Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Грузин православие шіркеуінің символы
Symbol of the Georgian Orthodox Church
Жүзімдік крест (Жвари Вазиза), сондай-ақ грузин кресі немесе Киелі Нино кресі деп те аталады, Грузин православие шіркеуінің маңызды символы болып табылады және 4-ші ғасырда, христиан діні Иберия (Картли) патшалығында мемлекеттік дін ретінде қабылданған кезге дейін саяды.
The grapevine cross (, Jvari Vazisa), also known as the Georgian cross or Saint Nino's cross, is a major symbol of the Georgian Orthodox Church and apocryphally dates from the 4th century AD, when Christianity became the official religion in the kingdom of Iberia (Kartli).
Өмірбаян
Жүзімдікті айқасы көлденең қолдарының сәл төменге иілуімен танылады. Дәстүрлі айғақтар бойынша, IV ғасырдың басында Иберияда (қазіргі Оңтүстік және Шығыс Грузия, Солтүстік-Шығыс Түркия) христиан дінін уағыздаған Каппадокиялық әйел, Әулие Нино осы ерекше айқас пішінін жасаған деседі. Аңызға сүйенсек, ол жүзімдікті айқасты Құдай анадан алған (немесе, басқа нұсқа бойынша, Мцхетаға жолда өзі жасаған) және оны өз шашымен орап бекіткен. Нино Грузияға миссиясымен осы айқаспен келген. Дегенмен, ерекше иілген қолдары бар осы айқастың кең таралған бейнесі ерте заманда пайда болған жоқ. Дәстүрлі деректерге сәйкес, Әулие Ниноның айқасы 541 жылға дейін Мцхетадағы Светитсховели соборында сақталған. Парсылардың шапқыншылығы кезінде ол Арменияға әкетіліп, Грузияның Давид IV 1124 жылы мұсылмандардан Арменияның Ани қаласын қайтарып алып, айқасты Мцхетаға әкелгенге дейін сонда қалды. Грузия патшасы Вахтанг III (1303–1307) айқасты арнайы қобдишаға салып, Әулие Ниноның өмірінен көріністермен безендірді. 1720 жылдары Грузия парсы және Османлы шапқыншылығына ұшырағанда, айқас қауіпсіз жерге, Грузияның таулы аймағындағы Анануриге көшірілді. Одан кейін грузин епископы Тимофей айқасты Мәскеуде, содан кейін Лысковода тұратын грузин князі Бакарға жеткізді. Грузия патшасы Ерекле II Бакардың отбасынан айқасты Грузияға қайтарып алуға тырысты, бірақ нәтижеге қол жеткізе алмады. 1801 жылы Бакардың немересі Георгий айқасты Ресей императоры Александр I-ге сыйға тартты, ол 1802 жылы Грузияның Ресей империясына қосылуына орай айқасты Грузияға қайтарды. Осы күннен бастап айқас Тбилисидегі (Грузия) Сиони соборында сақтаулы тұр.
The grapevine cross is recognizable by the slight drooping of its horizontal arms. Traditional accounts credit Saint Nino, a Cappadocian woman who preached Christianity in Iberia (corresponding to modern southern and eastern Georgia, northeastern Turkey) early in the 4th century, with this unusual shape of cross. The legend has it that she received the grapevine cross from the Virgin Mary (or, alternatively, she created it herself on the way to Mtskheta) and secured it by entwining with her own hair. Nino came with this cross on her mission to Georgia. However, the familiar representation of the cross, with its peculiar drooping arms, did not appear until the early modern era. According to traditional accounts, the cross of St. Nino was kept at Svetitskhoveli Cathedral in Mtskheta until 541. During the Persian invasions it was taken to Armenia and stayed there until David IV of Georgia recovered the Armenian city of Ani from the Muslims in 1124, and brought the cross to Mtskheta. King Vakhtang III of Georgia (1303–1307) enshrined the cross in a special envelope, decorated with the scenes from St. Nino's life. During the 1720s, when Georgia was subjected to Persian and Ottoman invasions, the cross was taken to safer areas, to Ananuri in highland Georgia. From there, the Georgian bishop Timothy brought the cross to the émigré Georgian prince Bakar, residing in Moscow and then in Lyskovo. The Georgian king Erekle II tried to recover the relic for Georgia from Bakar's family, to no avail. In 1801, Bakar's grandson Georgy presented the cross to the Russian tsar Alexander I, who returned it to Georgia in 1802 on the occasion of Georgia's incorporation within the Russian Empire. Since then, the cross has been preserved in the Sioni Cathedral in Tbilisi, Georgia.