Австралия Конституциясының III тарауындағы соттар – федералдық сот жүйесінің бөлігі. Өкімет биліктерінің бөлінуі, сот билігінің маңыздылығы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австралия Конституциясында белгіленген биліктің сот тармағын анықтайтын ұғым.
Concept referring to the judicial branch of power set out in the Australian Constitution
Австралия конституциялық құқығында ІІІ тарау соттары – Австралияның федералдық сот жүйесінің бір бөлігі болып табылатын және Одақтың сот өкілеттіктерін жүзеге асыруға құқылы соттар. Олар осылай аталады, себебі осы соттардың қасиеттері Австралия Конституциясының ІІІ тарауында баяндалған.
In Australian constitutional law, chapter III courts are courts of law which are a part of the Australian federal judiciary and thus are able to discharge Commonwealth judicial power. They are so named because the prescribed features of these courts are contained in chapter III of the Australian Constitution.
Австралиядағы биліктердің бөлінуі
Биліктерді бөлінуі туралы доктрина – үкімет жүйесін білдіреді, онда үкіметтік биліктің үш саласы – заң шығару билігі, атқару билігі және сот билігі – жекелеген институттарға жүктеледі. Бұл доктринаға сәйкес, биліктің теріс пайдаланылуына жол бермеу үшін, үкіметтің әр саласы бірін-бірі тексеру және бақылау механизмі ретінде әрекет етеді. Австралияда бұл бөліну Конституцияның құрылымында көрініс тапқан. I тарау заң шығару билігін – заңдарды қабылдау, өзгерту немесе жоюды; II тарау атқару билігін – мемлекеттік функцияларды жалпы және егжей-тегжейлі түрде іске асыруды; ал III тарау сот билігін – заңды түсіндіруді және заңға сәйкес сот шешімдерін шығаруды қарастырады.
The doctrine of separation of powers refers to a system of government whereby three aspects of government powerlegislative power, executive power, and judicial powerare vested in separate institutions. This doctrine holds that abuse of power can be avoided by each arm of government acting as a check on another. In Australia, this separation is implied in the structure of the Constitution. Chapter I outlines legislative powerthe making, altering or repealing of laws; chapter II outlines executive powerthe general and detailed carrying on of governmental functions; chapter III outlines judicial powerthe interpretation of law, and adjudication according to law.
ІІІ тараудағы сот дегеніміз не?
Федералдық соттар Австралия Конституциясының III тарауында қамтылған ерекшеліктерге ие болуы керек. Бұл ерекшеліктер екі мақсатқа қызмет етеді: біріншіден, олар федералды үкімет құрған кез келген соттың сипаттамаларын белгілейді; екіншіден, олар III тараудағы сот болып табылатын органның құқықтық мәртебесін анықтау үшін өлшемшарттар ретінде қолданылады. III тараудағы соттың негізгі ерекшелігі – қызмет орнының тұрақтылығы. Конституцияның 72-бабына сәйкес, федералдық соттардың төрешілері Бас губернатордың Кеңеспен бірлескен шешімімен тағайындалады; олардың қызмет мерзімі 70 жасқа толғанға дейін жалғасады (егер Парламент осы ең жоғары жасты тағайындау алдында төмендету туралы заң қабылдамаса); және олардың қызмет мерзімі ішінде кемітілмейтін жалақы алады. III тараудағы төрешілерді Австралия Парламентінің екі палатасының бір сессиясында "дәлелденген нашар мінез-құлқы немесе әрекетке қабілетсіздігі үшін осылайша жою туралы өтініш жасау" арқылы ғана қызметтен босатуға болады. Осылайша, судьяны өте сирек жағдайларда ғана қызметтен алуға болады. Мұндай жағдай тек Жоғарғы Соттың судьясы Мерфи қызмет еткен кезде туған. Алайда, ол 1986 жылы оны қызметтен алу рәсімдері басталмас бұрын қайтыс болды.
Federal courts must have those features contained in chapter III of the Constitution of Australia. These features serve two purposes: firstly, they prescribe the features of any court created by the federal government; and secondly, they serve as criteria when deciding whether a body qualifies as a chapter III Court. The main feature of a chapter III Court is security of tenure. Under section 72 of the Constitution, justices of federal courts are to be appointed by the Governor General in Council; have a term of office lasting until they are 70 years of age (unless Parliament legislates to reduce this maximum age before their appointment); and receive a remuneration which must not diminish during their term in office. Chapter III judges cannot be removed except upon an address from both houses of the Parliament of Australia in the same session, "praying for such removal on the ground of proved misbehaviour or incapacity". Thus, a judge cannot be removed except in the most extraordinary of circumstances. The only instance where the situation has even been close to arising was during the tenure of Justice Murphy of the High Court. However, he died in 1986 before procedures to remove him could begin.
III тарау Соттан тыс өкілеттігі бар соттар
III тараудағы сот, сот функциясының мақсатына тікелей байланысты қосымша функцияларды орындаудан басқа, сот билігінен өзге биліктерді жүзеге асыра алмайды. «Бойлермейкерлер ісі» бойынша Жоғары сот, төрелік және сот билігін бірдей атқаратын соттың жарамсыз екенін мәлімдеді. Көпшілік судьялар конституциялық үкімет жүйесін сақтау үшін биліктердің бөліну принципін қатаң сақтау қажет екенін көрсетті. Бұл қағидадан сот билігін жүзеге асыруға байланысты туындайтын функцияларды орындау ғана ерекшелік болып табылады. Конституцияның 51 (xxxix) бабы Парламентке III тараудағы соттарға сот билігін жүзеге асырумен байланысты кез келген құзыретті беруге мүмкіндік береді. Бұл ерекшелік кейінгі сот істерінде соттарға кең ауқымды құзыреттер беру үшін пайдаланылды. Мысалы, R v Joske; Ex parte Australian Building Construction Employees and Builders' Labourers' Federation ісінде, кәсіподақтарды қайта ұйымдастыру және кәсіподақ ережелерін жою сияқты құзыреттерді III тараудағы соттарға жүзеге асыруға рұқсат етілді. Дегенмен, III тараудағы соттан сот емес билікті алып тастау, жеке судьялардың сот емес функцияларды жеке тұлға ретінде, яғни «persona designata» статусымен атқаруына кедеріс келтірмейді.
A chapter III court cannot discharge powers other than judicial power, except where the function is ancillary to the purpose of the judicial function. In the Boilermakers' Case, the High Court held that a court that discharges both arbitration and judicial powers was invalid. The majority justices held that the maintenance of the constitutional system of government required a rigid adherence to separation of powers. The only exception to this rule is the discharge of functions ancillary to the exercise of judicial power. Section 51 (xxxix) of the Constitution allows the Parliament to vest in chapter III courts any power incidental to its exercise of judicial power. This exception has in subsequent cases been used to allow courts to be vested with wide ranging powers. Thus, in R v Joske; Ex parte Australian Building Construction Employees and Builders' Labourers' Federation, powers such as reorganising unions and invalidating union rules were allowed to be exercised by a chapter III court. However, the exclusion of non judicial power from a chapter III court does not preclude individual justices from performing non judicial functions, provided that they do so in their personal capacity; that is, they act as "persona designata".
Тазалық кеңесіне шағымдар
Жоғары соттың Ұлыбританияның Құпия кеңесінің сот комитетіне шағымдану мәселесі Конституция жобасы дайындалған кезде маңызды болды және сот құрылғаннан кейінгі жылдары да маңыздылығын сақтап келді. Конституцияның 74-бабының әр түрлі колониялардағы сайлаушыларға ұсынылған нұсқасында Конституцияның немесе штаттың конституциясын түсіндіруге қатысты мәселелерде, егер ол басқа доминионның мүдделерін қамтымаса, Құпия кеңеске шағымдануға болмайтындығы көзделген. Алайда, британдық тарап келісімге келуді талап етті. Императорлық Парламент қабылдаған 74-бап мынадай болды: Конституцияның немесе штаттың Конституциясының түсіндірілуіне қатысты кез келген мәселеде Жоғары Соттың Конституциялық өкілеттіктердің шектері, сондай-ақ кез келген штаттың немесе штаттардың конституциялық өкілеттіктерінің шектері туралы, қандай да бір жолмен туындаған кез келген мәселе бойынша шешіміне қатысты, егер Ұлыбритания Корольдігінің басқа бөліктерінің қоғамдық мүдделері қатыстырылмаса, Корольдікке шағымдануға рұқсат етілмейді. Жоғары Сот бұл мәселені Ұлыбритания Корольдігі Кеңесінің қарауына беруге тиіс екенін растауы керек. Жоғары Сот, егер қандай да бір ерекше себептерге байланысты куәлік беру қажет деп таныса, куәлік бере алады, және осы мәселе бойынша Корольдікке шағымдануға жол ашылады. Осы бапта көзделген жағдайларды қоспағанда, осы Конституция Корольдіктің, оның Корольдік құқығы арқылы, Жоғары Соттан Корольдікке шағымдануға арнайы рұқсат беру үшін пайдаланатын кез келген құқығына кедері келтірмейді. Бірақ Парламент мұндай рұқсат сұралатын мәселелерді шектеу туралы заңдар қабылдай алады, бірақ мұндай шектеулерді қамтитын заң жобаларын Бас губернатор Корольдіктің келісімі үшін сақтап қалады. 74-бап Парламентке Құпия кеңеске шағымдануды болдырмау үшін заңдар қабылдауға мүмкіндік берді және ол 1968 жылдан бастап, 1968 жылғы Құпия кеңес (Шағымдарды шектеу) заңымен осыны істеді, ол федералды заңнамаға қатысты мәселелер бойынша Құпия кеңеске барлық шағымдарды тоқтатты. 1975 жылы 1975 жылғы Құпия кеңес (Жоғары Соттан шағымдар) заңы қабылданды, ол Жоғары Соттан шағымданудың барлық жолдарын жапты. Қазіргі таңдағы Жоғары Соттан Құпия кеңеске шағымдану Конституцияның 74-бабына сәйкес Жоғары Соттың шағымдануға рұқсат беруіне байланысты, тек теориялық тұрғыда ғана мүмкін. 1985 жылы Жоғары Сот бірауыздан мұндай куәлік беру құқығының "бұрыннан тозығы жеткенін" және "қажетсіз" екенін мәлімдеді. 1986 жылы Ұлыбритания Парламенті мен Достастық Парламенті Австралия актісін қабылдады (Австралия штаттарының өтініші мен келісімі бойынша, 51-бапқа сәйкес), штаттық жоғарғы соттардан Құпия кеңеске шағымдану жолы жабылды, нәтижесінде Жоғары Сот жалғыз шағымдану арнасы болып қалды.
The issue of appeals from the High Court to the United Kingdom's Judicial Committee of the Privy Council was a significant one during the drafting of the Constitution and it continued to be significant in the years after the court's creation. The wording of section 74 of the Constitution that was put to voters in the various colonies was that there was to be no appeal to the Privy Council in any matter involving the interpretation of the Constitution or of the constitution of a state, unless it involved the interests of some other dominion. However, the British insisted on a compromise. Section 74 as ultimately enacted by the Imperial Parliament was as follows:No appeal shall be permitted to the Queen in Council in any matter involving the interpretation of this Constitution or of the Constitution of a State from a decision of the High Court upon any question, howsoever arising, as to the limits inter se of the Constitutional powers of the Commonwealth and those of any State or States, or as to the limits inter se of the Constitutional powers of any two or more States, unless the public interests of some part of Her Majesty's Dominions, other than the Commonwealth or a State, are involved. the High Court shall certify that the question is one which ought to be determined by Her Majesty in Council. The High Court may so certify if satisfied that for any special reason the certificate should be granted, and thereupon an appeal shall lie to Her Majesty in Council on the question without further leave. Except as provided in this section, this Constitution shall not impair any right which the Queen may be pleased to exercise, by virtue of Her Royal Prerogative, to grant special leave of appeal from the High Court to Her Majesty in Council. But The Parliament may make laws limiting the matters in which such leave may be asked, but proposed laws containing any such limitation shall be reserved by the Governor General for Her Majesty’s pleasure. Section 74 did provide that the parliament could make laws to prevent appeals to the Privy Council and it did so, beginning in 1968, with the Privy Council (Limitation of Appeals) Act 1968, which closed off all appeals to the Privy Council in matters involving federal legislation. In 1975, the Privy Council (Appeals from the High Court) Act 1975 was passed, which had the effect of closing all routes of appeal from the High Court. Appeals from the High Court to the Privy Council are now only theoretically possible in inter se matters if the High Court grants a certificate of appeal under section 74 of the Constitution. In 1985, the High Court unanimously observed that the power to grant such a certificate "has long since been spent" and is "obsolete". In 1986, with the passing of the Australia Act by both the UK Parliament and the Commonwealth Parliament (with the request and consent of the Australian states, in accordance with Section 51(xxxviii)), appeals to the Privy Council from state supreme courts were closed off, leaving the High Court as the only avenue of appeal.