Кіріспе
Баскетболдағы шабуыл стратегиясы
Қозғалыс шабуылы – баскетболда қолданылатын шабуыл схемасының бір түрі. Қозғалыс шабуылы ойыншылардың қозғалысын пайдаланады, көбінесе шабуылдағы команданың жылдамдығын арттыру немесе қорғаныстың өсу артықшылығын бейтараптандыру мақсатында. Қозғалыс шабуылы үздіксіз шабуылдан өзгеше, себебі ол белгілі бір қайталама үлгіге бағынбайды. Керісінше, қозғалыс шабуылы еркін ағынды және салыстырмалы түрде шектелмеген, бірақ белгілі бір ережелерді сақтайды. Көбінесе қолданылатын негізгі ережелердің мысалдары:
Пас беру және экран қою: Ойыншылар алаңның бір жағына пас береді және алаңның қарсы жағындағы ойыншылар үшін экран қоюға тырысады. Мақсаты – алаңда кеңістік жасау және қозғалыс жолдарын ашу. Артқы экран: Қосқа қарай ойыншылар қанаттағы ойыншыларға экран қойып, оларды себетке қарай жылдамдауға мүмкіндік береді. Жарқыраған экран: Допсыз ойыншы периметрде допсыз басқа ойыншы үшін (әдетте қосқаның шынтақ аймағына жақын) экран қоюға тырысады.
A motion offense is a category of offensive scheme used in basketball. Motion offenses use player movement, often as a strategy to exploit the quickness of the offensive team or to neutralize a size advantage of the defense. Motion offenses are different from continuity offenses in that they follow no fixed repeating pattern. Instead, a motion offense is free flowing and relatively unrestricted, though following a set of rules. Some examples of basic rules that are commonly used are:
Pass and screen away: Players pass to one side of the court and seek to screen for players on the opposite side of the court. The hope is to create spacing and driving lanes to the basket. Back screen: Players in the key seek to screen players on the wing and open them up for basket cuts. Flare screen: Player without the ball on the perimeter seeks to set a screen (usually near the elbow area of the lane) for another player without the ball at the top of the key area.
Боб Найт нұсқасы
Боб Найт қозғалыс шабуылын дамытуда зор ықпал етті. Ол 40 жылдан астам уақыт бойы АҚШ Әскери академиясының, Индиана университетінің және Техас Технологиялық университетінің бас жаттықтырушысы ретінде сәттілікке жетіп, барлығы 902 жеңіске қол жеткізді. Найттың қозғалыс шабуылы Индианада жұмыс істеген кездері ғана толыққанды дамыды. Оған дейін, Армияның бас жаттықтырушысы болып жұмыс істегенде, ол "кері шабуыл" жүргізді. Бұл шабуылда допты алаңның бір жағынан екінші жағына жылжыту және сонымен қатар экран қою қарастырылды. Найттың сөзіне сүйенсек, бұл Пит Ньюэлл жаттықтырушылық мансабында қолданған "Батыс жағалау шабуылы" болған. Вест-Пойнтте жүргенде Принстон шабуылын жылдар бойы бақылағаннан кейін, Найт 1972 жылы Олимпиада іріктеулеріне қатысып, пас беру ойыны туралы білім алды. Ньюэллдің көмегімен ол шабуылын одан әрі жетілдіре алды. Белгілі бір схемаларға сүйенудің орнына, Найттың шабуылы қорғанысқа жауап беруге бағытталған. Оның қозғалысы допты экрандар арқылы өткізуге және алаң шебіндегі ойыншылардың допты бір-біріне беруіне басымдық берді, осылайша командаластары қарсылықсыз лақтыру немесе секіру мүмкіндігіне ие болар еді. Ойыншылар жомарт және тәртіпті болулары керек, сондай-ақ экрандарды қою және пайдалану арқылы өзін ашып беруде тиімді болулары шарт. Боб Найт Индиананың бас жаттықтырушысы ретінде 1976, 1981 және 1987 жылдары үш NCAA чемпионатында жеңіске жетті.