Кіріспе

Жапон құдайы Кузуриу (九頭龍) немесе Кузуриушин (九頭龍神) – Жапонияның әртүрлі аймақтарының халық ауыз әдебиеті мен аңыздарында кездесетін құдай, мысалы, Хаконе (Канагава), Нагано және Фукуи префектуралары. Көптеген жағдайларда Кузуриу сумен байланысты.

Хаконе Кузурю аңызы

Нара дәуірінде Тоғыз баслы Ажыдаһар Хаконедегі Аши көлінде қоныстанды және ол құрбандық талап еткен деген аңыз пайда болды. Ажыдаһарды ынаяттандыру үшін ауыл тұрғындары ақ қауырсынды жебе атып, ол қай жерге түссе, сол үйдің қызын құрбандыққа шалуға келісті. Манкан есімді дін қызметкері ажыдаһарды қарғап, оны "Айналған Седр" (су астындағы тас құрылым) деп аталатын жерге тізгілеп байлады. Осы аңыздың нәтижесінде ажыдаһар Кузуриу Даймоджин (九頭竜大明神) ретінде құдай ретінде қабылданып, табынылды. "Ақ қауырсынды жебе жіберу" деген сөздік тіркес "кездейсоқ таңдау" мағынасын білдіреді. Аңызға сүйенсек, Манкан ажыдаһардың жаңарып, Аждаһа патшаға айналғанын көрген. Содан кейін ол ажыдаһарға арнап ғибадатхана салдырды. Осыдан кейін ажыдаһарға арналған дәстүрлі құрбандықтар адам құрбандығынан қызыл бұршақ қосылған буланған күрішке өзгерді.

Нагано префектурасының Тогакуси қаласындағы Кузурю

Кузурю басқа бір құдайдың үңгір есігін жыртып, жерге тастауынан туды деген әңгіме бар. Тасталып түскен есік Тогакуши тауына айналды, ал Кузурю сол таудың жанындағы, осы атпен аталатын тауға айналды. Тогакуши тауының баурайында Тогакуши қасиетті орны орналасқан, онда Кузурюға арналған шағын қасиетті орынды кездестіруге болады.

Үндістанның ықпалы

Кузуриудің шығу тегі индуистік құдайлар Васуки мен Сешаға, Меру тауының күзетшілері Нагаражаларға байланысты. Инду мифологиясына сәйкес, Сеша Кашьяпа мен Кадрудың мың нага баласының бірі болған. Оның сыртқы түрі – мың баспен алып жылан. Әрбір мың басының құлақтары, тәжі мен гүлшошасы свастикамен әшекейленген. Буддизм Қытайға таралған кезде Васуки Сегіз Ұлы Нага патшаларының бірі ретінде танылды. Жапонияда Синто буддизмге әсер еткеніне байланысты Васуки екі діннің де қамқоршы құдайына айналды. Сегіз Нага патшалары эзотерикалық дәстүрге ықпал етті, ол дүниелік игіліктерге қол жеткізуге баса назар аударды. Бұл Кузуриудың жаңбыр шақырушы құдай ретіндегі рөлінде көрінді. Кузуриу кейде Кузуриу Гонген деп аталады, бұл оның Васукимен теңестірілуін көрсетеді.