Кіріспе

Мартин Амистің "Түнгі Пойыз" романы (1997) – бұл автор Мартин Амистің америкалық детективтік романдардың комедиялық пародиязы. Роман "Түнгі Пойыз" әнімен аталады, ол роман ішінде екі рет кездеседі.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Бұл кітап детектив Майк Хулиханның көзқарасынан баяндалады, ол Дженифер Роквеллдің өзін-өзі өлтіруіне себеп болған жағдайды анықтауға міндеттелген әйел детектив. Дженифер, әдемі астрофизик, сырттай өте жақсы өмір сүргендей көрінеді, сондықтан оның өзін-өзі өлтіруіне ешқандай себеп болмаған сияқты. Кітапта космология мен хаос теориясы, сондай-ақ олардың адамның жағдайымен және өзін-өзі өлтіруге ықтимал себептермен байланысы туралы мәселелер көтеріледі. Хулихан – алкогольге тәуелділіктен арылып, бұрынғы кісі өлтіру детективі, ол Американың аты аталмаған қаласында Тобе есімді семіз адаммен бірге тұрады. Ол бала кезінде сексуалдық зорлыққа ұшырағанын, он жасында зорлыққа қарсы күрескенін, кейін қарым-қатынасқа түскен адамдарының зорлық көрсетуші немесе лайықсыз болғанын айтады. Барлық қиындықтарына қарамастан, ол ауруы оны қылмыскерлерден мүлікті тәркілеумен айналысуға мәжбүрлегенге дейін табысты детектив болады. Оның тәжірибесі полиция қызметіндегі гендерлік рөлдерді зерттеуге жетелейді. Оның бұрынғы бастығы, кеңесшісі және жақын досы "полковник" Том Роквелл одан өзінің қызы Дженифердің өзін-өзі өлтіруін тергеп шығуды сұрайды. Дженифер әдемі, ақылды, көңілді және танымал әйел болғандықтан, өмірін өз қолымен алуға ешқандай себебі болмағандай көрінеді. Роквелл Дженифердің сүйіктісі, көрнекті ғалым Трейдер Фолкнерді оны өлтірген күдікпен қарастырады. Хулихан Фолкнерді жауап беруге мәжбүрлеуге тырысады, бірақ ол сәттілікке жете алмайды. Ол Дженифер литий қабылдағанын, жергілікті қонақүйдің барында ізгіленуші сатушымен кездескенін және қайтыс болғанға дейін жұмыста бұрынғыдан өзгеше қателіктер жасағанын анықтайды. Содан кейін Хулихан бұл факторлардың барлығы Дженифердің әкесінің тапсырысы бойынша жүргізілетін тергеу үшін әдейі орнатылған "алдам жолдар" немесе ізілдер екенін түсінеді. Хулихан осы ізілдердің мақсаты аз білімі бар тергеушіге "нәтижеге келгендей" сезім беру немесе терең қайғы немесе нигилизмді көрсету болуы мүмкін деген қорытындыға келеді. Өзінің тағайындалғандарын Роквеллге жеткізуге тырылғанда күйзеліске ұшырағаннан кейін, Роквелл дереу алаңдаушылығын білдіреді. Хулихан дереу жақын маңдағы барға бет түзеп, алкоголь өзінің өліміне себеп болатынын біледі.

Фильм

Роман 2018 жылы Кэрол Морли жазған және түсірген, Патрисия Кларксон ойнаған "Көк түстен тыс" фильміне бейімделді.