Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Стоунхенджде 3D лазерлік сканерлеуді алғаш рет 2002 жылы Уэссекс археологиясы және Археооптика тобы қолданған, сарсендерге жазылған қола дәуірінің пышағы мен балқылары болды. Олар Minolta Vivid 900 сканері арқылы тарихқа дейінгі және орта ғасырлық мүсіндердің беттерін талдап, жазды. Қола дәуірінің пышақ және балқы мүсіндерін археолог Ричард Дж. С. Аткинсон 1953 жылы 53-ші нөмірлі тастан, сарсен трилитінің бірінен тапқан. 1956 жылы Роберт Ньюэлл жасаған қазіргі зерттеуде осы тастағы балқылардың саны 14-ке жететіні анықталды, барлығы тастың бір бетінде, тас шеңберінің ортасына қарап тұрды. Типологиялық тұрғыдан алғанда, балқылардың орта қола дәуіріне жататыны анықталды. 53-ші тастың бетіндегі қола дәуірінің мүсіндері 0,5 мм ажыратымдылықпен лазерлік сканерлеуге алынды, нәтижесінде жүздеген мың жеке 3D өлшемдер пайда болды, бұл нүктелік бұлт деп белгілі. Бұл деректер Археооптиканың Demon3D деп аталатын арнайы бағдарламалық жасақтамасын пайдаланып талдау үшін 3D қатты модельге өңделді. Топ белгілі мүсіндердің контурларын жақсарту үшін бірнеше визуализация техникаларын енгізді. Осы процесте Ньюэлл тіркеген мүсіндерден бөлек, анимацияда бұрын белгісіз екі балқының әлсіз контурлары байқалды. Деректерді одан әрі жетілдіру олардың пішіні айқын көрінетін балқыларға ұқсас, бірақ қатты тозығынан зардап шеккен немесе бастапқыда олардың әріптестеріне қарағанда бетіне аз ойылған екені растады. Екі мүсіннің үлкені басқа балқылардан сәл өзгеше, себебі оның сабында екі "тірек" бар, ал басқалар оны балқы, саңырауқұлақ немесе қошқардың бас сүйегі деп түсіндірді. Осы зерттеулердің нәтижелері 2003 жылғы қараша айындағы «Британдық археология» журналында «Стоунхендж лазерлік шоуы» деген мақала ретінде жарияланды. 2011 жылы English Heritage Стоунхендждің барлық тастарының көзге көрінетін беттерін жоғары ажыратымдылықта (бір миллиметрден кем) толық лазерлік сканерлеуді тапсырды, сондай-ақ «Стоунхендж үшбұрышы» деп белгілі аймақтағы жердің төменгі ажыратымдылықтағы сканерлеуін тапсырды.
The first use of 3D laser scanning at Stonehenge was of the Bronze Age dagger and axes inscribed on the sarsens, which was undertaken in 2002 by a team from Wessex Archaeology and Archaeoptics. They used a Minolta Vivid 900 scanner to analyse and record surfaces of the prehistoric and post medieval carvings. The Bronze Age carvings of a dagger and an axehead were first discovered by archaeologist Richard J. C. Atkinson in 1953 on stone number 53, one of the imposing sarsen trilithons. A contemporary survey in 1956 by Robert Newall revealed that the total number of axes on this stone totalled 14, all on the same face of the stone, looking inwards to the centre of the stone circle. Typologically, the axes have a Middle Bronze Age date. The surface of stone 53 containing Bronze Age carvings was laser scanned at a resolution of 0.5mm, resulting in hundreds of thousands of individual 3D measurements known as a point cloud. These data were then processed into a meshed 3D solid model for analysis using custom software written by Archaeoptics called Demon3D. The team pioneered some visualisation techniques to enhance the outlines of the known carvings. During this process, the faint outline of two previously unknown axes was spotted in an animation, separate from the carvings recorded by Newall. Subsequent enhancement of the data confirmed that the shapes were of flanged axes, similar in shape to those clearly visible, but either badly eroded, or were originally carved much shallower than their counterparts. The larger of the two carvings differs slightly from the other axes in that it has two 'lugs' along its shaft, and others have interpreted that it could represent either an axe, a mushroom, or a ram's skull. The results of these investigations were published in an article entitled "The Stonehenge Laser Show" in the November 2003 edition of British Archaeology. In 2011 English Heritage commissioned a full laser scan of the visible faces of all stones as Stonehenge in high resolution (sub millimetre), as well as a lower resolution scan of the ground in the area known as the "Stonehenge Triangle".