Кіріспе

Медициналық бейнелеу техникасы

Миелография – арқа миының патологиясын, соның ішінде арқа миының зақымдану орнын, кисталарды және ісіктерді анықтау үшін контрастты зат қолданылатын рентгендік тексерудің бір түрі. Дәстүрлі түрде бұл процедураға мойын немесе бел омыртқасына радиконтрастты зат енгізіліп, одан кейін бірнеше рентген суреті түсірілетін. Бүгінде миелография көбінесе МРТ (магнитно-резонанстық томография) арқылы алмастырылды, алайда бұл техника кейбір жағдайларда әлі де қолданылады – бірақ қазір көбінесе рентген суретінің орнына КТ (компьютерлік томография)пен бірге қолданылады.

Жатыр мойны миелографиясы

Бұл процедура омыртқаның МРТ-сына түсе алмайтын немесе түсуге ниеті жоқ адамдарда омыртқа ауруының немесе мойын аймағындағы омыртқа миының қысылуының орнын анықтау үшін қолданылады.

Лембарлық миелография

Бұл процедура омыртқаның ауру деңгейін анықтауға арналған, мысалы, белдік нерв тамырларының қысылуы, cauda equina синдромы, conus medullaris зақымдануы және омыртқа стенозы сияқты жағдайларды анықтауға көмектеседі. Бұл процедура омыртқаның МРТ-сын жасауға келмейтін немесе жасағысы келмейтін пациенттер үшін қолданылады. Контрастты текальдық қапқа енгізу алдында, әдетте, бел пункциясы жасалады. Дегенмен, бас ішілік қысымы жоғары (ICP) болған жағдайда бел пункциясы қауіпті болуы мүмкін. МРТ-ға басымдық беріледі, себебі жақсырақ суреттер алу үшін омыртқа арнасына контраст құралын енгізу сирек қажет болады. Алайда, МРТ-ға түсе алмайтын пациенттерге (мысалы, кардиостимулятор немесе кохлеарлық имплантаты барларға) КТ миелограммасы пайдалы болуы мүмкін. МРТ суреттері титан дискісін алмастыру имплантаттары, бұрандалар және МРТ құрылғысы компоненттерімен реакцияға түсетін басқа металдардан туындаған металл артефактілермен шектелген жағдайларда КТ артықшылықты таңдау болып табылады.

Қарама-қайшылықты агенттер

1970 жылдардың аяғына дейін иофендилат (саудалық атаулары: Пантопаке, Миодил) процедурада қолданылатын негізгі радиоконтраст агенті болатын. Бұл иодталған майға негіделген зат, және омыртқа пункциясын жасаған дәрігер оны процедура соңында алып тастауға тырысатын. Бұл қадам қиын және ауырулы болды, сонымен қатар толық алып тастау әрқашан мүмкін болмады. Контраст агентін алып тастау үшін пациенттің сұйық ми-жұлын сәл бөлігі де алынып тасталуы керек еді, нәтижесінде сұйық ми-жұлын жетіспеушілігінен пациент жатқан күйден тұрғанда қатты бас ауруы пайда болып, жатып емделу қажет болатын. Сонымен қатар, иофендилаттың денеде қалуы кейде арахноидитке алып келуі мүмкін, бұл омыртқаның өмір бойына созылатын, ауыр және қабілетсіздік тудыратын ауруы. Осының салдарынан, бұл зат үштен астам онжылдық бойы миллиондаған миелографиялық пациенттерге қолданылғандықтан, әлемде көптеген сот процестері болды. Суда еритін агенттер (мысалы, метризамид) қолжетімді болғаннан кейін контраст агентін алып тастау қажет болмады, себебі ол ақырында денеге сіңіп кететін. Бірақ суда еритін агент басқа түскен жағдайда қатты бас ауруын тудыруы мүмкін, сондықтан пациенттің тік күйде жатуы қажет болатын.

Асқынулар

Процедурадан кейін бас ауруы шамамен 25% жағдайларда кездеседі, және әйелдерде оның пайда болу жиілігі жоғары. Процедурадан өткендердің 5%-ында жүрек ауруы мен құсу болуы мүмкін. Иненің ұшының бір бөлігі субарахноидты кеңістікте, ал екінші бөлігі субдуральды кеңістікте орналасқан кезде контраст заттың субдуральды кеңістікке еніп кету қаупі бар. Бұл жағдайда контраст зат субдуральды кеңістікте еркін ағып, субарахноидты кеңістіктегідей сезім тудыруы мүмкін. Егер ине субдуральды кеңістікте екендігіне күмән туса, рентген суретінің алдыңғы және бүйірлік проекциялары түсіріліп, пациент процедураны тағы бір күніне қайталау үшін жазылуы керек.