Кіріспе
Gaetano Pesce) - итальяндық сәулетші және 20 ғасырдың дизайн саласындағы новатор. Песке 1939 жылы Ла Специя қаласында дүниеге келді, Падуа және Флоренцияда өсті. 50 жылдық мансабында Песке сәулетші, қала құрылысшы және өнеркәсіптік дизайнер ретінде жұмыс істеді. Оның көзқарасы кең және гуманистік деп есептеледі, ал оның жұмысы түстер мен материалдарды жаңаша қолдануымен ерекшеленеді, ол өнер, сәулет және дизайн арқылы жеке адам мен қоғам арасындағы байланысты нығайтып, 20 ғасырдың ортасындағы қазіргі өмірді қайта қарастыруға бағытталған.
Gaetano Pesce (8 November 1939 – 3 April 2024) was an Italian architect and a design pioneer of the 20th century. Pesce was born in La Spezia in 1939, and he grew up in Padua and Florence. During his 50 year career, Pesce worked as an architect, urban planner, and industrial designer. His outlook is considered broad and humanistic, and his work is characterized by an inventive use of color and materials, asserting connections between the individual and society, through art, architecture, and design to reappraise mid twentieth century modern life.
Сәулет өнері
1939 жылы 8 қарашада Италияның Ла-Специя қаласында туған, "Нью-Йорк Таймс" газетінің сыншысы Герберт Мушэмп Песседі "архитектуралық ойдың өрбуіне тең" деп сипаттады. Пессенің танымал жұмыстарының қатарында Жапонияның Осака қаласындағы Органикалық ғимарат бар, ол өсімдіктердің өсуін қамтамасыз ету үшін күрделі, компьютерлік басқарудағы суландыру жүйесін жасыратын вертикальды бақ ғимараты болып табылады, сондай-ақ қалалық өмір үлгісінде салынған алғашқы жұмыс орны – Chiat/Day кеңселерінің ішкі архитектурасы да бар. Пессенің архитектуралық жетістіктеріне Les Halles ACIH (1979) және Parc de la Villette (1985), Париж, Франция кіреді, бұл жүгіріп бара жатқан баланың пішініндегі нысандар кешені. Пессенің прототиптік үш өлшемді модельдері мен архитектуралық суреттері Нью-Йорктегі MoMA, Метрополитен өнер мұражайы және Купер Хьюит Смитсон дизайн мұражайының тұрақты коллекцияларында сақталады; Филадельфия өнер мұражайы, ПА; Сан-Франциско өнер мұражайы, Калифорния; Виктория және Альберт мұражайы, Лондон; Витра дизайн мұражайы, Германия; Дания өнер және дизайн мұражайы, Копенгаген; Помпиду орталығы және Декоративтік өнер мұражайы, Париж, Франция, сондай-ақ Милан, Италиядағы Триеннале мұражайында да бар.
Өнеркәсіптік жобалау
1960 жылдардан бастап Песче адам эмоциялары, қоршаған орта және өндіріс тұрғысынан жиһаз, зергерлік бұйымдар мен аяқ киім сияқты пайдалы және сәндік заттардың функциясы мен формасын зерттеді. Песче инновациялық, жоғары деңгейлі, тапқырлық пен стильге толы заманауи дизайнымен танымал. Песче абстракция, біркелкілік және біртектілік қағидаларын сынға алды. Архитектор-дизайнер туралы сыншы Сьюзан Слезин: «Гаэтано Песче үшін заманауи болу – әлемге тіке қарап, дизайнды оған түсініктеме беру құралы ретінде пайдалану», – деп жазды. Песке функционалды, кемшіліктері бар және жылы өнім дизайнын жасау арқылы модернизмнің қалыптасқан түсініктерін кеңейтті. Ол өнер мен қоғамды органикалық форма арқылы дизайнмен байланыстырды, оны B&B Italia (бұрынғы C & B Italia), Vitra, Cassina және People (1987) сияқты мата дизайны үшін жасады, ол 570 түрлі фигурадан тұрады, олардың барлығы қазіргі қоғамдағы әртүрлілік пен сан алуандық туралы идеяларды қамтиды. Пескенің әйгілі феминистік креслосы – шар тәрізді, шар пішіндес османдықпен бірге келетін, Ла Мама, Биг Мама, Донна және Up креслосы деп аталатын креслосы, жаратылғанына шамамен 50 жыл өткен соң да интерпретацияға шақырады. SuperDesign-ның кураторы және авторы Мария Кристина Дидеро: «Песке әлемдегі әйелдердің жағдайы туралы бір нәрсе жасағысы келді. Креслоны ана, ал османдықты оның баласы деп түсінуге болады. Бірақ бұл сондай-ақ әйелдің тізгінталған өмірін білдіретін тізбек пен салмақ болуы мүмкін», – деді. Песке, әсіресе шайыр, қалыптар және вазалар, орындықтар, шамдар және дизайнердің «өнеркәсіптік терілер» деп атаған екі өлшемді рельефтер сияқты бұйымдар жасау үшін қолданылатын құю техникасымен танымал. 1987 жылдан бастап ол қарапайым материалдарды эксперименттік қоспалармен, мысалы, сұйық өсімдік шайырымен араластырды және көбік пен уретанмен жұмыс істеді, өндіріс процестерін жеңілдетті және шектеулі өнеркәсіптік мүмкіндіктерге бейімдеді. Песке өзінің студенттік жұмысының алғашқы ықпалын үш құрметті Мурано шынышысымен – Моретти, Вистоси және Вененимен байланыстырды, олардың құю техникалары оның белгісіне қарсы келетін мүсін, жиһаз, ыдыс және суреттеріне әсер етті. Песке шыны жасаудағы тәжірибелері де жаңашылдық техникалар мен өте түпнұсқа нәтижелерге әкелді. Песке тіпті уретан шайырын оғаштар, білезіктер, брошкалар мен сақиналар жасауға қолданды. Песке үшін портативті тауарлардың дизайны мен дамуы әрқашан қолөнер шеберлігін, тарихты, юморды және адамның байланысқа деген қажеттілігін қамтиды. Пескенің жаппай өндіріс әдістемесіне қолданылатын қолөнер өндірісінің сезімталдығын пайдалана отырып, материалдармен тәжірибе жүргізу процесін қамтитын әртүрлі сериялы өндіріс сияқты өнеркәсіптік дизайн әдістері. Әлеуметтік-саяси хабарламалар Песке коллекцияларында кездеседі, мысалы Zerodisegno-ның «Nobody’s Perfect» (2002) және Кассина үшін 2010 жылғы ретсіз пішінді үстелдер сериясы, олар Италияның бірігуінің 150 жылдығын атап өтіп, адамзаттың әртүрлілігі мен байланысын көрсетеді, сондай-ақ «America Table» (2012) сияқты бірегей туындылар, қызыл, ақ және көк шайыр үстел үстіндегі американдық туы «тәуелсіздік» деген жазуы бар әріптерге тіреледі, және «Verbal Abuse» (1994) – алға қарай иілген және салмақтармен бекітілген, жоғары, торлы шам. Пескенің дәстүрлі емес аралас өнеркәсіптік дизайны және әлемнің ірі музейлерінде жиналған органикалық формалары оның жұмысын өнер саласына жатқызады. 2014 жылы Римдегі XXI ғасыр өнерінің ұлттық мұражайындағы «The Time of Diversity» атты ретроспективті көрмеде 1960 жылдардан бастап қазіргі уақытқа дейінгі Песке өнімдерінің дизайны көрсетілді. Жақында «What it is to be Human» сияқты көрмелер өтті, The Peninsula Chicago, Гонконгтағы Art Basel және Peninsula Beijing-дегі суретші резидентурасы, барлығы танымал суретші мен сәулетшінің өнерге деген қоғамдық міндеттемелерін кеңейтетін Песке шығармаларын ұсынады. 2016 жылы Песке Санта-Мария-Новелла алаңында «Предательство величества» атты арнайы мүсінін ашты. Пескенің ұзын шапанға оралған монументалды әйел фигурасы Христиандық Маэстаның Тақта отырған Мадоннаның иконографиясынан шабыт алды – Санта-Мария-Новелладағы және кейіннен жиырмасыншы ғасырда Уффициге көшірілген Дуччо ди Бонинсегнаның (1285) Мадонна Ручеллаи. Пескенің Миландық Фуорисалоне үшін «Порта Ритрати» (2018) атты мүсіні Брейра көркемсурет академиясының кіреберісінде және кейіннен 13-ші Design Miami / Basel көрмесінде көрсетілді. Бұл амбициялы инсталляция – 4 метр биіктіктегі 20 адамның бет-әлпетін бейнелейтін кресло, Песке сөзімен айтқанда, «өнердің қамалына еніп, ескі ойлау жүйесінде құрбандықтар жасайтын Трояндық жылқы». Бұл туынды да қоғамдағы мәдени әртүрлілікке тағы бір қызықты құрмет.
Галереялар мен мұражайлар көрмелері
Пескенің архитектурасы мен дизайны халықаралық жариялымдарда, көрмелерде таныстырылып, әлемнің әртүрлі мұражайларының тұрақты коллекцияларына қосылған.
Академиялық тәжірибе
28 жыл бойы Пессе Францияның Страсбург қаласындағы Ұлттық қолданбалы ғылымдар институтында (INSA); Италияның Милан қаласындағы Домус академиясында; Қытайдың Гонконг қалалық университетінде; Бразилиядағы Эскола да Сидада (AEAUSP), Сан-Паулу сәулет мектебінде; АҚШ-тың Питтсбург, Пенсильваниядағы Карнеги Меллон университетінде; Огайо штатының Колумбус университетінде және 1980 жылдан бастап Нью-Йорктегі Купер одағында сәулет дизайнынан сабақ берді.
Өлім
Гаэтано Песче 2024 жылдың 3 сәуірінде 84 жасында дүние салды.