Кіріспе
1340 ж. шамамен жинақталған Эфиопия заң кодексі – Фетха Негест. Бұл 1240 жылы копт египеттік христиан жазушысы Абу'л Фада'ил ибн әл Ассал араб тілінде жинақтаған теократиялық заң кодексі. Кейіннен 15 ғасырда Эфиопияда Гез тіліне аударылып, көптеген жергілікті заңдармен толықтырылды. Ибн әл-Ассал заңдарын бір бөлігін апостолдардың жазбаларынан, екінші бөлігін Византия билеушілерінің бұрынғы заң кодекстерінен алған.
The Fetha Negest is a theocratic legal code compiled around 1240 by the Coptic Egyptian Christian writer Abu'l Fada'il ibn al Assal in Arabic. It was later translated into Ge'ez in Ethiopia in the 15th century and expanded upon with numerous local laws. Ibn al Assal took his laws partly from apostolic writings, and partly from former law codes of the Byzantine rulers.
Кейінгі тарих
Тарихи деректерде бұл заңдар Геез тіліне аударылып, 1450 жылы Зара Якуб билік құрған кезде Эфиопияға енгендігі айтылады. Дегенмен, оның конституция (елдің жоғарғы заңы) ретінде алғаш рет қолданылғаны 1563 жылы Сарса Денгель тұсында болды. Бұл Геез нұсқасы, Петростың Абда Саидқа жатқызылған, Ибн әл Ассалдың түпнұсқасының еркін аудармасы болып табылады және Петростың араб тілінде қиындыққа тап болған бірнеше жерінде айқын айырмашылықтар бар. Ғалымдардың мәлімдемесіне сәйкес, бірінші бөлім (Діни заң) осы уақытқа дейін Эфиопияда Сенодос құрамында қолданылып келген, ал “Fetha Negest, Патшалар заңы” деген атау Эфиопияға жаңа болған екінші (әлеуметтік) бөліміне қатысты. Fetha Negest 1931 жылға дейін Эфиопияның ресми жоғарғы заңы болып сақталды, содан кейін император Хайле Селассие I алғаш рет қазіргі үлгідегі Конституцияны қабылдады. 1930 жылы толығымен жаңартылған қылмыстық кодекс енгізілді. Одан бұрын, 1921 жылы, регент болғаннан кейін, бірақ император болып таққа отырғанға дейін Хайле Селассие I Fetha-да қарастырылған “қатал және ерекше” жазаларды, мысалы, ұрлық үшін қол кесуді тоқтатуға бұйрық берді. Алайда, кісі өлтіру, зорлау және төлемсіз қарыз сияқты қылмыстар үшін жаза ретінде құлдыққа салу сақталды. Эфиопияның 1930 жылғы Қылмыстық кодексі Fetha Negest-тің қылмыстық ережелерін алмастырса да, соңғы құжат бірнеше жаңа қылмыстық кодекстермен қатар, кодекстің бастапқы негізі болды.
Ықпал
Фетха Негест Эфиопияға зор ықпал еткен. Ол ғасырлар бойы білім беру ресурсы болып табылды және қазіргі заманда да заң мәселелерінде кеңес беру үшін қолданылып келеді. 1960 жылы үкімет Эфиопияның азаматтық кодексін қабылдағанда, кодекстеу комиссиясына Фетха Негест шабыт бергендігін айтты.