Кіріспе

Балық түрлері

Тынық мұхитының макрелі (Trachurus symmetricus), сондай-ақ калифорниялық макрель немесе жай ғана макрель деп те аталады, макрельдер тұқымдасына (Carangidae) жататын, көптеп кездесетін пелагикалық теңіз балығы. Ол Солтүстік Американың батыс жағалауында таралған, солтүстікте Аляскадан бастап оңтүстікте Калифорния шығанағына дейін, жағалауға жақын және ашық теңізде мекендейді. Тынық мұхитының макрелі орташа ірі балық, ресми тіркелген ең ұзын ұзындығы 81 см, бірақ көбінесе 55 см-ден төмен болады. Ол сыртқы түрі жағынан өзінің туысының басқа өкілдеріне, әсіресе T. murphyi-ге өте ұқсас, бұл бір кезде T. symmetricus түрінің қосалқы түрі саналған және оңтүстікке қарайғы суларда мекендейді. Тынық мұхитының макрелі үлкен топтарда жүзеді, жағалаудан 600 мильге дейін және 400 метрге дейін тереңдікке жетеді, көбінесе су қабатының жоғарғы бөлігімен қозғалады.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Тынық мұхитының макрелі Тынық мұхитының шығысында Аляскадан солтүстікке қарай, оңтүстікке Солтүстік Американың батыс жағалауы бойында, Калифорния шығанағындағы Баха Калифорния түбегіне дейін таралған. Бұл орташа және ірі денелі балық, ең ұзын өлшемдері 81 см (32 дюйм) дейін жетеді, бірақ көбінесе 55 см-ден төмен болады. Бұрын макрельді тұтыну төмен кіріс деңгейінің белгісі саналған. Сегрегацияланған Америка Оңтүстігінде ол көбінесе афроамерикандықтармен байланыстырылған. Бүгінде осы стереотиптердің көп бөлігі жойылды.

Тамақ ретінде

Тынық мұхитының макрелі консервіленген сардинаның дәміне ұқсас. Оны рецептерде лосось немесе тунецпен алмастырып қолдануға болады. Макрель тунецке қарағанда тұтынуға қауіпсіз деп есептеледі, себебі ол кішкентай балық және жоғары деңгейдегі хищник емес, сондықтан сынап сияқты ауыр металдардың жиналуына жол бермейді.

Таксономия және атау беру

Тынық мұхиты макрелі Trachurus туысына жатады, ол көбінесе жылқы макрелі немесе жақ макрелі деп аталады. Trachurus – Carangiformes қатарына жататын Carangidae тұқымдасының бір бөлігі болып табылады. Соңғы генетикалық зерттеулер Carangidae тұқымдасын төрт кіші тұқымға бөлді, соның ішінде Trachurus туысы Caranginae (немесе Carangini тайпасына) жатады, бұл Decapterus және Selar туыстарының ‘скадтарымен’ ең жақын байланысты. Бұл түрді алғаш рет Уильям Орвилл Айрес 1855 жылы Калифорния штатының Сан-Франциско шығанағынан алынған голотиптік үлгі негізінде ғылыми тұрғыдан сипаттаған. Ол түрді Caranx symmetricus деп атады, оның жақтарға жақындығын дұрыс анықтады, бірақ кейін қате тұқымдас екені анықталғанға қосты. Балық 1944 жылы Орегон штатында ұсталған үлгі бойынша басқаша атаумен қайта сипатталды, ол ICZN ережелері бойынша кіші синоним ретінде жіктеледі және осылайша ескерілмейді. 1983 жылы C. symmetricus Уильям Н. Эшмейер және Эрл Геральд тарапынан Trachurus symmetricus түріне көшірілді. Бұл түр екі рет кіші түр ретінде қарастырылды: бір рет Trachurus picturatus symmetricus (көк жақ макрелінің кіші түрі) және екінші, көбірек қолданылатын Trachurus symmetricus symmetricus кіші түрі. Көп жылдар бойы соңғысы жарамды комбинация ретінде қабылданды, ал Trachurus symmetricus murphyi оңтүстік кіші түрлерінің популяциясы деп есептелді. Митохондриялық ДНҚ талдауы қазір бұл кіші түрлердің жеке түрлер екенін растады, T. s. murphyi енді қарапайым Trachurus murphyi, Инка скады. Бұл екі түрдің арасындағы айырмашылық шамамен 250 000 жыл бұрын болған, салыстырмалы түрде жақында деп есептеді. T. symmetricus кеңінен таралғандығына байланысты «Тынық мұхиты макрелі» деп аталады, ал түр көбінесе «жақ макрелі» немесе «макрельжақ» деп аталады.