Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1996 жылғы Австралия Жоғарғы Сотының шешімі
1996 High Court of Australia decision
Wik Peoples v The State of Queensland (әдетте Wik шешімі деп аталады) – Австралия Жоғарғы Сотының 1996 жылғы 23 желтоқсанда жарияланған, заңмен расталған жалға алулар тумақұқықтық иеліктерді жоя ма деген мәселе бойынша қабылданған шешімі. Сот анықтағандай, қарастырылып отырған заңмен бекітілген мал өсіруге арналған жалға алу шарттары жалға алушыға толық иелік құқығын бермеген. Осының салдарынан, тумақұқықтық иеліктер мал өсіруге арналған жалға алу шартының шарттары мен ерекшеліктеріне байланысты бірге болуы мүмкін. Егер құқықтар арасында қайшылық туындаса, мал өсіруге арналған жалға алу шарты бойынша құқықтар қалған тумақұқықтық иеліктерді жояды. Бұл шешім Австралия саясатында кең пікірталас тудырды. Ол Австралиядағы жер иелену құқығының заңдылығы туралы белсенді талқылауларға әкелді. Кейбір саяси лидерлер сотты халықтан алшақтап, Австралия өміріне беймәлімдік енгізгені үшін сынады. Говард үкіметі Австралияда жер иелігіне нақтылық әкелу үшін "10 тармақты жоспар" жасады. Бұл жоспар Австралия Сенаты тарихындағы ең ұзақ пікірталасқа себеп болды.
Wik Peoples v The State of Queensland (commonly known as the Wik decision) is a decision of the High Court of Australia delivered on 23 December 1996, on whether statutory leases extinguish native title rights. The court found that the statutory pastoral leases under consideration by the court did not bestow rights of exclusive possession on the leaseholder. As a result, native title rights could coexist depending on the terms and nature of the particular pastoral lease. Where there was a conflict of rights, the rights under the pastoral lease would extinguish the remaining native title rights. The decision provoked a significant debate in Australian politics. It led to intense discussions on the validity of land holdings in Australia. Some political leaders criticised the court for being out of touch and for introducing uncertainty into Australian life. The Howard government formulated a "10 point plan" to bring certainty to land ownership in Australia. This plan led to the longest debate in the Australian Senate’s history.
Өмірбаян
1992 жылы Жоғарғы Сот Мабо ісінде Австралияның жалпы құқығы аборигендер мен Торрес бұғазы аралдарының тұрғындарының «туған құқығы» деп аталатын құқыққа ие екенін мойындады, ол жергілікті тұрғындардың өздерінің дәстүрлі жерлеріне өз заңдары мен әдет-ғұрыптарына сәйкес құқығын көрсетеді. «Туған құқық» Wik ісінде нақты анықталған жоқ. Дегенмен, оған рәсімдерді өткізуге немесе тағам мен дәрі-дәрмектерді жинауға құқық кіретіні қабылданған. Бұл топқа Вик Омпом, Вик Мунккана, Вик Паача, Вик Тинта, Вик Нгатара, Вик Эпа, Вик Меанха, Вик Нгантара, Вик Нганычара және Вик Лиянх халықтары кіреді. Олардың дәстүрлі жерлері Арчер өзені мен Эдвард өзенінің маңында орналасқан. 1970 жылдары сол кездегі аборигендерді дамыту комиссиясы мал өсіруге жалға берілген жердің бір бөлігін сатып алуға тырысты. Бұл жер «Винчанам» тайпасы пайдаланған дәстүрлі жерлердің бір бөлігі болды. Бьелке Петерсен үкіметі жалға алу шартын сатып алуға рұқсат бермеді. Бұл мәселе Жоғарғы Сотқа әкелінді, нәтижесінде корпорация жеңіске жетті. Бірақ Квинсленд үкіметі бұл жерді ұлттық саябақ деп жариялап, сот шешімін күштен шығарды. Бұл заң Жоғарғы Соттың Мабо мен Квинсленд арасындағы (No 2) іс бойынша шешімі нәтижесінде қолданысқа енді.
In 1992, the High Court held in Mabo that the common law of Australia recognises Aboriginal and Torres Strait Islanders had a form of "native title," which reflected the entitlement of indigenous inhabitants to their traditional lands in accordance with their laws or customs. Native title was not defined by the Wik decision. However, it is commonly accepted to include rights to perform ceremonies or to gather foods or medicines. The group comprises the peoples of Wik Ompom, Wik Mungkana, Wik Paacha, Wik Thinta, Wik Ngathara, Wik Epa, Wik Me'anha, Wik Nganthara, Wik Nganychara, and Wik Liyanh. Their traditional lands centre around the Archer River and the Edward River. In the 1970s, the then Aboriginal Development Commission attempted to purchase part of a pastoral lease. This lease was over part of traditional lands used by the "Winchanam" clan. The Bjelke Petersen government refused to allow the purchase of the lease. A challenge in the High Court ensued, and the action was won by the corporation. However, the Queensland Government frustrated the decision by declaring the land a national park. came into operation. That law came into being because of the High Court’s decision in Mabo v Queensland (No 2).
10 Апталық жоспар
Хауард үкіметі бұл шешімге жауап беруге уәде берді және «Уик 10 тармақтық жоспары» жасалды. Говард бұл шешімнің «аборигендер бағытында маятникті тым шалқалатқанын» (және) 10 тармақты жоспар маятникті орталыққа қайтаратынын» айтты. Бұл жоспарды іске асыру үшін 1997 жылғы «Жергілікті құқықтарды өзгерту туралы» заң жобасы (Cth) әзірленді. Ол 1997 жылдың 4 қыркүйегінде Ұлттық парламентке ұсынылды. Заң жобасы Өкілдер палатасынан қабылданды, бірақ Сенат заң жобасына 217 түзету енгізіп, оны төменгі палатаға қайта қарау үшін қайтарды. Өкілдер палатасы түзетулердің жартысына келісті, бірақ заң жобасын Сенатқа қайта жіберді. Бір жылдан кейін, 1998 жылдың 8 шілдесінде Сенат оны қабылдады. Филип Хантер Жоғарғы сотты сынау «толыққанды негізсіз» екенін атап өтті. Ол Жоғарғы соттың жергілікті құқықтардың мал өсірушілердің құқықтарын жоймайтынын мойындағанын айтты. Ол жергілікті құқықтар мен мал өсіру мүдделері қақтығысқан жағдайда, мал өсіру мүдделері әрқашан басымдық алатынын көрсетті. Фрэнк Бреннан соттың тәсілін «тарихты толық оқымау» деп сипаттады. Гим Дель Виллар одан да әрі барып, «Уик» шешімінің тарихи тұрғыдан «кемшіліктері» бар екенін айтады. Ол соттың пасторалдық жалға алудың жалпы құқық бойынша жалға алу емес деген қорытындыға жету үшін күмәнді тарихи материалдарды пайдаланғанын айтады. Ол 1870 жылы Квинсленд Жоғарғы соты пасторалдық жалға алудың эксклюзивті иелік құқығын беретінін, бұл жалға алудың жергілікті құқықты жоятынына қатысты жалпы сенімді білдіргенін атап өтеді. Дель Виллар Earl Grey жіберген хаттарға сілтеме жасайды, онда пасторалдық жалға беру кезінде жергілікті құқықтарды құрметтемеу қажеттігі туралы айқын көрініс бар екенін көрсетеді.
The Howard government promised a response to the decision and came up with the “Wik 10 Point Plan”. Howard argued the decision "pushed the pendulum back too far in the Aboriginal direction (and) the 10 Point Plan will return the pendulum to the centre". The Native Title Amendment Bill 1997 (Cth) was drawn up to implement the plan. It was introduced into the Commonwealth Parliament on 4 September 1997. It was passed by the House of Representatives, however, the Senate made 217 amendments to the bill and returned it to the lower house for reconsideration. The House of Representatives agreed to half of the changes but returned the bill to the Senate again. It was eventually passed one year later on 8 July 1998 by the Senate Philip Hunter notes that criticism of the High Court was "totally unjustified". He states that the High Court recognised that native title was in no way destructive of the title of pastoralists. He points out that where native title clashed with pastoral interests, pastoral interests would always override native title. Frank Brennan described the approach of the court as taking into account an "incomplete reading of the history". Gim Del Villar goes further and argues that the Wik judgment is "flawed" from a historical perspective. He argues that the court used questionable historical material to reach its conclusion that pastoral leases were not common law leases. He notes that in 1870 the Supreme Court of Queensland held that pastoral leases did confer a right of exclusive possession which reflected a common belief at that time that leases did extinguish native title. Del Villar points to despatches from Earl Grey in which there is the clear implication that native title was not to be respected when granting pastoral leases.