Марк Ваэльконс: Сагалассос қазбаларын зерттеуші ғалымның өмірі мен еңбектері
Marc Waelkens
Марк Ваэльконс (1948-2021) – бельгиялық археолог, Сагалассос қаласын қазба жұмыстарын басқарған. Түркия, Грекия, Сирия және т.б. елдердегі археологиялық зерттеулер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Бельгиялық археолог (1948–2021)
Belgian archaeologist (1948–2021)
Марк Найт Ваэлкенс (12 сәуір 1948 – 21 ақпан 2021) – Бельгиядағы Католике Университеті Левенде археология профессоры. Ол Түркиядағы Пизидия қаласы Сагалассостағы қазба жұмыстарын басқарды. Бұл зерттеу жобасы Жерорта теңізі аймағындағы ең ірі және көп салалы қазбалардың біріне айналды, онда қаланың және оның аймағының барлық жақтары заманауи зерттеу әдістері арқылы зерттеледі. Ваэлкенс сонымен қатар Грекия, Сирия, Италия және Египеттегі археологиялық зерттеулерге қатысты. Оның докторлық диссертациясы және бастапқы жұмыстары фригиялық қабір тастары мен саркофагтарға арналған. Ол Афион қаласының жанындағы Докимеон шеберханасын анықтады және қолданылған тас түрлерінің тегін және өндіріс үлгілерін анықтауға тырысты.
Marc, Knight Waelkens (; 12 April 1948 – 21 February 2021) was a professor emeritus of archaeology at the Katholieke Universiteit Leuven in Belgium. He was director of the excavation at the Pisidian city of Sagalassos in Turkey. The research project has become one of the biggest and most interdisciplinary excavations in the Mediterranean, where all aspects of the city and its territory are studied by means of a variety of modern research techniques. Waelkens has also participated in archaeological studies in Greece, Syria, Italy and Egypt. His doctoral research and early concentration involved Phrygian tombstones and sarcophagi. He identified the workshop at Dokimeion near Afyon, and tried to identify the provenance of the types of stone used and the production patterns.
Сагалассо
1986 жылы Түркияның Агласун қаласының маңындағы төбелерде, ежелгі Сагалассос қаласының қираған жерінде, кең ауқымды іздеу жұмыстары жүргізілді. 1990 жылы басталған жүйелі археологиялық қазбалар арқасында профессор Валкенс және оның әріптестері халықаралық деңгейде танымал болды. 1800 шаршы километрді қамтитын қазба аумағының үлкендігі, қазба жұмыстарының ұзақтығы, көп салалы тәсіл, сондай-ақ заманауи, инновациялық және шығармашылық зерттеу мен қалпына келтіру әдістерін қолдану осы жобаны әлемдегі бірегей жобаға айналдырды. Сагалассоста археологтар, картографтар, геологтар, геоморфологтар, археозоологтар, антропологтар, палеоботаниктер, палинологтар, этнографтар және сәулетшілер сияқты түрлі сала мамандары жұмыс істейді. Сагалассосқа жасаған алғашқы сапарым менің өмірімді түгелдей өзгертті және содан бері бастан өткерген барлық «құштарлықты» және «қасіретті» сәттердің бастауы болды. Соңғысы көптеген керемет сәттермен толықты, мысалы, Агласунға жақындағанда, біздің шағын автобусымыздың алдында, бар болғаны екі метр қашықтықта бір бүркіт бізді сүйреп келе жатқандай болды. Бұл Зевстің өзінің қорғауында жүргендей сезім тудырды. Немесе бір күні, күн батқанда, Антонин Нимфеясынан «кіші» Дионис құдайының зақымдалмаған басын аңтарғанда, ол маған күлімсіреп қарады. Ол он төрт ғасырдан кейін қайта күнге шығуға риза болғандай көрінді. Түркияның Сагалассос қаласындағы археологиялық топырақ талдауы профессор Валкенстің өмірлік еңбегі деп санауға болады. Дейін, Сагалассос археологтар үшін ләззат алатыны жер, себебі қазба орны бір метрлік шөгінді қабатының және оқшау орналасқандығының арқасында тонаудан сақталды. 2007 жылы жүргізілген қазба жұмыстары кезінде император Адрианның алып мүсілінің бөліктері табылды. Ол 2008 жылдың жазында Британ мұражайында «Адриан, империя және қақтығыс» көрмесінде қойылды. Мүсілдің басы мен аяқтарының ұзындығы 0,80 метрді құрайды. Ал бастапқы күйінде мүсілдің биіктігі 5 метр болған.
In 1986, an extensive prospection was carried out on the hills around Ağlasun, Turkey, where the ruins of the ancient city of Sagalassos are located. Thanks to the systematic archaeological excavations, which started in 1990 and are known as the Sagalassos Archeological Research Project, professor Waelkens and his team of collaborators achieved international recognition. The scale of the operation, covering a territory of 1,800 square kilometers, the duration of the excavations, the multidisciplinary approach, and the use of modern, innovative, and creative research and restoration methods, make this enterprise unique in the world. In Sagalassos, scientists of several disciplines are set to work, including archaeologists, cartographers, geologists, geomorphologists, archaeozoologists, anthropologists, palaeobotanists, palynologists, ethnographers, and architects. This first visit to Sagalassos turned my life upside down and formed the basis of all the ‘happy’ and ‘tragic’ moments I’ve experienced since then. The latter were offset by the many magical moments, like when an eagle accompanied us, barely two meters in front of our minibus, as we approached Ağlasun. It was as if we drove under the protection of Zeus himself. Or that one evening at dusk, when I turned over the intact head of the ‘smaller’ Dionysos from the Antonine Nymphaeum and the god stared at me, smiling. He seemed grateful to see the light of day again, after fourteen centuries. The archaeological soil analysis of the Turkish city of Sagalassos can be considered professor Waelkens' life work. Indeed, Sagalassos is an archaeological pleasure ground because the site has remained relatively unscathed thanks to the meter thick layer of sediment that covers it, and to its isolated location that has prevented large scale ransacking. During excavations in 2007, pieces of a colossal statue of the emperor Hadrian's were surfaced. It was exhibited in the British Museum in the summer of 2008, in the framework of the Hadrian, Empire and Conflict exhibition. The statue's head and feet measure 0.80 m. In its original state, the statue should have been 5 m tall.