Кіріспе

Адмирал сэр Фредерик Чарльз Дрейер (8 қаңтар 1878 – 11 желтоқсан 1956) – Ұлыбритания Корольдік теңіз күштерінің офицері. Ол артиллерия саласындағы сарапшы болған және британдық соғыс кемелері үшін атыс басқару жүйесін жасады. Ютландия шайқасында адмирал сэр Джон Джелликоның штаб капитаны қызметін атқарды. 1943 жылы адмирал шенімен зейнетке шықты, екі дүниежүзілік соғыста қызмет етіп, бұрын бір рет зейнетке шыққан еді.

Түпбасқасы және ерте өмір

Фредерик Дрейер 1878 жылдың 8 қаңтарында Ирландияның Парсонстаун (қазіргі Бирр) қаласында, Кингс округінде (қазіргі Оффли округінде) дүниеге келді. Ол Данияда туған астроном Джон Луис Эмиль Дрейердің екінші ұлы және Армаг обсерваториясының директоры болған. Армагдағы Корольдік мектепте білім алған Дрейер 1891 жылы Корольдік теңіз флотына қабылданып, Дартмут қаласындағы Корольдік теңіз колледжіне түсті.

Алғашқы жылдар

Дартмут университетінде Дрейер емтихандарда жақсы нәтиже көрсетті және өзінің курсында бесінші орынға ие болды. Содан кейін ол HMS Anson (1893–1896) және HMS Barfleur (1896–1897) кемелерінде мичман болып қызмет етті. Ол келесі емтихандардың барлығында 1-сыныптық сертификаттар алды – кіші лейтенант, лейтенант (1898 жылдың шілдесінде HMS Repulse кемесінде) және содан кейін артиллерия лейтенанты. 1900 жылы ол «Теңізшілік өнерінде бірінші сыныпқа қалай қол жеткізуге болады» атты кітап жазды. 1901 жылы Гринвичтегі Корольдік теңіз академиясында артиллерия және торпедалық лейтенанттардың қадамында үш адамның арасында бірінші орын алды, содан кейін Ширнесстегі артиллерия мектебінің штабына жіберілді. 1902 жылдың жазында ол HMS Scylla крейсерінің артиллерия офицері болып жылдық маневрлерде қызмет етті, содан кейін HMS Hawke қорғалған крейсеріне Жерорта теңізіне жасақпен сапарға (тамыз-қыркүйек 1902) жіберілді. 1902 жылдың қыркүйегінен бастап ол Жерорта теңізіндегі HMS Hood линкорына тағайындалды, бірақ кеменің рулі зақымданып, жөндеуге Плимутқа қайтып келді және төленді. Дрейер 1903 жылдың 13 қаңтарында Мальтаға тағы бір жасақ сапары үшін Hawke-ке қайта тағайындалды, ал наурыз айында төленгеннен кейін HMS Excellent штабына тағайындалды, сол кезде капитан Перси М. Скотт басқарды. Екі айдан кейін Скотт Дрейердің есімін жаңа HMS Exmouth линкорына артиллерия офицері болып тағайындау үшін ұсынды. 1903 жылдың маусым айынан бастап Дрейер Жерорта теңізіндегі Exmouth-та артиллерия офицері болып тағайындалды. Ол бұрын Адмиралтействода қызмет еткеннен кейін Атлантика флотының қолбасшысы болуға үміттене берген. Алайда, 1931 жылы Инвергордон бүлігі кезінде ол құрамына кірген Кеңестің байланысты болуы және осы флотқа тигізген салдары Дрейердің оған ешқашан қолбасшылық жасамауына себеп болды. 1932 жылы Дрейер толық адмирал дәрежесіне көтеріліп, 1933 жылы Қытай станциясының қолбасшысы болып тағайындалды, онда ол 1936 жылға дейін қызмет етті. 1939 жылы зейнеткерлікке шыққаннан кейін, Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Корольдік теңіз резервінде Конвой комиссары болып ерікті түрде қызмет етті. 1940 жылы ол Бас қолбасшы генералдың штабында жаулауға қарсы шаралар жөніндегі кеңесші болып жұмыс істеді, содан кейін (1941–1942) Сауда флотының артиллериясының инспекторы болып тағайындалды. Содан кейін ол 1942 жылы Теңіз әуе күштерінің бас директоры болып тағайындалды, ал 1943 жылы Теңіз әуе жабдықтарының бас директорының орынбасары болып соңғы рет тағайындалды. Содан кейін ол екінші рет зейнеткерлікке шықты. Оның естеліктері «Теңіз мұрасы: теңіз соғысын зерттеу» деген атпен жарияланды.

Отбасылық өмір

1901 жылғы 26 маусымда Дрейер Уна Мария Халлеттке (1876–1959) үйленді, ол Уорвикшир графтығындағы Бишопс-Тачбрук шлютерінің қызы Джон Томас Халлетттің қызы еді. Олардың үш ұлы мен екі қызы болды. Оның үлкен ағасы генерал-майор Джон Тутилл Дрейер, RA, ол оның атыс басқару құрылғыларын жасау жұмысында оған көмектесті. Олардың үш ұлы және екі күйеу баласы теңіз офицерлері болды. Оның екінші ұлы - қазіргі уақытта қайтыс болған вице-адмирал сэр Десмонд Дрейер, ол да артиллерия офицері болды, Ривер-Плейт шайқасында "Ерен қызметі үшін салған белгі" орденін жеңіп алды және кейіннен Екінші теңіз лорды болды.

Құрметтер

1914 жылы Дрейер теңіз артиллериясына қызметтері үшін Bath орденінің азаматтық серігі (CB) атағымен марапатталды. Ютландия шайқасынан кейін «Iron Duke» кемесінің шайқастағы мінез-құлқы мен атыс дағдысы үшін ол әскери CB орденімен марапатталды. 1919 жылы Империяға жасаған теңіз миссиясынан кейін ол Британ империясы орденінің командирі атанды. 1932 жылы Bath орденінің кавалер-командоры, ал 1936 жылы Британ империясы орденінің Ұлы крест кавалері атағына көтерілді.

Дрейер отты басқару үстелі

Соғыс кемелері үшін орталықтандырылған атыс басқару жүйесін енгізу артиллериялық атудың дәлдігін едәуір арттырды. Теңіз қаруларының ұлғаюы, олардың атысын бақылау үшін қажетті жаңалықтарға бірнеше жыл бұрын жол ашты. Он жыл ішінде орталықтандырылған оқтардың түсуін бақылау, қашықтықтың өзгеру жылдамдығын механикалық түрде есептеу, кез келген «жылдамдық» үшін уақыт бойынша қашықтықты есептеуге арналған механикалық сағаттар және ұзын базалық оптикалық қашықтық өлшегіштер пайда болды. Мұндай деректерді түсіну үшін бір немесе бірнеше қашықтық өлшегіштерден алынған қашықтықтарды, сондай-ақ басқа да деректерді қолмен сызу кеңінен қолданыла бастады. Корольдік теңіз күштері осы техникаларды зерттеуге демеушілік етті, нәтижесінде екі топ құрылды: Артур Полен басқарған коммерциялық топ және Дрейер басқарған теңіз тобы. Екі топ та орталықтандырылған атыс басқару үшін механикалық компьютер және қашықтықтар мен жылдамдықтардың автоматты есебін жасауды мақсат етті. Екі жүйе де Корольдік теңіз күштерінің жаңа және қолданыстағы кемелеріне тапсырыс берілді, бірақ Дрейер кестесі, Дрейер жүйесінің аты, ақырында флоттың бағалауынша, өзінің толыққанды Mark IV* нұсқасында ең көп қолдауға ие болды. Бақылау директорын қосу Бірінші дүниежүзілік соғыс кемелері үшін толыққанды, практикалық атыс басқару жүйесін құруға мүмкіндік берді, және 1916 жылдың ортасына қарай RN капиталдық кемелерінің көпшілігі осы жүйемен жабдықталды. Директор кемеден жоғары орналасқан, операторларға мұнаралардағы кез келген нысаналаушыдан артық көрініс берді. Ол сонымен қатар мұнаралардың атысын үйлестіре алды, осылайша олардың біріктірілген атысы тиімдірек болды. Бұл нысана алуды жақсартты, ал үлкен оптикалық қашықтық өлшегіштер жаудың орнын ату кезінде анықтауды жақсартты. Бірақ қашықтықтардың ұлғаюымен, оқтардың ұшу уақыты да ұзақты. Атыс басқару жүйесі бастапқыда жоспарланғаннан гөрі көптеген өзгерістерді және күрделі түзетулерді ескеруге тиіс болды. Дрейер кестесінде кейбір механикалық кемшіліктер болды, әсіресе жеке артиллериялық қызметкерлер жасаған рұқсатсыз қосымша жабдықтар енгізілген кезде, бірақ жалпы алғанда, жүйе қанағаттанарлық түрде жұмыс істеді. Соңында, 1927 жылдан кейін салынған кемелер үшін бұл жүйе жетілдірілген «Адмиралтействоның атыс басқару кестесімен» ауыстырылды, бірақ Дрейер кестелері Екінші дүниежүзілік соғыста екінші рет қолданылды, әсіресе Ұлыбританияның жаңғыртылмаған шайқас кемелері мен крейсерлерінде. Дрейер және Полен жүйелері арасындағы таңдау сол кезде қызу пікірталас тудырды. Корольдік теңіз күштері Поленнің жобаларын бірнеше рет сынап, оларға олардың пікірінше, артықшылықты шарттар берді. 1925 жылы Полен өзінің рұқсатынсыз пайдаланылған Арго сағатының элементтері үшін өнертапқыштарға арналған сыйлықтар жөніндегі корольдік комиссиядан 30 000 фунт стерлинг сыйлық алды. Дрейер де ұқсас грантқа өтініш бірақ, 1915 жылы атыс басқаруға қосқан үлесі үшін 5000 фунт стерлинг алғандықтан, оның өтініші қабылданбады.

Жарияланған еңбектер

Теңізшілікте бірінші сыныпқа қалай қол жеткізуге болады. 1900 жыл.