Кіріспе
Неміс математигі Пол Юлиус Освальд Тейхмюллер (18 маусым 1913 – 11 қыркүйек 1943) – күрделі талдау саласына үлес қосқан неміс математигі. Ол квазиконформациялық бейнелеулерді және дифференциалдық геометриялық әдістерді Риманн беттерін зерттеуге енгізді. Тейхмюллер кеңістіктері оның құрметіне аталған. Нордхаузенде дүниеге келген Тейхмюллер Геттинген университетінде оқыды және 1935 жылы Хельмут Хассе басшылығымен бітірді. Оның докторлық диссертациясы операторлар теориясына арналған, бірақ бұл функционалдық талдау бойынша оның жалғыз жұмысы болды. Оның алғашқы жұмыстары алгебралық болды, бірақ Ролф Неванлиннаның лекцияларын тыңдағаннан кейін күрделі талдауға қызығушылығы арта түсті. 1937 жылы ол Людвиг Бибербахпен бірге жұмыс істеу үшін Берлин университетіне көшті. Бибербах «Deutsche Mathematik» журналының редакторы болды және Тейхмюллердің көптеген еңбектері осы журналда жарияланды, бұл оның жинақталған еңбектері жарық көргенге дейін қазіргі кітапханаларда табуды қиындатты. 1931 жылдан бастап нацистік партияның (НСДАП) және НСДАП-тың әскери бөлімі Sturmabteilung (SA) мүшесі болған Тейхмюллер 1933 жылы еврей профессорлары Ричард Курант пен Эдмунд Ландауға қарсы үгіт жүргізді. 1939 жылдың шілдесінде Вермахтқа шақырылып, 1940 жылы Норвегияға басып кіруге қатысты, содан кейін Вермахт Жоғарғы Бас штабының Шифрлау бөлімінде криптографиялық жұмыстарды жүргізу үшін Берлинге қайтарылды. 1942 жылы ол әскери міндеттен босатылып, Берлин университетінде оқытуға оралды. 1943 жылдың ақпанында Сталинград түбіндегі жеңілістен кейін ол Берлиндегі лауазымын тастап, Шығыс майданында ерікті түрде соғысуға бармақшы болды. 1943 жылдың қыркүйегінде шайқаста қаза тапты. Рочестер университетінің математика профессоры Санфорд Л. Сегал 2003 жылы жарық көрген «Нацистер тұсындағы математиктер» кітабында: «Тейхмюллер дарынды, керемет және маңызды математик болды; ол сонымен қатар өзін нацистерге адаған адам еді» деді.
Paul Julius Oswald Teichmüller (; 18 June 1913 – 11 September 1943) was a German mathematician who made contributions to complex analysis. He introduced quasiconformal mappings and differential geometric methods into the study of Riemann surfaces. Teichmüller spaces are named after him. Born in Nordhausen, Teichmüller attended the University of Göttingen, where he graduated in 1935 under the supervision of Helmut Hasse. His doctoral dissertation was on operator theory, though this was his only work on functional analysis. His next few papers were algebraic, but he switched his focus to complex analysis after attending lectures given by Rolf Nevanlinna. In 1937, he moved to the University of Berlin to work with Ludwig Bieberbach. Bieberbach was the editor of Deutsche Mathematik and much of Teichmüller's work was published in the journal, which made his papers hard to find in modern libraries before the release of his collected works. A member of the Nazi Party (NSDAP) and Sturmabteilung (SA), the military wing of the NSDAP, from 1931, Teichmüller agitated against his Jewish professors Richard Courant and Edmund Landau in 1933. He was drafted into the Wehrmacht in July 1939 and took part in the invasion of Norway in 1940 before being recalled to Berlin to undertake cryptographic work with the Cipher Department of the High Command of the Wehrmacht. In 1942, he was released from his military duties and returned to teach at the University of Berlin. After the German defeat at Stalingrad in February 1943, he gave up his position in Berlin to volunteer for combat on the Eastern Front. He was killed in action in September 1943. Sanford L. Segal, a professor of mathematics at the University of Rochester, in his 2003 book Mathematicians Under the Nazis said: "Teichmüller was a gifted, brilliant, and seminal mathematician; he was also a dedicated Nazi."
Ерте өмір
Пол Джулиус Освальд Тейхмюллер Нордхаузенде дүниеге келді және Санкт-Андреасбергте өсті. Оның ата-анасы Гертруда (құрметті есімі Динсе) және Адольф Юлиус Пол Тейхмюллер болды. Освальд туған кезде оның әкесі, тоқымашы, 33 жаста, ал анасы 39 жаста еді; олардың басқа балалары болған жоқ. Оның әкесі Бірінші дүниежүзілік соғыста жарақаттанып, Освальд 12 жасқа келгенде қайтыс болды. Гертруданың сөзінше, Освальд үш жаста болғанда, ол санай білетінін және өздігінен оқуға үйренгенін анықтады. Әкесінің қайтысынан кейін ол оны Санкт-Андреасбергтегі мектебінен алып, Нордхаузендегі әпкесімен бірге тұруға жіберді, онда ол гимназияда оқыды.
Білім
Тейхмюллер 1931 жылы Абитурді алды және Геттинген университетінде "талантты, бірақ уақытша студент ретінде" оқуға түсті. Кейіннен Геттингендегі жас оқытушы Ханс Леви Тейхмюллердің өзгеше дағдылары туралы әңгімелер айтты. Тейхмюллердің профессорларының арасында Ричард Курант, Густав Герглоц, Эдмунд Ландау, Отто Нойгебауэр және Герман Вейль болды. Ол 1931 жылы шілдеде НСДАП-қа қосылып, 1931 жылы тамызда Штурмбаттюлинге мүше болды. 1933 жылы 2 қарашада ол еврей профессоры Эдмунд Ландауды бойкоттауды ұйымдастырды; 1994 жылы Фридрих Л. Бауэр Тейхмюллерді "гений" деп сипаттады, бірақ "нацистік фанатик" және "Ландау мен Курантқа қарсы агитациясымен көзге түсті". Кейіннен Тейхмюллер Ландаумен оның кеңсесінде бойкот мәселесін талқылады және Ландаудың өтініші бойынша оның ниеттерін түсіндіретін хат жазды:
1934 жылы Тейхмюллер операторлар теориясы бойынша диссертация жобасын жазды, оны Operatoren im Wachsschen Raum деп атады. Жоба Франц Релихтен алған лекцияларымен байланысты, бірақ ол диссертациялық ұсынысын Релихке әкелмеді, өйткені Релих бұрын 1933 жылы Германиядан қашқан еврей профессоры Ричард Куранттың ассистенты болған. Оның орнына Тейхмюллер оны Хельмут Хассеге әкелді. Операторлар теориясы Хассенің мамандық саласына жатпағандықтан, ол оны Готфрид Кётеге жіберді. Кёте берген түсініктемелер Тейхмюллерге диссертациясын жетілдіруге көмектесті, ал Тейхмюллер оны 1935 жылғы 10 маусымда Хассе, Герглоц және Геттинген физигі Роберт Польден тұратын комиссияға қарауға ұсынды. Тейхмюллер 1935 жылғы 28 маусымда докторлық емтиханды сәтті тапсырып, 1935 жылғы қарашада математика ғылымдарының докторы (Ph.D.) атағын алды.
Академиялық мансап
1935 жылы маусымда докторлық емтихан тапсырғаннан кейін Хассе университетке Тихмюллерді математика кафедрасының доценті қызметіне тағайындауды ұсынды. Өзінің хатында ол Тихмюллердің "ерекше математикалық қабілеттері" бар екенін және оның оқыту стилі "нақтылыққа ұмтылып, әсерлі әрі тартымды" екенін жазды. Тихмюллер бұл қызметке ие болды және саясаттан көбірек математикаға бет бұрды, бұл оның NSDAP-дағы әріптестерін оны "есімнен жаңылысқан" деп сипаттауға себепкер болды. Неванлиннаның ықпалымен Тихмюллер алгебрадан алшақтап, күрделі анализге қызығушылық танытты. 1936 жылы Deutsche Mathematik журналында төрт мақала жариялады, олардың үшеуі алгебралық болды, бірақ содан кейін ол тек бір алгебралық мақала ғана жариялады. Тихмюллер 1937 жылдың сәуір айында Берлинге көшіп, 1938 жылдың наурыз айында Берлин университетінде абилитациядан өтті. Берлинде Бибербахпен бірге Тихмюллер ортақ саяси көзқарастары бар және сонымен қатар ерекше математик болған адамды тапты, бұл екі жылдық жемісті еңбекке әкелді. 1937 жылдың сәуірінен 1939 жылдың шілдесіне дейін Тихмюллер "экстремалды квазиконформді бейнелеулер және квадраттық дифференциалдар" тақырыбындағы 197 беттік монографиясына қоса жеті мақала жариялады, ол Тихмюллер кеңістігі теориясының негізін қалады.