Кіріспе

Париждің 3-ші округіндегі жеке үй

Субизе сарайы (отель də subiːz) – Париждің 3-ші округінде, Франс Буржуа көшесі, 60 нөмірде орналасқан, ішкі аула мен бақ арасындағы қалалық сарай (ɑ̃ːtʁ kuːʁ e ʒaʁdɛ̃).

Тарих

Hôtel de Soubise князь және князьке де Субизе үшін 1375 жылы бұрын Тамплиерлерге тиесілі болған коннетабль Оливье де Клиссон үшін салынған Grand Chantier деп аталатын жартылай бекінілген үйдің орнында салынған. Бұл жерде бұрын Гиз герцогтарының Париж резиденциясы – Гиз қонақ үйі орналасқан. Ол соңғы герцог, Франциск Жозеф, Гиз герцогы, Альенсон герцогинясы Элизабет Маргарита д’Орлеанның ұлы болды. Ол 1675 жылы қайтыс болды, ал Гиз мүлігі Мари де Лотарингияға өтті, ол 1615 жылы туған Хотелде 1688 жылы қайтыс болды. 1700 жылдың 27 наурызында Франсуа де Рохан, Субизе князі, соңғы уақытта де Гиз болған Hôtel de Clisson сатып алып, сәулетші Пьер Алексис Деламайрден оны толығымен қайта жасауды сұрады. Жұмыс 1704 жылы басталды. Оның әйелі Анн де Рохан Шабо, бір кезде Людовик XIV-нің сүйіктісі (олардың қарым-қатынасы ғимаратты сатып алуға қаржыландырды деп есептеледі), 1709 жылы осы жерде қайтыс болды. Геркуле Мериадек, Субизе князі (Франсуаның ұлы), Hôtel de Soubise ішкі безендірілісіне жауапты болды және бұл процеске Гермен Бофранды тартты. Бұл 1730-шы жылдардан бастап жасалған. Геркуле Мериадек пен маркиз де Дангоның немересі Мари Софи де Курсильонның некесін тойлау үшін жақсартулар енгізілді. Бұл Людовик XV-нің досы Шарль де Рохан, Субизе князінің үйі болды; оның қызы Шарлотта Элизабет Годфрид де Рохан, болашақ Конде принцессасы 1737 жылы, ал Гемене принцессасы 1743 жылы осында дүниеге келді. Гермен Бофран жасаған интерьерлер, шамамен 1735-40 жылдары құрылып, ішінара бөлшектенген, Франциядағы рококо стилінің ең биік жетістіктерінің бірі саналады (Кимбол 1943: 178). Олар князьдің бірінші қабаттағы және принцессаның пиано нобиледегі жаңа пәтерлерін құрады, екеуінде де баққа қарап тұратын овалды залдар болды. Бұл бөлмелер 18 ғасырдан бері көп өзгермеді, оның ішінде князь палатасы, князь залы, принцессаның ресми палатасы және алтынмен әшекейленген және айналы шынылары бар принцессаның овалды залы, сондай-ақ Франсуа Буше, Шарль Жозеф Натуар және Карл Ван Лооның бозәрі мен төбе суреттері бар. 1808 жылғы Наполеон жарлығынан бастап бұл резиденция мемлекеттік меншікке өтті. Қазіргі уақытта мұнда Ұлттық мұрағат мұражайы және Франция Ұлттық мұрағатының бөлігі орналасқан. Ғимарат пен аула 1973 жылғы «Шакал күні» фильмінде Елисей сарайын бейнелеу үшін пайдаланылды.