Кіріспе
Англиядағы Уайт аралындағы британдық автобус операторы
Southern Vectis – Уайт аралындағы автобус операторы. Компания 1921 жылы «Додсон және Кэмпбелл» деген атпен құрылған, ал 1923 жылы «Vectis Bus Company» болып өзгерген. Компания Оңтүстік темір жолымен сатып алынып, кейін 1969 жылы мемлекеттік меншікке алынды. 1987 жылы компания қайтадан жекешелендірілді. 2005 жылдың шілдесінде Go Ahead Group компаниясының еншілес кәсіпорны болды.
1921-1928 жылдар
1921 жылы Коуста компания "Додсон & Кэмпбелл" деген атпен құрылды. 1923 жылы компанияның атауы "Vectis Bus Company" болып өзгертілді. "Vectis" – Уайт аралының римдік есімі. Автобустарды Лондондық автобус кузовтарын жасаушы Кристофер Додсон жасаған.
1929-1985 жылдар
1929 жылы компания Оңтүстік теміржолына сатылып, "The Southern Vectis Omnibus Company Limited" деп тіркелді. 1948 жылы Оңтүстік теміржолы мемлекеттік меншікке алынды, ал 1969 жылы Оңтүстік Вектис Ұлттық автобус компаниясының бір бөлігіне айналды.
1986-2004 жылдар
1986 жылы, 1985 жылғы Көлік туралы заң қабылданғаннан кейін дерегуляция кезінде, бизнес менеджмент сатып алу арқылы сатылды. Уайт аралына бес жаңа оператор енді. 1987 жылы Southern Vectis Пулда Badger Vectis және Саутгемптонда Solent Blue Line қызметтерін іске қосты. Жаңа қызметтерде ескі Southern Vectis автобустары мен қолданылған екі қабатты автобустар пайдаланылды. Southern Vectis сондай-ақ Уайт аралындағы басқа да бизнес салаларына көшті. Компания өздігінен жүргізуге арналған көлік жалға беру фирмасын сатып алды. Одан бөлек, ол Cowes понтонынан такси қызметтерін ұйымдастырған екі Ford Granada таксисін сатып алды және 1989 жылға дейін жалғасқан таксибус қызметтерін бастады. 2003 жылы Southern Vectis "The Pink Peril" – қызғылт автобусты пайдаланатын мектеп тасымалын іске қосты.
2005 жылдан қазіргі уақытқа дейін
2005 жылдың шілдесінде Southern Vectis және Solent Blue Line Go Ahead Group компаниясына сатылып, Go South Coast құрамына енді. 2006 жылдың сәуірінде желі өзгертіліп, Ньюпорт хаб ретінде, ал қалған бағыттар оған қосылатын болды. Кейбір бағыттар, мысалы, "Island Explorer" бағыты жойылды. Дегенмен, бұл өзгерістер сәтті болып шықты. 18 ай ішінде жолаушылар саны 45 пайызға өсті, оның ішінде жол төлемі жасаған жолаушылардың саны 14 пайызға артты. 2009 жылдың қазан айында Southern Vectis автокөліктің ескірін беру схемасын насихаттайтын веб-сайт іске қосты. Бұл схема арал тұрғындарына өздерінің көліктерін ескіргені үшін автобусқа 12 айлық маусымдық билет алу мүмкіндігін ұсынды. Компания мәлімдемесіне сәйкес, акция басталғаннан кейін алғашқы екі аптада бес көлік жойылды және шамамен 6000 сұраныс түсті. 2011 жылы Southern Vectis Райд қаласындағы Парк-роудтағы гаражын жапты. Қазір ол жерде Уайт аралының автобус және көлік мұражайы орналасқан, бірақ бірқатар Southern Vectis автобустары көрші аумақта қалды. Көліктік парктердің көп бөлігі қазір Ньюпорт гаражындағы Нельсон жолында орналасқан, ал қалғандары аралдың басқа да аймақтарындағы қосалқы станцияларда орналасқан. Вентор қаласындағы Пирс-стриттегі тағы бір бұрынғы гараж 2020 жылдың желтоқсанында аукционға шығарылды, онда екі сауда орын және 10 пәтер салуға рұқсат берілді, бірақ кейіннен бұл шешімнен бас тартылды. 2022 жылдың 13 маусымында Австралияның Kinetic Group (51%) және Испанияның Globalvia (49%) консорциумы Go Ahead Group компаниясын сатып алу ниетін білдірді. 2022 жылдың тамызында акционерлердің көпшілігі осы ұсынысты қабылдауға дауыс берді.
Реттен шығарылған нарықтағы бизнес-тәсілдер
1986 жылы реттеуді жеңілдету нәтижесінде бірнеше жаңа бәсекелес компаниялар құрылды, ал басқалары қолданыстағы қызметтерін ұлғайтты. Бұл бәсекелес компаниялардың ішінде Gange's Minicoaches, Grand Hotel Tours, Island Travel (Cooke's Coaches of Porchfield), Moss Motor Tours, Seaview Services компаниясының RedLynx және Shanklin қаласының Wiltax компаниялары болды. Island Travel және Gange's Minicoaches компаниялары Коуз бен Райд қалалары арасында бағыттар ашты.
Қайталау
Southern Vectis компаниясы "көшіру" жасады, яғни маршруттары сәйкес келетін жерлерде автобустарды бәсекелестерінен озып жүргізіп, жүргізушілерін бәсекелестердің көліктері күтіп тұрғанда, жолаушыларды бірінші болып алу үшін олардың келуін күтіп отырды деген айып тағылды. 1991 жылы осы тактика қайта қолданылды, сол кезде Southern Vectis Норман Бейкер Таксисі жүргізген Уайт аралы округтік кеңесімен шарт жасасқан автобустың қозғалысын бақылап отырды. 1988 жылы жарияланған Сауда әділеттілігі кеңсесінің есебі Southern Vectis компаниясының мінез-құлқы бәсекеге қарсы екенін көрсетті. Southern Vectis компаниясына бәсекелестерге автобус станциясын пайдалануға рұқсат беру немесе Бәсекелестік комиссиясына жүгіну туралы талап қойылды. Gange's Minicoaches компаниясына, талапкерге, Райд автобус станциясындағы "F" тұрағын пайдалану ұсынылды, сондай-ақ Ньюпорт автобус станциясында да тұрақ ұсынылды. Алайда, Gange's екі станса үшін де белгіленген бағаларды қанағаттанарлық деп таба алмады және қызметі тоқтатылғанға дейін Райд автобус станциясының кеңес жеріндегі қарама-қарсы жағынан және Ньюпорттағы Оңтүстік көшесіндегі автобус аялдамасынан жұмыс істей берді.
Франчайзинг
Оңтүстік Вектис өз бағыттарын франшизалауға көшті. 2010 жылдың қыркүйегінде әкімдік көптеген мектеп автобустарының бағыттарын жүргізу үшін Оңтүстік Вектис компаниясын тартты. Қызметтер 2012 жылы Vectis Blue желісінде басталды; шарт бойынша, оларды жалпы қоғам пайдалана алмады. 2021 жылы олар Оңтүстік Вектис құрамына енгізілді.
2000-шы жылдардағы операциялар
2009 жылы Southern Vectis он бес стандартты автобус бағытын жүргізді, ең жиі кездесетін 1-бағыт болды, ол әр 7-8 минут сайын жүрді. Жұма және сенбі күндері кейбір бағыттарда түнгі автобустар жүрді: "Аралың саяхатшысы" (The Island Coaster) екі бұрынғы бағыттың маршрутын ұстанды, "12" Райдтан Сандоунға және "7/7A" Сандоуннан Алум шығанағына дейін. Аялдамалары Фрешвотер шығанағы және Блэкганг Чайне, олар Вентор, Шанклин, Сандоун және Райдпен байланыстырды. Блэкганг Чайне мен Бруктың арасында, Брайстонға жақын жерде, бағыт үшін әскери жол қолданылды. 2008 жылғы маусым 15 наурызда басталып, 2 қарашада аяқталды. Кейбір өзгерістер енгізілді. "X40" бағыт нөмірі алынып тасталды (бірақ автобустарда көрсетілуін жалғастырды). Бембридж-Кост қонақүйі немесе Сандоун-Эспланадеде аялдама болған жоқ. 2009 жылы әр бағыт бойынша тек бір таңертеңгі және бір түстен кейінгі рейс болды, олардың бірі Райд емес, Шанклинде аяқталды немесе басталды, және Фрешвотер шығанағынан Ярмутқа дейін жетті, бірақ Алум шығанағына жетпеді. Автобустардың орнына жайлы автобустар пайдаланылды. 2011 жылы "Шанклин кемесі" (Ескі ауылға, Шанклин эспланадасына, Шанклин Чайне және Шанклин теміржол станциясына) жұмысын бастады.
Туристік жол пойыздары
2009 жылдың қыркүйегіне дейін үш туристік жол пойызы Райд, Шанклин және Сандаун атты үш арал қалаларының теңіз жағалауымен қатынайтын. Бұл қызметтерді Уайт аралы кеңесімен жасалған келісімшарт бойынша Southern Vectis компаниясы атқарды. 2010 жылдың сәуірінде техникалық күтімге кеткен шығындардың өсуіне байланысты көліктер қызметтен шығарылатыны жарияланды. 2011 жылдың қаңтарында Dotto пойыздары Лланддуднодағы сатушыға сатылды.
Vectis Blue автобустық тасымалдау
2012 жылдың шілдесінде Уайт аралы кеңесі Оңтүстік Вектис компаниясымен 28 миллион фунт стерлингтік жаңа мектеп тасымалы келісімшартын жасады. Жаңа көліктер, Optare Solo SR M920 үлгісіне тапсырыс берілді және 2012 жылдың қыркүйегінде жеткізілді. Кейбір автобустар Go Southcoast еншілес компаниясы Damory Coaches-тен ауыстырылды, олар Volvo B12M шассиімен және Alieeze T9 кузовымен жабдықталған, MV02 тіркелген. 2013 жылдың қаңтар айында Александр Деннис компаниясынан тапсырыс берілген жаңа екі қабатты автобустар жеткізілді. Оңтүстік Вектис компаниясының автобус сапарларын ұйымдастыруға қатысуы жылдар бойы өзгеріп келді; компания тарихының басында бұл бағытқа қызығушылық танытпады, оны басқа операторларға қалдырды. Бірақ, компания сатып алулар мен бірігулер арқылы автобус сапарларын ұйымдастыру ісіне қатысты. Кейбір автобустар бұрын Fountain Coaches компаниясынан сатып алынған. Компания 1969 жылы Ұлттық автобус компаниясы жүйелендірілген кезде Оңтүстік Вектис құрамына енді. 1987 жылы Вест Уайт автобус және автобус компаниясы мен оның төрт автобусы Оңтүстік Вектис компаниясымен сатып алынды. Moss Motor Tours компаниясы 1994 жылы Оңтүстік Вектис компаниясымен сатып алынды. Wightrollers компаниясының он бір автобусы 2011 жылдың шілдесінде Go South Coast компаниясымен сатып алынды. Оңтүстік Вектис бұл фирманың қызметкерлерін жұмысқа алды.
Басқа қызметтер
Компания Уайт аралы фестивалі мен Бестиваль сияқты Уайт аралы шараларына қатысты. Аралға қосымша автобустар жеткізілді. Уайт аралы фестивалі барысында Лимингтоннан Ярмут Уайтлинк паром терминалына, Саутгемптоннан Шығыс Коуске дейін Қызыл түтік паром терминалына, сондай-ақ Портсмуттан Фишборнға және Портсмуттан Райд Уайтлинк паром терминалына мен Fastcat жолаушылар қайығы терминалына қосымша шаттл рейстері іске қосылды. Ашық төбелі Рождестволық шамдар айналымы жүзеге асырылды. Компанияның "Арал бризі" бояуындағы автобустарының бірі аралдағы ең жарық үйлердің басынан екі сағаттық саяхат жасады. 2008 жылғы айналымға Годшиллдегі "Ескі әлемнің шайханаларында" тоқтау қосылып, тегін майлы пирог пен ыстық сусын ұсынылды. 2009 жылы компания Коус апталығында "Sailbus" атты шарасын өткізді. Жаңа бағалардың салдарынан жолаушылар саны азайды және келесі жылы бұл шара өткізілмеді.
Жол ақысы мен субсидиялар
Southern Vectis өзінің нарықтағы берік позициясы мен тиімді бәсекелестіктің болмауына байланысты тарифтерін арттырды. Southern Vectis тарифтері сонымен қатар Уайт аралында тұратын зейнеткерлердің үлкен санына тегін көлік қызметін ұсыну қажеттілігін де көрсетеді. Уайт аралында толық уақыт оқитын 19 жасқа дейінгі студенттер Уайт аралы кеңесінің «Студенттік саяхатшы» жобасы арқылы жеңілдікпен билет алуға мүмкіндік алды. 2010 жылдың шілдесінде Ұлыбритания үкіметі жергілікті органдарға қаржылай көмек көрсетуді қысқартқаннан кейін бұл жоба тоқтатылды. Арал тұрғындары және Англияда тұратын, белгілі бір жасқа жеткен немесе мүгедектігі бар адамдар үкіметтің Англия бойынша қолданылатын жобасы арқылы кеңес аумағында кез келген уақытта тегін саяхаттай алады. 2007 жылы Уайт аралы кеңесі Southern Vectis компаниясына тегін саяхат жасаған жолаушыларға өтемақы ретінде төленетін соманы 76 пайыздан 46 пайызға дейін төмендетті. 2009 жылы Southern Vectis автобустарындағы сапарлардың шамамен жартысы жеңілдікпен жасалды. 2008 жылдың 17 наурызында Southern Vectis бірнеше кешкі, түнгі және сенбі күнгі бағыттарды тоқтатты. Қызметтерді қысқарту туралы толыққанды мәліметтер одан кейін жарияланды. 2008 жылдың 1 қыркүйегінде 27, 28 және 29-шы бағыттар жойылды. 2009 жылы субсидия тағы да азайтылды. 4 және 5-ші бағыттар, 6-шы бағыттың бір бөлігі, сондай-ақ 14 және 16-шы бағыттар тоқтатылды. 2009 жылы Southern Vectis қызметкерлері жалақыны көтеру талабымен үш күнге ереуілге шықты. 2017 жылы Southern Vectis билеттерді төлеу үшін жаңа, байланыссыз жүйені енгізді. 2021 жылы «Tap On Tap Off» жүйесі пайда болды, бұл байланыссыз төлем жүйесі, ол күн сайынғы тарифтерді шектеуге мүмкіндік береді.
Флот
2023 жылдың желтоқсанына дейін Southern Vectis 83 автобустан тұратын автопаркке ие.
Ливреясы
2006 жылдың сәуір айында Оңтүстік Вектис автобустарының көбі жаңа "Үздік әсерлер" ливреясымен, екі түрлі жасыл түспен боялды, сонымен қатар жаңа логотип пен "аралың автобустары" деген ұран қосылды. Best Impressions 2014 жылы бұл ливреяны жаңартты, көліктердің арт жағына қарай Vectis Blue ливреясының дизайнына ұқсас үлкен жасыл сызылым қосты. 2014 жылға дейін көптеген ашық шатырлы бағыттар көк және қызғылт сары түсте, "Island Breezers" таңбасымен болған. Бұл 2014 жылы өзгертілді, сонда Needles Breezer көк, жасыл және қызғылт сары түсті ливрея алды, бұл Go South Coast-тың Purbeck Breezers ливреясын еске түсіреді. Бұл ливрея кейіннен Island Breezers паркінің қалған бөлігіне таратылды, автобустар біртіндеп жаңаларымен ауыстырылды немесе қайта боялды.