Кіріспе
Сантоши Мата немесе Сантоши Ма (संतोषी माँ) – индуистік қадірлі құдай, "Қанағат Анасы" ретінде құрметтеледі.
Santoshi Mata or Santoshi Maa (संतोषी माँ) is a Hindu goddess, who is venerated as "the Mother of Satisfaction",
Art historian Michael Brand suggested Santoshi Mata emerged in the early 1960s with the establishment of five widely spread temples in North India. Her iconography also was crystallized in this period and slowly spread through poster art. Her cult spread among women through word of
mouth, pamphlet literature, and poster art. Hawley notes: "As her film brought her to life, Santoshi Ma quickly became one of the most important and widely worshiped goddesses in India, taking her place in poster art form in the altar rooms of millions of Hindu homes. [ ] Yet it is hard to conceive that Santoshi Ma could have granted such instant satisfaction to so many people had she not been part of a larger and already well integrated culture of the Goddess. Her new devotees could immediately recognize many of her characteristic moods and attributes, and feel them deeply, because she shared them with other goddesses long since familiar to them." Brand, Das, Professor Kathleen Erndl of the Florida State University (Department of Religion) and Stanley Kurtz who authored the book "All the Mothers are One" considered that there was nothing "new" about Santoshi Mata, rather she was just another model of the prototype Hindu Divine Mother. Erndl identified Santoshi Mata with the lion riding goddess, Sheranvali.
Көркем тарихшы Майкл Брэнд Сантоши Матаның 1960 жылдардың басында Солтүстік Үндістанда бес кең таралған храмның құрылуымен пайда болғанын айтты. Оның иконографиясы да осы кезеңде қалыптасып, плакат өнері арқылы баяу тарады. Оның культы әйелдер арасында ауыз сөздер, жарнамалық материалдар және плакаттар арқылы тарады. Хоули былай деп жазады: "Сантоши Ма кино арқылы жанданып, көп ұзамай Үндістандағы ең маңызды және кеңінен табылатын қадірлі құдайлардың біріне айналды, миллиондаған индуисттік үйлердегі құрбандық орындарында плакаттар түрінде орын алды. [ ] Дегенмен, Сантоши Ма көптеген адамдарға осылай бірден қанағат әкеле алды деп ойлау қиын, егер ол үлкен және жақсы қалыптасқан Құдай мәдениетінің бір бөлігі болмаса. Оның жаңа жақтастары оның көптеген ерекше көңіл-күйлерін және қасиеттерін бірден тани алады және оларды терең сезінеді, өйткені ол оларды бұрыннан таныс басқа қадірлі құдайлармен бөлісті." Брэнд, Дас, Флорида мемлекеттік университетінің профессоры Кэтлин Эрндл (Дін кафедрасы) және "Барлық аналар – бір" кітабының авторы Стэнли Курц Сантоши Матада "жаңа" ештеңе жоқ деп санайды, керісінше ол индуист Діңгесі Анасының тағы бір үлгісі ғана. Эрндл Сантоши Матаны арыстанмен жүретін Шеравали қадірлі құдайымен байланыстырды.
Santoshi Mata or Santoshi Maa (संतोषी माँ) is a Hindu goddess, who is venerated as "the Mother of Satisfaction",
Art historian Michael Brand suggested Santoshi Mata emerged in the early 1960s with the establishment of five widely spread temples in North India. Her iconography also was crystallized in this period and slowly spread through poster art. Her cult spread among women through word of
mouth, pamphlet literature, and poster art. Hawley notes: "As her film brought her to life, Santoshi Ma quickly became one of the most important and widely worshiped goddesses in India, taking her place in poster art form in the altar rooms of millions of Hindu homes. [ ] Yet it is hard to conceive that Santoshi Ma could have granted such instant satisfaction to so many people had she not been part of a larger and already well integrated culture of the Goddess. Her new devotees could immediately recognize many of her characteristic moods and attributes, and feel them deeply, because she shared them with other goddesses long since familiar to them." Brand, Das, Professor Kathleen Erndl of the Florida State University (Department of Religion) and Stanley Kurtz who authored the book "All the Mothers are One" considered that there was nothing "new" about Santoshi Mata, rather she was just another model of the prototype Hindu Divine Mother. Erndl identified Santoshi Mata with the lion riding goddess, Sheranvali.
Врата-ката
Үндістанның басқа мифологиялық фильмдерінен өзгеше, «Джай Сантоши Ма» индуист эпостары мен Пурана жазбаларына емес, Сантоши Матаның жұма күнгі оразасы туралы кең таралған жазбаға негізделген. Оразаның әңгімесі былай баяндалады: Бір қарт әйелдің жеті ұлы болған, ең кішісі жауапсыз болғандықтан, ол оған ағаларының тамағынан қалған нәрсені күнделікті тамақ ретінде берген. Кенже ұлының әйелі мұны біліп, күйеуіне айтқан. Ол саудагерге жұмысқа орналасып, байлыққа ие болған, бірақ әйелі туралы ұмытып кеткен. Күйеуі жоқ кезде оның әйеліне енесі зор қысым көрсеткен. Бір күні ол он алты апталық Сантоши Ма оразасын біліп, оны орындаған. Нәтижесінде Сантоши Мата күйеуінің түсіне кіріп, оның әйелінің қиын жағдайы туралы хабарлаған. Ол байлықпен үйіне оралған және әйелімен жеке үй құрған. Оразаның аяқталу рәсімінде (удьяпан) енесі әйелге қарсы сөз байласып, сегіз ұлға қышқыл тамақ беріп, Сантоши Матаны ренжіткен. Соның салдарынан күйеуі тұтқындалған. Әйелі оразаны және удьяпанды қайта орындаған. Күйеуі түрмеден босатылып, көп ұзамай ұл туған. Бірде қасиетті әйел отбасыға қорқынышты түрде келген; енесі қашқан, ал әйелі қасиетті әйелді танып, оған құлшылық еткен. Содан кейін енесі қасиетті әйелден кешірім сұрап, бүкіл отбасы қасиетті әйелдің батасын алған. А. К. Раманужан бұл есімдері жоқ кейіпкерлері бар әңгімені «әдетте әйелдер үй ішінде айтатын халық аңыздарының ең ішкі түрі» деп атайды. Оразаның әңгімесі қасиетті әйелді Гanesha – кедергілерді жоюшы және жаңа бастамалардың құдайымен байланыстырмайды, ол фильмде және басқа да діни әдебиеттерде оның әкесі ретінде сипатталған.
Фильм - " Жай Сантоши Ма " 1975
"Джай Сантоши Ма" фильмі Сантоши Матаның тууын Рақша Бандхан мейрамымен байланыстырады, онда әпке інісінің білегіне ракхи бауын байлап, інісі әпкесіне тәттілер, сыйлықтар сыйға тартады және қорғау уәдесін береді. Ганешаның қарындасы Манаса онымен бірге осы мейрамды тойлағанда, оның ұлдары Ганешадан оларға қарындас сыйлауын сұрайды. Ганеша бастапқыда бас тартса да, әйелдері Риддхи мен Сиддхи, ұлдары, қарындасы және құдайлық дана Нараданың қайта-қайта өтініштерінен кейін, Ганеша әйелдерінің кеудесінен көтерілген екі жалын арқылы Сантоши Матаны жаратады. Нарада бұл ой арқылы туған қызының әркімнің тілегін орындайтынын және оны Сантоши Ма, яғни қанағаттандыру Анасы деп атау керектігін жариялайды. Содан кейін фильм Ганешаның көктегі мекенінен жер бетіне ауысады, онда құдайдың адал құлы Сатьявати туралы әңгіме айтылады. Сатьявати Биржуға үйлену үшін құдайға жалбарынады. Оның тілегі орындалған соң, ол күйеуімен бірге Сантоши Матаның храмдарына саяхат жасайды. Жаман ниетті Нарада Сарасвати, Лакшми және Парватитің (Ганешаның анасы, демек Сантоши Матаның әжесі) – индуизмнің үш құдайы Брахма, Вишну және Шиваның әйелдерінің «жаңа» Сантоши Матаға деген қызғанышын қоздырады. Олар Сатьяватиге ашуларын төгіп, оны қиын жағдайға түсіреді. Врата-ката сияқты, Биржу байлық табу үшін жолға шығады. Құдайлар үштігі Биржудың қайтыс болғаны және жалғыз қалған «жесір» Сатьяватиді оның қарындастары мазалайды деген қауесет таратып, жаңсақ әңгіме қоздайды. Биржу Сатьяватиді ұмытып кетеді, бірақ Сатьявати жұма күні орындаған қасиетті амалдың нәтижесінде Сантоши Мата Биржудың түсіне кіріп, оған әйелі еске салады. Биржу байлықпен оралып, Сатьяватимен жеке үй салады. Удаян рәсімінде Сатьяватидің қарындастары сегіз жігітке ұсынылатын ырымдық тағамға қышқыл тағам қосады. Сантоши Мата қарындастарын жазалап, мүгедек етеді, ал ырымдық тағам жеген ұлдары қайтыс болады. Бұл бақытсыздық үшін Сатьявати кінәлі деп айыптайды. Бірақ, ақырында Сатьявати құдайға жалбарығанда, ол Сатьяватидың алдына келіп, жігіттерді және олардың аналарын қайтарады. Содан кейін Сатьяватидің туыстары құдайдан кешірім сұрайды. Ақырында, үш құдай да өкініш білдіріп, олар тек Сатьяватидің адалдығын сынап көргендерін айтады. Нарада үш құдайдың, олардың күйеулерінің және Ганешаның Сантоши Матаны жарылқауын сұрайды, бұл Лютгендорфтың пікірінше, жаңа құдайдың индуист пантеонына қосылуын нақты растайды.