Кіріспе

Испан шарап қоймасының брендисі – зәйтүн өндірісі кезінде туындайтын қалдық өнім.

Орухо – Испанияның солтүстігінен шыққан шарап қоймасының брендисі (жүзімді сығып алғаннан кейін қалған қатты қалдықтан дистилляциялау арқылы алынған спирттік сусын). Бұл 50%-дан жоғары спиртті құрамы бар мөлдір спирт (100°US; 87.6º Ұлыбритания және Достастық стандарты). Оның атауы "aguardiente de orujo" (шарап қоймасы спирті) деген сөзден келген. Орухо Солтүстік Испанияда, әсіресе Галисияда, сондай-ақ Астурия, Кастилия және Леон және Кантабрияда (негізінен Лиебана аңғарында) танымал. Оны аугарденте немесе агуарденте ("отты су") және каня деп те атайды. Орухо кейбір отбасылар үшін қолөнерге айналған, олар өздеріне шарап жасағаннан кейін шарап қоймасын кішкентай дистилляциялық қазанға құяды. Соңғы жиырма жылда көптеген жоғары сапалы дистилляцияланған спирттік сусындар пайда болды, оның ішінде белгілі бір өндіріс аймақтары да бар (испан тілінде D. O.). Бұл жоғары сапалы жүзімнен алынып, ең жоғары стандарттарға сәйкес өндіріледі және қазіргі кезде тек шағын ауылдарда ғана қол жетімді дәстүрлі үй шарабының орнына келеді.

Өндіріс

Орухоның негізгі құрамы – шарап жасау қалдықтары. Жүзім езілгеннен кейін, оның оржосы немесе қалдықтары сол аттас ликерді жасау үшін қолданылады. Жүзім қабығы, тұқымы және сабақтары жабық резервуарларда ашытылып, содан кейін дистилляцияланады. Аламбик, алкитара немесе пота деп аталатын дистилляциялық қондырғылар дәстүрлі түрде ашық отта қыздырылатын үлкен мыс қазандықтар болып табылады, ал потейро (орухо дистилляторы) оның дайындалуын қадағалайды. Аламбикте дистилляция процесі алты сағаттан астам уақытқа созылады. Галисиялықтар ғасырлар бойы қолданған мыс қондырғылар Пиреней түбегіне арабтар әкелген деп есептелген, бірақ бұл фактісі расталмаған. Дистилляция нәтижесінде түссіз спирт алынады, ал envejecido немесе «ескірген» орухо – ақындыр түсті болады. Ескірген түрі де сол тәсілмен ашытылып, дистилляцияланады, бірақ содан кейін кем дегенде екі жылға емен шелектерге құйылады.

Тарих

Орухо Португалия мен Испанияның солтүстігінде жасалады. Кантабрияның Лиебана аймағындағы монастырлар орта ғасырлардан бері орухоны дистилляциялап келеді. Әр қараша айында Потес қаласында "Orujo мерекесі" тойланады, оның ішінде дегустациялар және байқаулар өтеді. Байқауға қатысушылар өз дистилляторларымен орухоны жұрт алдында дайындайды, ал төрешілер ең дәмді партияға жүлде береді. 16 ғасырдан бері Галисиялықтар өз шаруа қожалықтарында орухо жасап, ликерлерімен мақтанады, әр отбасы өзінің құпия рецептін қатты сақтайды. Дегенмен, қазір "Галисия Орухо атағы" ("Denominación Específica Orujo de Galicia") құрамында 1989 жылы құрылған 20-дан астам коммерциялық орухо өндіруші бар.

Орухо сусындары

Оруходан галисиандықтар дәстүрлі түрде "кеимада" (= күйдірілген) деп аталатын сусын жасайды, онда лимон қабығының кесектері, қант және ұнтақталған кофе саз құмыраға немесе мүмкіндігі болса, ойылған тығыз қызанаққа салынады. Содан кейін орухо үстіне құйылып, құмыраға от қойылады және жалын көк түске дейін жанады. Кантабрия, Леон және Астурия тауларындағы Кантабрия таулары аймағында үш негізгі туынды нұсқасы белгілі: түпнұсқа, орухо де иербас (немесе té de los puertos, "тау өткелдерінің шайы"), орухо де кафе (café de los puertos) және crema de orujo ("orujo кремі"), сондай-ақ одан да аз танымал түрлері бар.

Басқа нұсқалар

Оружоға ұқсас басқа да шарап қоқысынан жасалған спиртті ішімдіктер, бірақ олардың атаулары мен ерекшеліктері әртүрлі, Францияда (марк), Италияда (граппа), Германияда (трестершнапс), Португалияда (багасейра), Венгрияда (тörkölypálinka), Румынияда (рахиул де тесковина) сияқты басқа елдерде де кездеседі, ал Болгарияда, Сербияда, Черногорияда, Хорватияда, Грецияда және Кипрде бұл ракияның жергілікті түрі болып табылады. Галисияда оны кейде аугарденте деп те атайды, ал Испанияның қалған бөлігінде агуардиенте деп атайды. "Орухо" (галисиан тілінде багазо) термині кейде жүзімнің (дистилляцияға дейін) қоқысына синоним ретінде қолданылады.