Кіріспе

Плейссендерланд, Плейссенланд немесе Плейссендерланд императорлық аумағы (Reichsterritorium Pleißenland; Terra Plisensis) – қасиетті Рим империясының рейхсгуты, яғни ол сол кездегі сайланған римдік патшасының немесе императорының тікелей меншігінде болды. Ол Плейсе өзенінің атымен аталған және қазіргі Германияның Тюрингия және Саксония штаттарының шекаралық аймағында, Лейпцигтің оңтүстігінде орналасқан, оған Альтенбург, Кемниц, Цвиккау және Лейсниг қалалары кірген.

Тарих

Сорб маршының шығысындағы аймақ 927 және 929 жылдар аралығында Германия королі Генрих I поляк славяндарына қарсы жорығы барысында жаулап алынды. Ол Гау Плисни ретінде Саксон Марка Геронисіне қосылды. 11-шы ғасырдағы инвеституралық дау кезінде император билігі әлсірегеннен кейін, иеліктер біртіндеп жергілікті династиялардың, ең алдымен Нюрнберг бурграфтары мен Мейсен маркграфтарының билігіне көшті. Император Лотар III (1133–1137) Альтенбургтегі (Кастро Плизн) Кайзерпфальцты бірнеше рет уақытша резиденциясы ретінде таңдап, Остзидлунг барысында Оре тауларына дейінгі айналасындағы жерлерді отарлауды, соның ішінде Хемниц бенедиктин аббаттығының негізін қалау арқылы өз талаптарын қайта жандандырды. Сондай-ақ, ол 1135 жылы мұрагерсіз қайтыс болған Гройцш маркграфы Генрих Лузацияның жерлерінің бір бөлігін басып алды. 1138 жылы Германия королі Конрад III Хогенштауфен әулетінен билікке келгенде Рейхсгут маңызға ие болды: Конрадтың ағасы, Швабия герцогы Фридрих II Хогенштауфен әулетінің Швабиялық жерлерін иеленгендіктен, король Альтенбург Кайзерпфальцының маңындағы Плейсснерландқа сүйенуге мәжбүр болды. Конрад король 1147 жылы Альтенбургте тұрақты бурграф лауазымын орнатқан болатын. Оңтүстік-батыстағы көршілес Эгерланд сияқты, Альтенбургтегі, Лейснигтегі, Колдиц қамалындағы және Лаузиктегі министрліктер басқаратын императорлық территория Терра Плисенсис оның жүрегі інісі, император Фридрих Барбароссаның туындысы болды, ол шамамен 1170 жылы Императорлық қаланы құрды. Оның ағасынан айырмашылығы, Фридрих Барбаросса әкесі герцог Фридрих II-ден Швабияның Хогенштауфендік жерлерін мұра етті, алайда ол Саксония аймақтарындағы билігін сақтап қалуы керек болды. Хогенштауфендер Плейсснерландтың иелігін сақтап қалды; Фридрихтің ұлы Генрих VI 1195 жылы тіпті көршілес Мейссен маркграфтығын басып алды, бірақ ол екі жылдан кейін оның қайтысынан кейін Саксон Веттин әулетіне қайта оралды. 1198 жылы Генрихтің кіші інісі Швабиялық Филипп пен Брансвик Вельф Отто IV сайланғанда екі үй арасындағы даулар қайта жанданды. Плейсснерланд иелігін қамтамасыз ету үшін Филипп одақтастар табу үшін тактикалық әрекет жасап, Веттин маркграфы Дитрих Зұлымның Мейссенмен келісімін бекітті. 1208 жылы өлтірілгеннен кейін де оның қарсыласы Отто, 1209–1218 жылдардағы император, Рейхсгут үстінен билік орнатуға қол жеткізе алмады. 1211/12 жылы Филипптің жүрегі інісі Фридрих II Хогенштауфендік Рим королі сайланды, Италиядан оралып, Плейсснерланд иеліктерін иеленуге кірісті, бұл Альтенбургте Тевтон рыцарларының командарлығын құрумен аяқталды. Фридрих II Сицилия Корольдігін қайта ұйымдастыруға көңіл бөлгендіктен, нақты билікті оның ұлы Германия королі Генрих (VII) жүзеге асырды. Генрих әкесіне қарсы көтеріліп, 1235 жылы биліктен құлатылғанда император билігі күрт әлсіреп қалды. 1243 жылы император Фридрих II Папа Иннокентий IV-пен қақтығысына терең араласты, соңында Плейсснерлендті қызы Маргаретқа құдалық сыйлық ретінде берді, оны Веттин әулетінен Мейссен марграфы Генрих III-нің ұлы Альберт II-ге үйлендірді. Елді мекендер тек кепіл ретінде берілгенімен, Веттиндер оларды қалпына келтіруге ниеттенген жоқ және 1255 жылы жұптың некелесуінен кейін, Фридрихтің немересі Конрадин 1268 жылы өлім жазасына кесіліп, Хогенштауфен әулеті жойылғаннан кейін, олардың билік етуін растады. Рудольф Габсбургтің бұрынғы Рейхсгутты қайтарып алуға жасаған соңғы әрекеттері қабылданбады, ал Плейсснерланд 1423 жылдан бастап Саксония сайлаушыларынан болған Мейссен маркграфтарының иелігіне қосылды.