Кіріспе

Варфаринге шақырылған терінің некрозы – антивитамин К антикоагулянттарымен (4 гидроксикумарин, мысалы, варфарин) емдеуден кейін туындаған С протеинының жетіспеушілігі салдарынан тері мен тері асты тіндерінің некрозы (тіндердің өлімі) пайда болатын жағдай. Варфарин некрозы – варфарин немесе оған ұқсас антикоагулянттармен емдеудің сирек кездесетін, бірақ ауыр асқынуы. Әдетте, бұл жағдайға семіз, орта жастағы әйелдер көбірек шалдығады (орташа жасы 54 жас, ерлер мен әйелдер арақатынасы 1:3). Бұл дәрілік реакция көбінесе варфарин туындыларымен емдеудің үшінші және оныншы күндері аралығында пайда болады. Синдромның дамуы емдеуді бастағанда үлкен дозаларды қолданумен байланысты.

Механизм

Варфарин некрозы көбінесе дәрілік ем басталғаннан кейін 3-5 күн өткен соң пайда болады, ал жоғары бастапқы доза оның даму қаупін арттырады. Белсендірілген С протеиніне қарсы тұру (V Leiden факторы) және антитромбин III жетіспеушілігі. Жоғарыда айтылған гипотеза ең көп қабылданып жүргенімен, басқалары бұл гиперсезімталдық реакциясы немесе тікелей уытты әсер деп санайды.

Алдын алу

K1 витамині варфариннің әсерін кері қайтару үшін қолданылуы мүмкін, ал гепарин немесе оның төмен молекулалық гепарині (LMWH) одан әрі қан ұюын болдырмауға талпыну үшін пайдаланылуы мүмкін. Осы ұсынылған емдердің ешқайсысы клиникалық сынақтарда зерттелмеген. Гепарин және LMWH варфариннен өзгеше механизм арқылы әрекет етеді, сондықтан бұл препараттар варфаринмен емдеудің алғашқы күндері қан ұюын болдырмау үшін де, осылайша варфарин некрозын алдын алу үшін де қолданылуы мүмкін (мұны "көпірлеу" деп атайды).

Емдеу

Емдеудің алғашқы қадамы әдетте қоздырған дәріні тоқтату болып табылады, бірақ дәріні қабылдауды жалғастырған кезде де, бөртпе қалыптасқаннан кейін көп ұзамай қалай дамығанын көрсететін хабарламалар бар. 4 гидроксикумарин қабылдауды бастағандағы қан ұюын күшейту әсері уақытша болғандықтан, С протеині жетіспеушілігі немесе бұрын варфаринмен туындаған некрозға ұшыраған пациенттерге, тиісті шаралар қолданылса, осы препараттарды қайтадан тағайындауға болады. Бұл төмен дозадан бастап біртіндеп мөлшерін арттыруды және С протеинін (таза немесе жаңа мұздатылған плазмадан) қосымша беруді қамтиды. Некроздық тері аймақтарын басқа жағдайлардағыдай емдеу керек, кейде олар өздігінен жазылып, із қалдыруы мүмкін, ал кейде хирургиялық тазалау немесе тері ауыстыру қажет болады.