Кіріспе

Кепіл беруші қарыз алушының қарыз міндеттемелерін орындамаған жағдайда, оның қарызын өтеуге уәде береді.

Қаржы саласындағы қарыз кепілдігі – бір тараптың (кепіл берушінің) қарыз алушы қарызды төлемеген жағдайда, оның қарыз міндеттемелерін өз мойнына алуға берген уәдесі. Кепілдік мөлшері шектеулі немесе шексіз болуы мүмкін, яғни кепіл беруші қарыздың тек бір бөлігіне немесе толығымен жауапты болады.

Кепілгердің кепілсіз қарызы

Қамтамасыз етілмеген жеке несие, нашар кредиттік тарихы бар қарыз алушылардың арасында танымал. Бұл несие бойынша, егер қарыз алушы төлемдерді уақтылы орындамаса, кепіл беруші қарыз міндеттемелерін өтеуге жауапты болады.

Мемлекеттік қарыз кепілдіктері

Бұл термин қарыз алушы берешегін өтемеген жағдайда, үкіметтің жеке қарыз міндеттемелерін өз мойнына алуына қатысты қолданылуы мүмкін. Қарыз кепілдендіру бағдарламаларының көпшілігі, несиелік қабілеттілігіне қарамастан, шағын қарыз алушылардың ірі қарыз алушыларға қолжетімді несие ресурстарына қол жеткізе алмауына себеп болатын, нарықтағы кемшіліктерді түзету мақсатында құрылады. Қарыз кепілдіктері ұлттық қауіпсіздік мақсатымен, маңызды салалардағы компанияларға көмектесу үшін, немесе ірі компанияның банкротқа іріктелуі бүкіл экономикаға зиян келтіретін жағдайларда да ірі қарыз алушыларға берілуі мүмкін. Мысалы, АҚШ-тың "үштік" автомобиль өндірушілерінің бірі – Chrysler Corporation, 1979 жылы құлдыраудың алдында тұрған кезде және еңбек ұйымдарының ықпалымен несие кепілдігін алды. Қарызды жеке несие берушілер береді, бірақ компания қарызды өтемесе, үкімет оны өтеуге міндетті. Chrysler банкротқа түспеді. Тағы бір мысал – 1971 жылы Lockheed компаниясы үшін жеке несие берушілерге берілген 250 миллион долларлық АҚШ үкіметінің қарыз кепілдіктерін басқару үшін Төтенше жағдайлар бойынша қарыз кепілдіктері жөніндегі кеңестің құрылуы. Бағдарлама 1977 жылы Lockheed компаниясы өзінің 24 несиелік банкімен қарызын қайта құрылымдаған кезде аяқталды. Lockheed және оның несие берушілері кеңеске төлеген кепілдік төлемдері 30 миллион доллардан асты, нәтижесінде АҚШ қазынасына 29 миллион доллардан астам қаражат түсті.