Кіріспе

Бір жасушалы организмдер түрі

Plasmodium chabaudi – Vinckeia туысына жататын Plasmodium паразиті. Барлық Plasmodium түрлері сияқты, P. chabaudi-дің де омыртқалы және жәндік иелері болады. Бұл паразит үшін омыртқалы иелері – кеміргіштер.

Таксономия

Бұл түрді 1965 жылы Ирен Ландау сипаттады. Ол француз паразитологы Ален Шабоның құрметіне аталған.

Кіші түрлер

Екі түрше анықталған: P. chabaudi chabaudi және P. chabaudi adami.

Геном

Ядролық геном 18,8 мегабаза көлемде және 14 хромосомадан тұратын кариотипі бар. G+C мазмұны ~23% шамасында. Геномды тізбектеу жобасы жүріп жатыр.

Тарату

П. чабауди Африкада табылған. Ол алғаш рет Орталық Африка Республикасындағы жылтыр қалыңдық егесінің (Thamnomys rutilans) қанынан оқшауланды.

Үй иелері

P. chabaudi-ді табиғи қожайынында зерттеу қиын болғанымен, осы жануарды қолға үйретудің қиындығына байланысты, ол зертханалық тышқандарда кеңінен зерттелді, көбінесе P. chabaudi chabaudi (AS) клоны қолданылды. Патологиясы адам безгегіне ұқсас, жануарлар паразиттердің өсуіне және анемия, гипогликемия, дене температурасының өзгеруі, салмақ жоғалту және кейде өлім сияқты патологияларға бейім. Қалған клондалған штаммдар өсу жылдамдығы және вируленттілігі бойынша әртүрлі. Бұл түрдің ерекшелігі – инфекцияның ұзаққа созылуы. Бұл ауру бұталық егеуқұйрықтарда бірнеше жылға дейін сақталады, ал P. chabaudi (AS) BALB/c немесе C57Bl/6 тышқандарында үш айға дейін сақталады. P. falciparum бір жылға дейін, тіпті жаңа инфекциялардың болмауы және құрғақшылық жағдайында да сақталуы байқалды. Адам инфекциясын модельдеу үшін қолданылатын басқа түрлерде мұндай қасиет жоқ. Бұл паразиттердің тағы бір ерекше қасиеттері – олардың синхронды болуы, бұл малярия үшін алғаш рет Гален сипаттаған, және P. falciparum сияқты нормациттерді жұқтыруға бейімділігі, ал басқа кеміргіштер паразиттері жас қызыл қан жасушаларын немесе ретикулоциттерді артық көреді, олар P. vivax-пен ортақ. Anopheles stephensi-де паразит өз циркадтық және тәуліктік ырғақтарын қожайынның ырғақтарымен үйлестіреді. Шнайдер және авторлар, 2018 жылғы зерттеулерінде P. chabaudi-дің масаның тамақтану циклдерінен және төмендеген иммунитетінен пайдалану үшін таңдалғанын анықтады.

Өмір циклі

Ересек инфекцияларда әдетте әйелдер мен еркектердің арақатынасы жоғары болады, бірақ жаңа инфекцияның бастапқы кезеңінде еркек серік болмауы салдарынан төмен тығыздықта жұғу шектеледі. Сондықтан, Reece және авторлар (2008) P. chabaudi төмен тығыздықта және бір хост ішінде бірнеше клоналдық желілер бәсекелескен кезде, тепе-тең арақатынасқа қарай бейімделеді деп тапқан.