Кіріспе

Бизнес ұғымы

Бизнесте және өнеркәсіптік және азаматтық инженерлік салаларындағы инженерлік экономикада ең төменгі қабылданатын табыс деңгейі, көбінесе MARR немесе кедергі деңгейі деп қысқартылатын, басшы немесе компания жобаны бастамас бұрын, оның тәуекелі мен басқа жобалардан бас тартудың мүмкіндік шығынына байланысты қабылдауға дайын болатын жобаның ең төменгі табыс деңгейі болып табылады. Көп жағдайда қолданылатын синонимі – ең төменгі тартымды табыс деңгейі. Кедергі деңгейі жиі кесілу деңгейі, эталон және капитал құны синонимі ретінде қолданылады. Ол ұсынылып отырған жобалардың алдын ала талдауын жүргізу үшін пайдаланылады және, әдетте, тәуекелдің артуымен бірге өседі.

Кедергі мөлшерін анықтау

Кедергі деңгейі әдетте операцияларды кеңейтудегі қолданыстағы мүмкіндіктерді, инвестициялардың табысын және басқа да басшылық маңызды деп санайтын факторларды бағалау арқылы анықталады. Мысалы, менеджер облигацияларға немесе басқа да тәуекелсіз жобаларға инвестиция салу белгілі бір табыс әкелетінін біледі дейік. Жаңа жобаны талдағанда, менеджер консервативті жобаның табыстылық деңгейін MARR ретінде пайдалана алады. Менеджер жаңа жобаны тек қана оның күтілетін табысы MARR-ден кем дегенде жаңа жобаның тәуекел сыйлықақысынан жоғары болса ғана іске асырады. Егер басшылықтың пікірінше, белгілі бір мүмкіндіктерде сол ресурстармен қол жетімді басқа мүмкіндіктерге қарағанда тәуекел жоғарырақ болса, онда тәуекел сыйлықақысы кедергі деңгейіне де қосылуы мүмкін. Кедергі деңгейін бағалаудың кең таралған әдісі – жобаға таза қазіргі құн модельдерінде қолданылатын дисконтталған ақша ағыны әдісін қолдану. Кедергі деңгейі доллардың құнының уақыт өте қаншалықты тез төмендейтінін анықтайды, бұл болжамды үнемдеу мен шығындарды қазіргі уақытқа қайта есептегенде капитал жобасының өтелу мерзімін анықтауда маңызды фактор болып табылады. Көптеген компаниялар 12% кедергі деңгейін қолданады, себебі S&P 500 индексі әдетте 8% пен 11% аралығында (жылдық) табыс береді. Нарығы тұрақсыз салалардағы компаниялар тәуекелді өтеу және инвесторларды тарту үшін сәл жоғары деңгейді пайдалана алады. Кедергі деңгейі жиі кесілген мөлшерлеме, эталон және капитал құны синонимі ретінде қолданылады. Әртүрлі ұйымдардың түсініктері сәл өзгеше болуы мүмкін, сондықтан бірнеше ұйым (мысалы, стартап және венчурлық капитал фирмасы) жобаға инвестиция салудың дұрыстығын талқылағанда, осы терминге екі тараптың да бірдей түсінігі болуы маңызды. Кедергі деңгейі капитал құнынан әрқашан жоғары (көбінесе айтарлықтай) болады, себебі пайда табуды көздеген кез келген кәсіпорын капитал құнынан жоғары күтілетін табыс деңгейі жоқ жобаны іске қоспайды (яғни пайда) және кез келген жобада тәуекел болады (оның өтелуі керек).