өлімі Цзяньчжоу жучжэнь әміршілері арасындағы билік күресін одан әрі қыздырды. Ван Гаоның үстемдігіне бағынышты болған Джоканга мен оның ұлы Такси, өздерінің билігін арттыру үшін Ли Ченгляңмен құпия одақтасты. 1582 жылы Ван Гаоның ұлы Атай (阿台) Мин жерлеріне шабуыл жасады. Мин жазалау экспедициясын жіберді, оған Джоканга мен Такси қолдау көрсетті. Атайдың бекінісіне жасалған шабуыл кезінде және белгісіз жағдайларда Джоканга мен Такси екеуі де Ли Ченгляңның басшылығындағы Мин әскерлерімен бірге Никан Вайланнан қаза тапты, ол да Минге адал Джурчен көшбасшысы болған. Ли Ченгляң Таксидің ұлы Нұрхачини асырап, қорғады. Лидің қолдауымен Нұрхачи келесі жылдары біртіндеп күшін өсірді. 1583 жылдың басында Нұрхачи Ли Ченгляңнан әкесінен кейін кіші жүздің әміршісі болу құқығын алды. Кейін Ли Ченгляң 1587 жылы Никан Вайланды Нұрхачиге берді, ол оны дереу өлімге кесті. Одақтар мен әскери жеңістер арқасында Нұрхачи ақырында барлық Джурчен тайпаларын біріктіре алды. Өзін Кейінгі Цзинь әулетінің ханы деп жариялаған ол Минге қарсы көтерілді. 1618 жылы жарияланған, Минге қарсы соғысқа себеп болған жеті наразылығының біріншісінде Миннің "ешқандай негізсіз біздің шекарамызды бұзып, менің әкем мен атамекенімді өлтіргені" айтылды.
He was charged with maintaining peaceful relations with the Jurchen tribes. The Jianzhou Jurchen chieftain Wang Gao (王杲) had frequently assaulted Ming cities and killed the Ming commander at Fushun in 1573. The Ming sent a punitive expedition that drove Wang north into the lands of another Jurchen tribe, the Hada, where he was captured by Wang Tai, leader of the Hūlun federation, and handed over to Li Chengliang, who executed him in 1575. Wang Gao's death intensified the power struggles that were already taking place between Jianzhou Jurchen chieftains. Giocangga and his son Taksi, who had been subjects to Wang Gao's authority, secretly allied themselves with Li Chengliang to enhance their power. In 1582 Wang Gao's son Atai (阿台) raided Ming lands. Ming sent a punitive expedition, which Giocangga and Taksi supported. In the ensuing assault on Atai's fort, and under unclear circumstances, both Giocangga and Taksi were killed, by rival Jurchen leader Nikan Wailan who was also siding with the Ming troops under the command of Li Chengliang. Li Chengliang fostered and protected Nurhaci, Taksi's son. With Li's support, Nurhaci gradually grew his strength in the following years. Early in 1583, Nurhaci obtained from Li Chengliang the right to succeed his father as a minor Jurchen chieftain. Later Li Chengliang gave Nikan Wailan to Nurhaci in 1587, who beheaded him immediately. Through a series of alliances and military victories, Nurhaci eventually managed to unify all Jurchen tribes under his own leadership. Having named himself khan of the Later Jin dynasty, he rose in rebellion against the Ming. The first of his Seven Grievances against the Ming, promulgated in 1618 as a casus belli, was that the Ming, "with no justification whatsoever, violated our borders and killed my father and grandfather."
Қамқорлық
Ли Ченлиан Ванли императорының (1572–1620) және оның ықпалды Бас хатшысы Чжан Цзючжэннің (1525–1582) қамқорлығы мен қолдауына ие болды, ол Ванли билігінің алғашқы 10 жылында Мин үкіметін басқарды. Чжан мен император бірлесіп Ли мен оның ұлдарына "мұрагерлік әскери шенеуніктерге бұрын-соңды берілмеген атақтар мен жауапкершіліктер" берді. Мин астанасынан жалақы алудан бөлек, Ли "соғыс олжасы, шекаралық аймақтарда жылқы ұрлау және шекаралық сауда нарықтарында бағаларды күштеп өзгерту" арқылы байлығын арттырды.
Li Chengliang enjoyed the patronage and support of the Wanli Emperor (r. 1572–1620) and his powerful Grand Secretary Zhang Juzheng (1525–1582), who controlled the Ming government during the first 10 years of the Wanli reign. Together, Zhang and the emperor granted Li and his sons "titles and responsibilities never before enjoyed by hereditary military officials." In addition to receiving stipends from the Ming capital, Li enhanced his wealth through "war booty, horse rustling in the borderlands, and coercive manipulation of prices in border markets."
Ұрпақтар
Ли Ченлианның тоғыз ұлының ішінде Ли Русон мен Ли Рубай Мин әскерінде «аймақтық қолбасшылар» (зонгбинг 總兵) және «аймақтық қолбасшылардың көмекшілері» (каньцзян 參將) болып көтерілді. Ли Русонды моңғолдар жазалап өлтірді, ал Ли Рубай Нурхачиға жеңілген соң өз-өзіне қол жұмсады.
Of Li Chengliang's nine sons, Li Rusong, Li Rubai would rise to become "regional commanders" (zongbing 總兵) and "assistant regional commanders" (canjiang 參將) for the Ming. Li Rusong would eventually be executed by the Mongols, and Li Rubai committed suicide when he lost to Nurhaci.