Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Корнелиус Ван Ален Ван Дайк, М. Д. (13 тамыз 1818 – 13 қараша 1895) – американдық миссионер дәрігер, оқытушы және араб тіліне протестанттық Библияны аударған адам.
Cornelius Van Alen Van Dyck, M. D. (August 13, 1818 – November 13, 1895) was an American missionary physician, teacher and translator of the Protestant Bible into Arabic.
Өмір
Корнелиус Ван Алан Ван Дайк Нью-Йорк штатының Киндерхук қаласында дүниеге келді және Филадельфиядағы Джефферсон медициналық колледжінде білім алды, одан 1839 жылы М.Д. дәрежесін алып бітірді. 1840 жылы ол Голландия реформатор шіркеуінің медициналық миссионері ретінде Американың шетелдегі миссионерлер жөніндегі комиссиясы тарапынан Ливанға жіберілді және Бейрут, Абеих, Сидон және Табор тауында қызмет етті. Ол Бейрутта Бутрус әл-Бустани мен Насиф әл-Язижиден араб тілін оқыды, кейін екеуі де белгілі араб жазушылары болды, сондай-ақ Юсуф әл-Асирден оқыды, ол кейін Киелі кітапты араб тіліне аударуда осымен бірлесіп жұмыс істеді. 1842 жылдың желтоқсан айында Бейруттегі бұрынғы британдық бас консулының қызы Джулия Эбботтқа үйленді. 1843 жылдың маусым айында олар 'Абеихке көшіп барды, онда В. М. Томсонмен бірге евангелистік пасторларды даярлау үшін орта мектеп ұйымдастырды. Араб тілінде лайықты оқу материалдарының жетіспеуін байқаған ол география, теңіз жүзу, табиғат тарихы және математика бойынша араб тілінде оқулықтар жазды, олар Сирия мектептерінде ұзақ жылдар бойы қолданылды. Ол сондай-ақ теологияны оқып, 1846 жылы, Абеих семинариясының ашылуына аз уақыт қалғанда, миссионер әріптестерінің қолдауымен пастор болып тағайындалды. 1849 жылы ол 'Абеихтен Сидонға күрт ауыстырылды, онда жаңа миссиялық бекет ашып, уағыз айту және медициналық практикамен айналысуы күтілді. 1857 жылы Бейрутке оралғаннан кейін ол араб тіліндегі Киелі кітапқа жұмыс істеуге кірісті. 1865 жылы аударманы аяқтағаннан кейін ол Нью-Йоркке оның басылуын қадағалауға барды, сонымен қатар екі жыл бойы Union Theological Seminary-де еврей тілін оқытты және офтальмологияны зерттеді. Бейрутке оралғаннан кейін Ван Дайк жаңадан құрылған Сирия протестант колледжінің медициналық мектебінде патология және ішкі медицина профессоры болды, кейін ол Бейрут американдық университетіне айналды. Ол әдеби бөлімінде астрономиядан сабақ берді, обсерватория мен метеорологиялық станцияны, сондай-ақ миссиялық баспаны басқарды және оның апталық журналын «Ан-Нашран» редакциялады. Ол химия, ішкі медицина, физикалық диагностика және астрономия бойынша араб тілінде оқулықтар жазды, олардың кейбіреулерін өз қаражаты есебінен басып шығарды. Ол әл-Разидің тоғызыншы ғасырдағы талма және қызылша туралы трактатын аударды, оған сындық түсіндірмелер қосты. Өмірінде «әл-Хаким» деп аталған Ван Дайк өзінің академиялық міндеттеріне қоса үлкен медициналық тәжірибесіне ие болды.
Cornelius Van Alan Van Dyck was born at Kinderhook, New York, and educated at Jefferson Medical College, Philadelphia, from which he graduated as M. D. in 1839. In 1840, he was sent to Lebanon by the American Board of Commissioners for Foreign Missions as a medical missionary for the Dutch Reformed Church, and he was stationed at Beirut, Abeih, Sidon, and Mount Tabor. He studied Arabic in Beirut under Butrus al Bustani and Nasif al Yaziji, both of whom later became famous Arab writers, and Yusuf al Asir, with whom he would later collaborate in translating the Bible into Arabic. He married Julia Abbott, daughter of the former British consul general in Beirut, in December 1842. In June 1843, they moved to 'Abeih, where, with W. M. Thomson, he organized a secondary school for training evangelical ministers. Noting the scarcity of suitable teaching materials in Arabic, he proceeded to write Arabic textbooks on geography, navigation, natural history, and mathematics, which were long used in Syrian schools. He also studied theology and was ordained a minister by his fellow missionaries in 1846, shortly before the inauguration of the Abeih Seminary. In 1849, he was abruptly transferred from 'Abeih to Sidon, where he was expected to open a new mission station, preach, and practice medicine. Upon returning to Beirut in 1857, he began to work on the Arabic Bible. After completing the translation in 1865, he went to New York to supervise its printing, also teaching Hebrew for two years at Union Theological Seminary and studying ophthalmology. On returning to Beirut, Van Dyck became a professor of pathology and internal medicine in the medical school of the newly founded Syrian Protestant College, which later became the American University of Beirut. He also taught astronomy in its literary section, directed its observatory and meteorological station as well as the mission press, and edited its weekly journal al Nashran. He wrote Arabic textbooks on chemistry, internal medicine, physical diagnosis, and astronomy, publishing some of them at his own expense. He translated al Razi's ninth century treatise on smallpox and measles, adding a critical commentary. Often called al Hakim during his lifetime, Van Dyck had a large medical practice in addition to his academic duties.
Льюис ісі
Ол 1882 жылы профессор Эдвин Льюистің дипломдық сөйлеуінен кейін Сирия протестант колледжінен кетті, оны колледж кеңесі көптеген протестанттар діни бұзықшылық деп санайтын Чарльз Дарвиннің табиғи іріктеу арқылы эволюция теориясын сәл қолдағандығы үшін цензуралады. Ол Бейрутта қалды және Санкт-Джордж ауруханасында бас дәрігер болып жұмыс істеді. Ол араб тілінде тағы да көптеген кітаптар жариялады, соның ішінде Лью Уоллестің «Бен-Хур» романының аудармасы да бар. 1890 жылы Сирияның барлық дін өкілдері оның елге келгенінің елу жылдығын тойлады. 1893 жылы ол зейнетке шығып, Бейрутта қайтыс болды.
He resigned from the Syrian Protestant College after the 1882 commencement address by Professor Edwin Lewis, which was censored by the college board for mildly favoring Charles Darwin's theory of evolution by natural selection, considered heretical by most Protestants. He stayed in Beirut, practicing at the Hospital of St. George as its chief physician. He published more books in Arabic, including a translation of Lew Wallace's Ben Hur. In 1890, Syrians of all sects celebrated the fiftieth anniversary of his coming to their country. He retired in 1893 and died in Beirut.
Беделі
Ван Дайк арабтар арасында олардың тарихын, мәдениетін, тілін және мақал-мәтелдерін терең білгені үшін, сириялықтар арасында кемсізденбей жұмыс істей білгені үшін, әсіресе 19 ғасырда араб әдебиетін қайта жаңғыртуға қосқан үлесі үшін ұзақ жылдардан бері құрметке ие. Қазіргі ғалымдар осы өрлеуге көбірек еңбекті Мысыр үкіметі мен Ван Дайктің араб әріптестеріне жатқызады, бірақ ол жиырмадан астам араб тіліндегі оқулықтар жазды, ал оның Библия аудармасын араб тілінде сөйлейтін протестанттар бір ғасыр бойы пайдаланды. Бейрутте Ван Дайк көшесі оның құрметіне аталған.
Van Dyck has long been respected by Arabs for his intimate knowledge of their history, culture, language, and proverbs, for his ability to work among Syrians without condescension, and especially for his contribution to the revival of Arabic literature in the nineteenth century. Modern scholars give more credit for the renaissance to the Egyptian government and to some of Van Dyck's Arab collaborators, but he published more than twenty Arabic textbooks, and his translation of the Bible was used by Arabic speaking Protestants for a century. Rue Van Dyck is a street in Beirut that was named in his honor.
Отбасы
Мемлекеттік сенатор Генри Х. Ван Дайк (1809–1888) оның інісі болған.
State Senator Henry H. Van Dyck (1809–1888) was his brother.