Гвадалупе жоспары: Мексика революциясының манифесті
Plan of Guadalupe
1913 жылғы Мексика революциясының маңызды манифесті – Guadalupe жоспары. Франсиско Мадероның өліміне жауап ретінде қабылданды, конституциялық үкіметті қалпына келтіруді мақсат етті.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1913 жылғы манифест: Мексика революционері Венустиано Карранса
1913 manifesto by Mexican revolutionary Venustiano Carranza
Мексика тарихында Гвадалупа жоспары (lang es) – 1913 жылдың 26 наурызында Коахуила губернаторы Венустиано Каррансаның 1913 жылдың ақпан айындағы он қасіретті күнде болған реакциялық төңкеріс пен президент Франсиско И. Мадероның өліміне жауап ретінде жариялаған саяси манифест. Манифест Мадероның өлтірілгенінен шамамен бір ай өткен соң "Гуадалупе" ранчосынан жарияланды, және жоспар осыдан атын алды. Бастапқы жоспар Викториано Уэртаның билікті тартып алуын айыптап, конституциялық үкіметті қайта орнатуды қолдады. 1914 жылы Карранса "Гвадалупа жоспарына қосымшалар" жариялады, ол оның мазмұнын кеңейтіп, "Мексика революциясын әлеуметтік және экономикалық мазмұнмен байытты". 1916 жылы Конституциялық армия жеңіске жеткендігімен және революционерлер Мексиканың 1857 жылғы Конституциясына өзгерістер енгізуді көздегендіктен, Карранса жоспарды тағы да қайта қарастырды. Карранса конституциялық конвенцияның шарттарын белгілеуге ұмтылды.
In the history of Mexico, the Plan of Guadalupe (lang es) was a political manifesto which was proclaimed on March 26, 1913, by the Governor of Coahuila Venustiano Carranza in response to the reactionary coup d'etat and execution of President Francisco I. Madero, which had occurred during the Ten Tragic Days of February 1913. The manifesto was released from the Hacienda De Guadalupe, which is where the Plan derives its name, nearly a month after the assassination of Madero. The initial plan was limited in scope, denouncing Victoriano Huerta's usurpation of power and advocating the restoration of a constitutional government. In 1914, Carranza issued "Additions to the Plan of Guadalupe", which broadened its scope and "endowed [[Mexican Revolution with its social and economic content." In 1916, he further revised the Plan now that the Constitutionalist Army was victorious and revolutionaries sought changes to the 1857 Constitution of Mexico. Carranza sought to set the terms of the constitutional convention.
Өмірбаян
Карранса Каахуилалық Франсиско И. Мадероның адал қолдаушысы болды. Хуертаның "әскери диктатурасы, саяси жемқорлықпен және түрмеге қамау мен өлтіру арқылы билік етумен ерекшеленді" бұрынғы "либералдық" үстемдікке қарсы қойылды. Бұл жоспарға Панчо Вилла, Альваро Обрегон және Фелипе Анхелес сияқты Мексика революциясының жетекші тұлғалары қол қойды. Бір ғалым бұл жоспарды "жиі айтылып, артық бағаланған" деп атады, бірақ бұл жоспар тек саяси талаптарға қарамастан, Хуертаға қарсы коалицияға кең қолдау көрсетті. 1914 жылдың желтоқсанында Карранса "Гуадалупа жоспарына қосымшалар" жариялады, онда жер реформасы және жұмысшылар мен шаруалардың өмірін жақсартуға бағытталған реформалар тікелей қарастырылды.
Carranza was a dedicated supporter of fellow Coahuilan Francisco I. Madero. Huerta's "military dictatorship, notable for political corruption and rule by imprisonment and assassination" juxtaposed the formerly "liberal" It was subscribed to by leading figures of the Mexican Revolution such as Pancho Villa, Álvaro Obregón, and Felipe Ángeles. One scholar has called the plan "oft mentioned and highly overrated," but the plan did attract widespread support for the anti Huerta coalition, despite its solely political demands. In December 1914, Carranza issued "Additions to the Plan of Guadalupe", which directly addressed land reform and reforms to improve the lives of workers and peasants.
Жоспардың сипаттамасы
Жоспар жеті қағидаға бөлінді, олардың мақсаты Гуэрта үкіметінің заңдылығын жоққа шығару еді. Бұл қағидалар Хуертаны президент ретінде, сондай-ақ заң шығару және сот органдарын, оның әкімшілігін қолдаған кез келген штатты мойындамайды. Жоспарда солтүстік революциялық күштер конституциялық армия деп белгіленді. Ол заңды әскери күш ретінде танылуға тиіс еді, ал Карранза "Бірінші басшы" (Primer Jefe) атанды. Бұл Карранзаның "революционерлер билікте тұру үшін ескі федералдық армияны жойғаннан басқа амалдары жоқ" деген сенімін көрсетеді. Жоспар Карранзаға бейбітшілік орнағанға дейін және жаңа сайлаулар өткізілгенге дейін атқару билігінде уақытша өкілеттік берді.
The Plan was divided into seven statements which aimed to repudiate the legitimacy of Huerta's government. The statements reject Huerta as president, including the legislative and judicial branches and any state supporting his administration. The plan designated the collective of the northern revolutionary forces, the Constitutionalist Army. It was to be recognized as a legitimate military force, with Carranza as "First Chief" (Primer Jefe). This articulated Carranza's belief that "the only way the revolutionaries would ever be able to maintain themselves in power was by destroying the old federal army." The plan gave Carranza interim power over Executive Power until peace was restored and then call for new elections.
Жоспарға қосымшалар, 1914 жылғы 12 желтоқсан
Бастапқы жоспар өте тар көлемде болды, Хуертаны жеңіп, оның режиміне қарсы АҚШ қолдауына ие болған солтүстік күштерді біріктіретін мақсатта жасалған. Карранса жоспардың тарлығын қатаң сақтады, онда әлеуметтік-экономикалық реформаларға қатысты талаптар жоқ болатын. Бірінші басшы ретінде Карранса солтүстік революциялық топтарды басқарды, бірақ Гуэрта қуылғаннан және Федералды армия таратылғаннан кейін Конституциялық генерал Панчо Вилла Каррансамен аражігін бөлісіп, Гуадалупа жоспарына ешқашан қосылмаған шаруа революционері Эмилиано Сапатамен одақтасты, ол Аяла жоспарын жасады. Конституциялық генерал Альваро Обрегон Каррансаға адал болды. Карранса 1914 жылдың 12 желтоқсанында Гуадалупа жоспарына түзетулер енгізді, ол алғаш рет "аграрлық және әлеуметтік реформаларды уәде етті, оның радикалды жақтастарының күш-жігерін заңдастырып, жауларының халық арасындағы беделін төмендетті". Осы кезде Хуертаға қарсы біріккен революциялық күштер революциялық жеңімпаздардың азаматтық соғысына дайын тұрды. Сапата мен Вилла Каррансадан гөрі радикалдырақ болғандықтан, олардың әлеуетті жақтастарын өз жағына тарту үшін Карранса және оның штаб бастығы Адольфо де ла Уэрта қол қойған Гуадалупа жоспарына толықтырулар жасады. 2-бапта көзделген әлеуметтік-экономикалық реформалар баяндалған. 2-бап. Атқару билігіне ие болған Революцияның бірінші басшысы күрес барысында экономикалық, әлеуметтік және саяси қажеттіліктерді қанағаттандыруға бағытталған барлық заңдарды, қаулыларды және шараларды жеделдетіп, іске асыруға міндетті, сондай-ақ мексикалықтардың бір-бірімен теңдігін қамтамасыз ететін режимді құру үшін қоғамдық пікірдің қажетті деп санайтын реформаларды жүзеге асыруға міндетті; ірі жер иеліктерін тарату арқылы шағын меншіктердің құрылуына жағдай жасау және халыққа әділетсіз тартып алынған жерлерді қайтару; жылжымайтын мүлікке әділ салық салу жүйесін қамтамасыз ететін салық заңдарын әзірлеу; ауылдық шаруалардың, жұмысшылардың, кеншілердің және жалпы жұмысшы табының жағдайын жақсартуға бағытталған заңнаманы әзірлеу; муниципалды бостандықты конституциялық институт ретінде орнату; тәуелсіз сот жүйесінің жаңа ұйымдастырылуының негіздерін қалыптастыру; неке және адамның отбасылық жағдайына қатысты заңдарды қайта қарау; [Либералдық] реформалардың заңдарының қатаң орындалуын қамтамасыз ететін қаулыларды қабылдау, азаматтық, қылмыстық және сауда кодекстерін қайта қарау; әділет әкімшілігін жеделдету және тиімді ету мақсатында сот іс жүргізу реформаларын жүргізу, кендерді, мұнайды, суды, орманды және елдің табиғи ресурстарын пайдалануға қатысты заңдарды қайта қарау және осының болашақта орын алмауын қамтамасыз ету; Республика Конституциясының адал қолданылуын қамтамасыз ететін және ел тұрғындарына олардың құқықтарын толық және тиімді пайдалануын, сондай-ақ заң алдында теңдігін қамтамасыз ететін қажетті заңдарды әзірлеу. 3-бапта реформаларды іске асыру жолдары көрсетілген, онда "Революция басшысына" осы мақсатта Конституциялық армияны пайдалануға және оған басқа да кең өкілеттіктер беруге рұхсат берілген. 3-бап. Күресті жалғастыру және алдыңғы бапта айтылған реформалардың жұмысын аяқтау үшін Революция басшысы Конституциялық армияны шақыруға және ұйымдастыруға, сондай-ақ науқан операцияларын басқаруға толық құқылы; штаттардың губернаторларын және әскери қолбасшыларын тағайындауға және оларды еркін босатуға, жерлерді бөлу, қалаларды қаржыландыру және басқа да мемлекеттік қызметтер үшін қажетті қоғамдық игіліктерге байланысты иемденуді жүзеге асыруға, қарыз алуға және оларды кепілдендіретін мүліктерді көрсете отырып, Ұлттық қазынаға ноталар беруге, сондай-ақ тікелей немесе басшылар арқылы штаттардың азаматтық әкімшілігінің қызметкерлерін босатуға, Революцияға қажетті жерлерді, ғимараттарды, көлік құралдарын, қару-жарақ пен басқа да әскери жабдықтарды реквизициялауға және әскери қызметтерге сыйлықтар мен марапаттар тағайындауға құқылы.
The initial plan was extremely narrow in scope, bringing together northern forces that defeated Huerta and gained U. S. backing against his regime. Carranza insisted on the narrowness of the plan, which did not include demands for socioeconomic reforms. In his time as First Chief, Carranza managed the northern revolutionary groups, but after Huerta was ousted and the Federal Army was dissolved, Constitutionalist General Pancho Villa broke with Carranza and allied with peasant revolutionary Emiliano Zapata, who had never adhered to the Plan of Guadalupe, having created the Plan of Ayala. Constitutionalist General Alvaro Obregón remained loyal to Carranza. Carranza issued amendments to the Plan of Guadalupe on 12 December 1914, which for the first time "promised agrarian and social reforms, legitimizing the efforts of his more radical supporters and undercuttting the popular appeal of his enemies," By this time, the revolutionary forces that had been united against Huerta were poised for all out civil war of the revolutionary winners. Zapata and Villa were much more radical than Carranza, so that to win over potential followers of those two, Carranza issued the Additions to the Plan of Guadalupe, signed by Carranza and his chief of staff, Adolfo de la Huerta. Article 2 articulates the envisioned socioeconomic reforms. Article 2. The First Chief of the Revolution vested with Executive Power will expedite and put into effect during the struggle all the laws, dispositions and measures designed to give satisfaction to the economic, social, and political necessities, thus accomplishing the reforms which public opinion demands as indispensable for establishing the regime, which may guarantee the equality of Mexicans among themselves; [for promoting] agrarian laws which will favor the formation of small property by dissolving the big landholdings [latifundios] and restoring to the people the lands of which they were unjustly deprived; [for drafting] fiscal laws designed to secure an equitable system of taxation on real estate; [to design] legislation to improve the condition of the rural peasant, of the laborer, of the miner, and the working classes in general; [to secure] establishment of municipal liberty as a constitutional institution; [to provide] bases for a new system of organization of an Independent Judicial Branch, both in the Federation and in the States; [to order] revision of the laws relative to marriage and the civil state of persons; [to declare] dispositions which guarantee the strict fulfillment of the laws of the [Liberal] Reform, revision of the Civil, Criminal, and the Commercial codes; reforms of judicial procedure with the aim of expediting and making effective the administration of justice, revision of laws relative to the exploitation of mines, oil, water, timber, and the natural resources of the country, and to prevent this being done in the future; [to institute] reforms which may guarantee the faithful application of the Constitution of the Republic, and in general to provide laws which may be deemed necessary in order to assure to the inhabitants of the country the full and effective enjoyment of their rights and of equality before the law. Article 3 lays out implementation of the reforms, with the "Chief of the Revolution" empower to use the Constitutionalist Army for that purpose, and conveys on him other sweeping powers. Article 3. In order to be able to continue the struggle and in order to be able to bring to accomplishment of the work of the reforms which are referred to in the preceding Article, the Chief of the Revolution is expressly authorized to convoke and to organize the Constitutionalist Army and to direct the operations of the campaign; [he is authorized] to name governors and military commanders of States and to remove them freely; he is also to make expropriations on grounds of public welfare which may be necessary for division of lands, the funding of towns, and other public services; [he is authorized] to contract loans and to issue notes on the National Treasury with indication of the properties which will guarantee them; he may also name and freely remove federal employees as well as those of the civil administration of States to make directly or through the Chiefs [jefes] which he may authorize the requisitions of lands, buildings, arms, horses, vehicles, provisions, and other necessities of war; and to establish military decorations and to decree recompense for services devoted to the Revolution.
Жоспарға енгізілген толықтырулар, 1916 жылғы 14 қыркүйек
1916 жылдың қыркүйегіне қарай Вилла Конституционалист генерал Обрегоннан жеңіліп, ал Запата Морелос штатында партизандық соғысқа қайта оралды. Карранса енді 1857 жылғы Либералды Конституцияны жаңарту үшін конституциялық конвенцияға үміттене бастады. Каррансаның "Гуадалупа жоспарының белгілі бір баптарын қайта қарау туралы жарлығы" түпнұсқа жоспарға 1914 жылғы желтоқсанда енгізілген өзгерістерді жаңартып, Конституционалистердің жеңісіне байланысты 4, 5 және 6-баптарды қайта формулировкалайды. 4-бап енді Конституциялық конгресс шақыруды көздейді, оның уақыты мен орны Конституциялық армияның бас қолбасшысы ретінде оның өзінен белгіленеді. Бұдан әрі штаттар мен аумақтар бойынша өкілдердің үлесін айқындайды және Конституционалистік қозғалысқа қарсы тұратын адамдарды делегат болып сайланудан шығарып тастайды. 5-бапта Карранса делегаттарға жаңартылған Конституцияның жобасын ұсынатынын мәлімдейді. 6-бапта ол талқылауды Конституция жобасымен шектеуді міндеттейді. Ол делегаттарға Конституцияны жаңартуды аяқтау үшін екі ай мерзім белгілейді. 7-бапта ол жарлықты Республиканың барлық бөліктеріне таратуды бұйырады.
By September 1916, Villa had been defeated by Constitutionalist General Obregón and Zapata had returned to guerrilla warfare in Morelos. Carranza now looked to a constitutional convention to revise the 1857 Liberal Constitution. Carranza's "Decree Revising Certain Articles of the Plan of Guadalupe" updates the December 1914 additions to the original plan, reformulating articles 4, 5, and 6, in light of the Constitutionalist victory. Article 4 now calls for a Constituent Congress, with himself as Chief of the Constitutionalist Army setting the time and place. It further stipulates the apportionment of representatives by states and territories and excludes anyone hostile to the Constitutionalist cause from being elected a delegate. In Article 5, Carranza states he will provide a draft of the revised Constitution to the delegates. In Article 6, he mandates limiting discussion to the draft constitution. He puts the delegates on a short timeline of two months to complete the revisions of the constitution. In Article 7, he mandates the dissemination of the decree to all parts of the Republic.