Кайхосро, грузинский царь Картли (1709-1711), служил персидским военачальником в Афганистане. Биография, управление, род Багратиони. Грузинская история.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Грузияның Картли титуллы патшасы (1674–1711)
Georgian titular king of Kartli (1674–1711)
Кайхосро (Кай Хусрау, Кай Хусрау; ) (1 қаңтар 1674 – 27 қыркүйек 1711), Багратиони әулетінен шыққан, 1709 жылдан 1711 жылға дейін Картлидің титуллы патшасы (парсылар тағайындаған уәли) болды. Ол бүкіл осы кезеңде қазіргі Ауғанстан аумағында парсы бас қолбасшысы қызметін атқарғандықтан, елде болмаған күйде билік жүргізді.
Kaikhosro (also spelled Kay Khusrau, Kai Khusraw; ) (January 1, 1674 – September 27, 1711), of the House of Bagrationi, was a titular king (a Persian appointed wali) of Kartli, eastern Georgia, from 1709 to 1711. He reigned in absentia since he served during the whole of this period as a Persian commander in chief in what is now Afghanistan.
Өмірбаян
Кейхосро ханзада Леванның ұлы болды және Сафави империясында қызмет еткен кезде әкесімен бірге болды. 1703 жылдан бастап Кейхосро парсы әкімшілігінде жоғары лауазымдарда қызмет етті, оның ішінде Исфахан қаласының даруғасы (префекті) және диванбектің (бас сот судьясы) наибі (орынбасары) болды. 1709 жылы оның емілген інісі Гургин хан (Джордж XI) қайтыс болғаннан кейін, ол Картлидің уәлісі/патшасы және қазіргі Ауғанстан аймағындағы парсы әскерлерінің сипа салары (бас қолбасшысы) ретінде бекітілді, сондай-ақ Тәбриз және Барданы иелігіне алды. Ол осы кезеңнің барлығын жорықтарда өткізді, ал Картлиді оның інісі Вахтанг басқарды. 1709 жылдың қараша айында Кейхосро Хоррасан, Герат және Керман контингенттерімен қолдау көрсеткен жаңа парсы-грузин әскерін басқарды. Гургин хан Мир Уайс Хотак, Ғилзай тайпасының көтерілісші басшысынан қаза тапқаннан кейін, бұл әскер Ауғанстанға қарсы жорыққа шықты. Алайда, Кейхосроның Қандаһарды басып алуға жасаған тырабы бекер болды. 1711 жылы жаулық қайта басталды. Кейхосро көтерілісшілерді Қандаһар қаласының ішіне шегінуге мәжбүр етті, ал қала қоршауға алынды. Бірақ балухтардың шабуылдарынан кейін қоршау салғандардың жағдайы нашарлай бастады. Осы шайқаста грузин ханзадасы Александр қаза тапты. 1711 жылдың 26 қазанында Кейхосро қаладан шегінуге бұйрық берді. Ауғандықтар шегініп келе жатқан әскерге шабуыл жасап, күшті жеңіске жетті; Кейхосро аттан құлап қаза тапты, ал оның 30 000 сарбазынан (олардың ішінде бар болғаны 700-і ғана құтылды) құрылды.
Kaikhosro was the son of Prince Levan, and accompanied his father during the service in the Safavid Empire. Since 1703, Kaikhosro himself served on high posts in the Persian administration, including being a darougha (prefect) of the capital city of Isfahan and a naib (deputy) to the divanbeg (chief justice). On the death of his uncle, Gurgin Khan (George XI), in 1709, he was confirmed as a wali/king of Kartli and a sipah salar (commander in chief) of the Persian armies in what is now Afghanistan, and granted Tabriz and Barda in possession. He spent the whole of this period in field, and Kartli was administered by his brother Vakhtang. In November 1709, Kaikhosro led a new Persian–Georgian army, supported by contingents from Khorasan, Herat, and Kerman, against the Afghans after Gurgin Khan was exterminated by Mir Wais Hotak, a rebel chieftain of the Ghilzai. Kaikhosro's efforts to take Kandahar, however, were in vain. A fragile truce ensued, but in the summer of 1711 the hostilities were resumed. Kaikhosro forced the rebels to withdraw within the walls of Kandahar city which was placed under siege. However, the position of the besiegers soon became precarious due to attacks by the Balochs. The fighting took life of the Georgian prince Alexander. On October 26, 1711, Kaikhosro ordered a retreat from the city. The Afghans attacked the retreating army and won a crushing victory; Kaikhosro was killed when he fell off his horse and his entire army of 30,000 soldiers (of whom only some 700 escaped) was annihilated.
Отбасы
Кейхосро Георгий есімді адамның қызы Кетеванға үйленген. Оның тегі белгісіз. 1720 жылдары ол Картли патшалық отбасымен бірге Ресей империясына қашқан, онда ол Екатерина Гиоргиевна (Екатерина Гиоргиевна) патшайымы ретінде танылған. 1730 жылдың 3 мамырында Мәскеуде қайтыс болды және Китаigorod-тағы Святой Николай грек шіркеуіне жерленді. Кейхосроның төрт баласы болды: үш – Дәуіт, Ана және Хорешан – Кетеваннан, ал біреуі – Шахнаваз хан – бір әйелден туған. Дәуіт ханзада (1710–1738) Мәриямға үйленген, Ресейде тұрған және Мәскеуде қайтыс болған, Донской монастырінде жерленген. Ана ханшайым (1786 жылы қайтыс болды). Хорешан ханшайым (1732 жылы қайтыс болды) 1710 жылы Иран шаһы Шах Сұлтан Хусейнге тұрмысқа шықты, ал 1727 жылы шаһ қайтыс болғаннан кейін Ериван ханына үйленді. Шахнаваз ханзада (Шанаоз хан; 1742).
Kaikhosro was married to Ketevan, the daughter of a man named Giorgi. Her surname is not known. In the 1720s, she followed the royal family of Kartli in their flight to the Russian Empire, where she was known as the tsaritsa Ekaterina Igoriyevna (Екатерина Гиоргиевна). She died in Moscow on 3 May 1730 and was buried at the Greek Church of St. Nicholas in Kitaigorod. Kaikhosro had four children, three—David, Ana, and Khoreshan—by Ketevan, and one—Shahanavaz Khan—by a concubine. Prince David (1710—1738) was married to a certain Mariam, lived in Russia and died at Moscow, being buried at the Donskoy Monastery. Princess Ana (died 1786). Princess Khoreshan (died 1732) married first to Shah Sultan Husayn of Iran in 1710 and second, after the shah's death in 1727, the khan of Erivan. Prince Shahnavaz (Shanaoz Khan; 1742).