Аюларға билеу үшін әуендер

Кіріспе

1992 жылы Роберт Кормьердің "Аюларға билеу үшін әуендер" романы – американдық автор Роберт Кормьердің 12 жасар Генри есімді баланың көзқарасынан моральдық мәселелерді талқылайтын жасөсперімдер романы. Роман атауы Гюстав Флаубердің "Мадам Бовари" романынан алынған: "Тіл – жарылған қазан сияқты, оған аюларды билету үшін әуендер тартып, бірақ әрқашан жұлдыздардың ыстыққа ие болуын қалаймыз".

Сюжеттің қысқаша мазмұны

12 жасар Генри Кассавант ата-анасымен бірге жаңа қалаға көшіп келеді, ағасы Дилцтің естелігін сақтау үшін, оны машина қағып өлтірген. Генри отбасына көмектесу үшін мистер Хейрстонның азық-түлік дүкенінде жұмыс істейді, ол дүкенінен өтетін қала тұрғындарына қатыгез және нәсілшіл сөздер айтатын алдамшы қарт кісі. Оның қатал мінезіне қарамастан, мистер Хейрстон Генриге ерекше қызығушылық танытып, кейде оған шоколад береді. Генри күн сайын пәтеріне жақын "есінен жаңылысқандар үйінен" шығып кететін қарт кісіні көреді және ол көшеде жоғалып кетеді. Генри қарт кісінің не істегенін білуге қызығады, бірақ тізесі сынғандықтан және таяқпен жүргендіктен оның соңынан еріп баруға мүмкіндік болмайды. Аяғы жазылғаннан кейін Генри қарт кісіні арт-орталыққа дейін жетелеп апады, онда ол онымен жеке кездеседі. Арт-орталықтың басшысы Джордж Грэм Генриге қарт кісі, мистер Левиннің, отбасын СС-ке жоғалтқан Холокосттан аман қалған адам екенін айтады. Мистер Левин әр күні өнер орталығына барып, өзінің ескі туған қаласының макетін жасайды, оған оның жоғалтқан жақындарының, оның ішінде әйелі мен балаларының мүсіндерін қосады. Генри мен анасы Эддидің қабіріне барып, бір күні оған ескерткіш қою туралы әңгімелеседі. Генри мистер Хейрстоннан Эддидің қабіріне қоюға жақсы ескерткіш табуды сұрайды. Мистер Хейрстон Генриге ескерткіш жасайтын адамды білетінін айтады. Бірақ кейіннен мистер Хейрстон пікірін өзгертті, Генриге апта соңында жұмыстан шығарылатынын және ескерткішті алмайтынын мәлімдеді. Генри үйге келгенде, әкесі депрессиядан емделу үшін ауруханаға жатқызылғанын біледі. Бір күні ескерткіштен, жұмысынан және әкесінен бірдей айырылып қалған стреске шыдамай, Генри өнер орталығына барады. Ол Левин мырзаның ауылына қаладан сыйлық берілгенін және қала әкімдігінде көрмеге қойылатынын біледі. Аптаның соңында мистер Хейрстон Генриге жұмысын сақтап қалатынын және ағасының ескерткішін алуға болатынын, бірақ бір шарты бар екенін айтады: ол мистер Левиннің макеттік ауылын қиратуы керек. Не істеу керектігін білмей, Генри өнер орталығының қоймасына тығылып, балға табады. Генри қоймада ұйықтап қалады, оянғанда өнер орталығы қараусыз екенін көреді. Генри балғаны тауып, оны басына көтеріп, ауылды қиратуға дайын тұрады, бірақ содан бас тартады. Сол кезде егеуқұйрық Генриді қорқытып, ол құралды ауылға түсіріп, оның бір бөлігін қиратады. Мистер Хейрстон оны жабық жиһаз дүкенінің жанында, жаңбыр астында күтеді. Генри Хейрстоннан Левиннің ауылын неге қиратуды қалағанын сұрағанда, ол: "Ол еврей болғандықтан", - деп жауап береді. Генри сыйлықтан бас тартып, жұмысынан кетеді. Кейін Генри өнер орталығына барады, онда мистер Левин ауылының ішінара қирағанына немқұрайды, оны қайта жасайды. Джордж Генриге мистер Левиннің "аман қалған" екенін және салтанат күні өзгергенін айтады. Генри ешкімге не істегенін айтпайды. Мистер Левин Генриге өзінің ауылына жасаған мүсіндері сияқты оның мүсінін сыйға тартады. Генри отбасымен Френчтаунға оралады, онда Генри ағасының қабіріне Эддидің ескі бейсбол таяғы мен добын ескерткіш ретінде қояды.

12 year old Henry Cassavant moves with his parents to a new town to escape from the memories of Henry's older brother Diltz, who was hit and killed by a car. Henry contributes to his family by working at a grocery store for Mr. Hairston, a deceptive old man who makes rude and racist comments about the townsfolk that would walk by his store. Despite his gruffness, Mr. Hairston appears to have a special liking for Henry, occasionally giving him candy bars. Every day, Henry watches an old man leave the "crazy house" near his apartment and disappear down the street. Henry is very curious about what the old man does but cannot follow him because he is recovering from a fractured knee and is on crutches. The day after his leg is healed, Henry follows the old man to an art center, where he meets him in person. From George Graham, the supervisor of the center, Henry learns the old man, Mr. Levine, is a Holocaust survivor who lost his family to the SS. Mr Levine goes to the art center every day to carve out a model of his old hometown, complete with carvings of all the people he had lost, including his wife and children. Henry and his mother visit Eddie's grave and talk about one day getting a headstone. Henry asks Mr. Hairston if he can somehow find him a good headstone to put over Eddie's grave. Mr. Hairston tells Henry he knows somebody who makes headstones and might be able to. Later, Mr. Hairston changes his mind, telling Henry he will be fired at the end of the week and will not receive the headstone. Henry returns home and finds that his father is being sent to the hospital, to be treated for depression. Unable to deal with the stress of losing the headstone, his job, and his father in the same day, Henry goes to the art center. He learns that Mr. Levine's village has been given a prize from the city and will be put on display at the town hall. Further into the week, Mr. Hairston tells Henry that he will let him keep the job and he will get his brother's headstone on one condition: he must destroy Mr. Levine's model village. Not knowing what he should do, Henry hides in the storage room at the art center and finds a mallet. Henry falls asleep in the storage room and when he wakes up, he finds the art center deserted. Henry then finds the mallet and brings it above his head ready to smash the village, before deciding not to do it. Just then, a rat startles Henry and he drops the tool on the village, destroying part of it. Mr. Hairston waits for him at a closed furniture store in the rain. When Henry asks Mr. Hairston why he wanted Mr. Levine's village destroyed, Mr. Hairston explains: "Because he is a Jew." Henry refuses the reward and quits his job. Henry later visits the art center, where Mr. Levine, unfazed by his village being partially destroyed, is rebuilding it. George tells Henry Mr. Levine is "a survivor" and the ceremony date has been changed. Henry does not tell anyone what he did. Mr. Levine presents Henry with a carving of him like the ones he made for his village. Henry and his family move back to Frenchtown, where Henry puts Eddie's old baseball bat and ball on his brother's grave as a monument.