Кіріспе

Бразилиялық жазушы (1930–2016)

Хосе Рибамар Феррейра (10 қыркүйек 1930 – 4 желтоқсан 2016), Феррейра Гуллар атты қаламдымымен танымал, бразилиялық ақын, драматург, эссеші, өнер сыншысы және теледидар сценарийлерінің авторы. 1959 жылы ол Жаңа Конкретизм қозғалысының құрылуына зор үлес қосты.

Ерте өмір, "Поэма Суджо" және жер аударылу

Феррейра Гуллар Бразилияның солтүстік-шығысындағы Мараньяо штатының Сан-Луис қаласында дүниеге келген. 1964 жылдан 1985 жылға дейін созылған бразилиялық диктатура кезінде ол елден қуылды. Осы кезеңде ол Кеңес Одағында, Чилиде, Перуде және Аргентинада өмір сүрді. 1975 жылы Аргентинада тұрып жатқанда Гуллар өзінің ең танымал "Poema Sujo" ("Ағылшын тілінде "Dirty Poem" – Лас өлең") атты туындысын жазды. Ол өлең жазуды тоқтату туралы шешімін сүргінге шығарылғандарға қарсы қуғын-сүргіннің күшеюіне, олардың көптегені өлтірілгеніне және өзінің өлімі туралы ойларға байланысты деп түсіндірді. Ол осы өлеңді құрайтын 2000-нан астам тармақты жазуға бірнеше ай жұмсады. "Лас өлең" – оның Мараньяо штатының Сан-Луис қаласындағы балалық шағы мен жасөспірімдік кезеңінің естеліктері мен туған жерінен алыс болудың қайғысына толы. Гуллар Винниций де Мораес ұйымдастырған жиын кезінде Буэнос-Айрестегі Аугусто Боалдың үйінде осы өлеңді оқыды. Таспаға жазылған оқылысы бразилиялық зиялылардың арасында кеңінен танылды, олар 1977 жылы Гуллардың Бразилияға оралуын қамтамасыз етуге тырысты, содан кейін ол газеттерде жазып, кітаптар шығаруын жалғастырды. Ол сонымен қатар "Folha de S. Paulo" бразилиялық газетінде жексенбі күндері жарияланатын апталық бағананың авторы болды.

Ерекшелігі

2002 жылы Гуллар голланд ұйымы – Принс Клаус қорының Принс Клаус сыйлығымен марапатталды. "Эпока" журналы Гулларды 20 ғасырдың ең ықпалды бразилиялықтарының бірі деп санады және ол 2007 жылы ең үздік көркем әдебиет кітабы үшін "Жабути" сыйлығын жеңіп алды. Журнал бұрынғы президент Лула да Силваның популизмі туралы пікір мақалаларындағы сынды, олар ұлттық "Folha de S. Paulo" газетінде жарияланғанын еске салады. 2014 жылдың 9 қазанында Гуллар Бразилия әдебиет академиясының мүшесі болып сайланды.

Өлім

Гүллар 2016 жылғы 4 желтоқсанда пневмониядан көз жұмды.