HMS Spartan – Жеңіл крейсер, Royal Navy флотының Bellona тобынан. 1939ж. салынды, 1943ж. қолданысқа кірді. Жерорта теңізіндегі қызметі, тарихы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Корольдік теңіз күштерінің крейсері
Cruiser of the Royal Navy
HMS Spartan – Корольдік теңіз күштерінің Bellona тобына жататын жеңіл крейсер. Ол Дидо дизайнының өңделген нұсқасы, тек төрт мұнарасы болған, бірақ әуеге қарсы қару-жарағы жақсартылған, сондай-ақ Дидо 2-тобы деп те аталады.
HMS Spartan was a light cruiser of the Bellona subgroup of the Royal Navy. She was a modified Dido design with only four turrets but improved anti aircraft armament also known as Dido Group 2.
Құрылыс және іске қосу
Spartan кемесі Ұлыбританиядағы Барроу-ин-Фернесс қаласында Vickers Armstrongs компаниясымен салынды, оның қазығы 1939 жылғы 21 желтоқсанда қаланды. Ол 1942 жылғы 27 тамызда суға түсіріліп, 1943 жылғы 12 шілдеде комиссияға қабылданды және 1943 жылғы 10 тамызда құрылысы аяқталды.
Spartan was built by Vickers Armstrongs at Barrow in Furness, United Kingdom, with her keel being laid down on 21 December 1939. She was launched on 27 August 1942, commissioned on 12 July 1943 and completed on 10 August 1943.
Тарих
Корольдік флоттың капитаны П. В. Маклафлиннің басқаруындағы Девонпорт экипажымен бірге, «Spartan» бастапқыда Шығыс флотында қызмет етуге жоспарланған, бірақ бірнеше ай үй флотында болғаннан кейін, негізінен Скапа-Флоуда жаттығулар жасағаннан соң, 1943 жылдың 17 қазанында Плимут портынан Жерорта теңізіне аттанды. Гибралтар және Алжир арқылы өтіп, 1943 жылдың 28 қазанында Мальтаға жетті, уақытша Жерорта теңізі флотына қосылды. 8 қарашада 15-ші крейсерлік эскадрильяға қосылу үшін Тарантоға барды. 1944 жылдың 18-19 қаңтарына қараған түні «Spartan» Террачина ауданында диверсиялық оқшалау жүргізді және крейсер мен төрт эсминецпен бірге Гарильяно өзені операциясында тиімді қолдау отын қамтамасыз етті. Жағалаудағы артиллериядан аз қарсылық болды, ал оқшалау кезінде «Spartan» өзі 900 оқ атты. «Шингл» операциясы – Анциоға әскерлердің қонуы 1944 жылдың 22 қаңтарында басталды, ал «Orion» мен «Spartan» артиллериялық қолдау көрсетуге жіберілді. Қарсылық аз болды, сондықтан «Spartan» жедел түрде қолжетімді болу үшін Неапольге қайтып келді. 27 қаңтарда Анцио маңындағы әуе шабуылына қарсы қорғаныс міндеттерін орындау үшін CTF 81 басшылығына бағынуға бұйрық берілді. 29 қаңтарда күн батқанда Люфтваффе Анцио шығанағындағы кемелерге жолтай шабуыл жасады. Шабуыл кезінде «Spartan» тікелей бекітілген болатын. Анықтамалық түтін шығарылды, бірақ ол қысқа уақыт ішінде қолданылғандықтан және желдің күшті болуына байланысты толыққанды тиімді болмады. «Spartan» бастан-аяқ түтін шығарды, бірақ өзі түтінмен жабылмады. Солтүстіктен 18 ұшақ жақындап, құрлық үстінен айналып, кемелерге қарсы сәулемен шабуыл жасады, олар күннің батуынан кейін көрінетін болды. Шабуылдың уақытына байланысты ұшақтарды өте аз адам көрді, ал жердің эхосы радардың тиімділігін төмендетті. Ескерту келіп түскен кезде және кемелер шабуыл бағытына қарай атып үлгергенше, алты бомба тікелей тіреуге жақындап келді, олардың көпшілігі суға құлады. Бірақ шамамен сағат 18:00-де радиомен басқарылатын Henschel Hs 293 жолтай бомбасы «Spartan»-ның кормалық түтігінен кейін соғып, қазандық бөлмесінің сол жақ бөлігіне жақын жерде жарылып, жоғарғы палубада үлкен тесік жасады. Басты мачта құлап, қазандық бөлмелері суға батты. Бу және электр қуаты тоқтады, қауіпті өрт пайда болды және кеме сол жаққа қарай қисайды. Шабуылдан кейін бір сағаттан соң «Spartan» тастап кетуге мәжбүр болды, ал 10 минуттан соң ол шамамен судың ішінде тік тұрып қалды. Бес офицер мен 41 сарбаз қаза тапқан немесе жоғалған деп есептелді, ал 42 сарбаз жараланды.
Commissioned with a Devonport crew under the command of Captain P. V. McLaughlin, Royal Navy, Spartan was originally intended for service with the Eastern Fleet, but after a couple of months with the Home Fleet, spent mainly working up at Scapa Flow, on 17 October 1943 she left Plymouth Sound for the Mediterranean, sailing by way of Gibraltar and Algiers, she arrived at Malta on 28 October 1943 to be temporarily attached to the Mediterranean Fleet. She went on to Taranto to join the 15th Cruiser Squadron on 8 November. On the night of 18–19 January 1944 Spartan carried out a diversionary bombardment in the Terracina area, and—with the cruiser and four destroyers—provided useful supporting fire during the Garigliano River Operations. There was only minor opposition from shore batteries, and during the bombardment Spartan alone fired 900 rounds. Operation Shingle—the landing of troops at Anzio—began on 22 January 1944, and Orion and Spartan were detailed to provide gun support. There was little opposition, and Spartan returned to Naples to remain available at short notice. On 27 January she was ordered to report to CTF 81 for anti aircraft protection duties off Anzio. At sunset on 29 January the Luftwaffe began a glide bomb attack on the ships in Anzio Bay. At the time of the attack Spartan was anchored. Smoke had been ordered in the anchorage but was not fully effective owing to the short time it was in operation and the strong breeze. Spartan was making smoke from stem to stern but was not herself covered. About 18 aircraft approached from the north and circling over land, delivered a beam attack against the ships that were silhouetted against the afterglow. Due to the timing of the attack the aircraft were seen only by very few, and radar was ineffective owing to land echoes. By the time the warning had been received and the ships had opened fire in the general direction of the attack, six bombs were already approaching the anchorage, most of them falling into the water. But at about 18:00 a radio controlled Henschel Hs 293 glide bomb hit Spartan just aft of the after funnel and detonated high up in the compartments abreast the port side of the after boiler room, blowing a large hole in the upper deck. The main mast collapsed and boiler rooms were flooded. Steam and electrical power failed, a serious fire developed and the ship heeled over to port. About an hour after being hit, Spartan had to be abandoned, and 10 minutes later she settled on her beam ends in about of water. Five officers and 41 ratings were posted killed or missing presumed killed, and 42 ratings were wounded.