Кіріспе

Рухтарды құтқару – спиритизм ішіндегі, өмірден кейінгі әлемге көшуге үлгермеген рухтарға көмек көрсету тәжірибесі. Сондықтан спиритуалистер оларды физикалық өлшемде адасып, жоғалған күйде қалып қойған деп санайды. Мұның себептері кенеттен немесе жарақат алып қайтыс болу, кінә сезімі, жазадан қорқу, шектеулі діни сенімдер және адамның назарын шектеп, табысты көшуіне кедеріс келтіретін басқа да эмоционалдық жағдайлар болуы мүмкін. Рухтарды құтқаруды кейде спиритуалистік медиумдар, ал кейде дәрігерлер психотерапияның тиімді түрі ретінде қолданады. Олар кейде емделіп жатқан адамның физикалық және/немесе эмоционалдық жағдайына әсер ететін денесіз рухтармен сәтті байланыс жасайды. Мұндай жағдайларда, рухтар науқастың денесінен кеткеннен кейін, науқас толыққанды жазылып кетеді. Ал рухтарға олардың жағдайын түсіндіріп, оларды осы дүниеде ұстап тұратын себептерді анықтағаннан кейін, олар басқа әлемге көшеді. Көптеген рухтардың санасы мен әңгімелеу қабілеті қалыпты адам санасынан төмен деңгейде болады деп есептеледі. Спиритуалистер мен кейбір медициналық мамандар арасында рухтардың тіпті өліп қалғандарын сезбеуі мүмкін деген жалпы сенім бар, әсіресе олар өз күтулері мен сезімдеріне сәйкес келетін, өздері құраған жобаланған шындық ішінде өмір сүре алады. Бұл терапевт рухты жоғары санаға көтеруге тырысатын ақыл-ой құрылымына ұқсас. Құтқару жұмысының мәні – жер бетіне байланған рухқа жету және олардың санасын кеңейтіп, басқа да шындықтарды қабылдауға көмектесу болып табылады. Құтқарудың кең таралған әдісі гипнотерапияны қолдануды қамтиды, онда науқас транстық күйге түсіріледі, бұл терапевтке рухпен немесе рухтармен тікелей сөйлесуге мүмкіндік береді. Доктор Алан Сандерсон, М.Д. өзінің "Рухты босату туралы дәлелдер" (2003) атты монографиясында осылайша сәтті емделген жағдайларды сипаттаған.

Скептик көзқарастар

Медициналық қоғамда рухты құтқару және рухани босату терапиясын қолдану әлі де даулы болып қала береді. Көптегендер оны толықтырушы немесе балама емдеу тәсілі деп есептейді. Кейбір тәжірибешілер психиатриялық практиканың қалыпты бағытында мойындалмаған диагноздарды қолдануы мүмкін. Ал басқалары, тарихымыздың барысында ғылымның жаңа көзқарас пен өзгеретін парадигмаға бейімделуі кейде кешігеді деп санайды.