Кіріспе
Коталар, сондай-ақ Котар немесе Ков – өзін-өзі атауы бойынша, Үндістанның Тамил Наду штатындағы Нилгири тауларының жергілікті халқы. Олар – аймақтағы көптеген тайпалардың бірі. (Басқалары – Тода, Ирула және Курумба). Тода және Кота тайпалары 19 ғасырдың басынан бері қарқынды антропологиялық, лингвистикалық және генетикалық талдауларға түсті. Тода және Кота тайпаларын зерттеу антропология ғылымының дамуына да ықпал етті. Коталар саны әрқашан аз болды, соңғы 160 жыл ішінде жеті ауылға таралып, 1500 адамнан аспады. Олар әртүрлі шеберліктерге ие болды: құмыра жасаушылар, егіншілер, былғары өңдеушілер, ағаш ұсталары, теміршілер және басқа тайпаларға музыканттар ретінде қызмет етті. Британдық отарлау кезеңінен бастап олар білім алуға көбірек мүмкіндік алды. Бұл олардың әлеуметтік-экономикалық жағдайын жақсартты және олар енді күнкөріс үшін дәстүрлі қызметтерін ұсынуға қатысты емес. Кейбір антропологтар оларды тайпа немесе этникалық топ емес, ерекше каста деп санайды. Коталардың өзіне тән тілі бар, ол дравид тілдері отбасысына жатады, бірақ біздің заманымызға дейінгі кезеңде (BCE) Оңтүстік дравид тілдерінен бөлініп шықты. Олардың тілін дравид тіл білімінің негізін қалаушы Мюррей Барнсон Эмено егжей-тегжейлі зерттеді. Олардың әлеуметтік институттары жалпы үнді мәдени нормаларынан ерекшеленді және көршілес Кераладағы Тода тайпаларымен және көрнекті Наир кастасымен қысқаша ұқсастықтарға ие болды. Бұл мүмкіндік болған жағдайда, бауырлас полигиниямен толықтырылды. Кота діні индуизмнен өзгеше: ол антропоморфты емес еркек құдайларға және әйел құдайға табынады. 1940 жылдан бері көптеген индуист құдайлары Кота пантеонына қабылданды және олардың құдайларын құлшынатын тамил стиліндегі храмдар салынды. Коталардың діни қызметкерлердің арнайы топтары бар, олар тайпа атынан құдайларын құрметтейді.
Kotas, also Kothar or Kov by self designation, are an ethnic group who are indigenous to the Nilgiri Mountains range in Tamil Nadu, India. They are one of the many tribal people indigenous to the region. (Others are the Todas, Irulas and Kurumbas). Todas and Kotas have been subject to intense anthropological, linguistic and genetic analysis since the early 19th century. Study of Todas and Kotas has also been influential in the development of the field of anthropology. Numerically Kotas have always been a small group, not exceeding 1,500 individuals spread over seven villages for the last 160 years. They have maintained a lifestyle as jacks of all trades such as potters, agriculturalist, leather workers, carpenters, and blacksmiths, and as musicians for other groups. Since the British colonial period they have had greater educational opportunities. This has improved their socio economic status and they no longer depend on providing their traditional services to make a living. Some anthropologists have considered them to be a specialised caste as opposed to a tribe or an ethnic group. Kotas have their own unique language that belongs to the Dravidian language family but diverged from South Dravidian subfamily at some time before the common era (BCE). Their language was studied in detail by Murray Barnson Emeneau, a pioneer in the field of Dravidian linguistics. Their social institutions were distinct from mainstream Indian cultural norms and had some slight similarities to Todas and other tribal peoples in neighbouring Kerala and the prominent Nair caste. It was informed by a fraternal polygyny where possible. The religion of the Kota is unlike Hinduism; it worships non anthropomorphic male deities and a female deity. Since the 1940s, many mainstream Hindu deities also have been adopted into the Kota pantheon and temples of Tamil style have been built to accommodate their worship. Kotas have specialised groups of priests to propitiate their deities on behalf of the group.
Жеке тұлға
Үндістан үкіметі коталарды бүкіл Үндістан бойынша жергілікті тайпалық қауымдастықтарға жататындығын белгілейді, бұл мәртебе әдетте негізгі қоғамнан төмен әлеуметтік-экономикалық жағдайдағы тайпалық қауымдарға арналған. Коталар – түрлі салаларда, мысалы, шаруалар, дәрігерлер, банкирлер және пошта қызметкерлері ретінде өмір сүретін, салыстырмалы түрде табысты топ; олар мемлекеттік және жеке секторда жұмыс істейді. Кейбір антропологтар мен жергілікті қауымның өкілдері оларды Нилгириде осы мақсатта орналастырылған қызмет ететін каста деп санайды; коталар мұндай пікірге келіспейді. Олар өзіндік Нилгири тайпаларына дәстүрлі қолөнер шеберлігін ұсыну арқылы өзара тиімді және ешқандай құлдыққа ұшыратпаған өңірдің түпкі тұрғындары екенін санайды. "Кота" атауы – экзоним, яғни сырттан келгендердің бұл топқа берген термині; коталар өздерін "Kov" деп атайды. Бұл терминге бірнеше мағына берілген, бірақ Эменоудың сөзіне сүйенсек, "ko v" ер адам керамик шеберді, ал "ko ty" әйел керамик шеберді білдіреді. Олар әлі де дәстүрлі әдет-ғұрыптарын сақтайды. Фридрих Метцтің айтуынша, коталардың Карнатакадағы Коллимале деген жерден келгендері туралы әңгімелері бар. Олар бұрынғы Курумба тұрғындарын биік таулардан, масалардың көп тіршілік ететін төменгі жазықтарға ығыстырған. Кота тайпасының аналық гаплогруппасы М жиілігі 97 пайызды құрайды, бұл Үндістандағы ең жоғары көрсеткіштердің бірі. М гаплогруппасының ішінде М2 тұқымдары Оңтүстік Үндістанның дравид тілінде сөйлейтін халқының арасында кең таралған. 2012 жылы жасалған кота халқының гематологиялық профиліне қатысты зерттеуде халықтың көп бөлігінде MCV (орташа корпускулярлық көлем) төмен, ал MPV (орташа тромбоцит көлемі) және қызыл қан клеткаларының таралу ені (RDW) жоғары екені анықталды. Бұл көрсеткіштер көбінесе талассемия, серпалы жасушалы анемия және басқа да анемия сияқты тұқым қуалайтын гемоглобинопатиялардың белгілері болып табылады. Алайда, басқа гематологиялық параметрлер (мысалы, қызыл қан клеткалары мен тромбоциттер саны) осы жағдайларды жоққа шығарды. Зерттеушілер аномальді MCV, MPV және RDW бұл топта глюкоза-6-фосфат дегидрогеназаның жетіспеушілігіне (G6PD жетіспеушілігіне) генетикалық бейімділікті көрсететінін болжады. Тарихының бір кезеңінде олар буфал өсірумен айналысатын тода көршілерімен симбиотикалық экономикалық қарым-қатынас орнатты, олар тодалардың сүті, терісі, майы және етіне қызмет көрсетушілер ретінде алмасты. Сондай-ақ, олар шаруалар және аң аулаушылар болған курумба және ирула көршілерімен сауда және рәсімдер қарым-қатынасын жүргізді. Олар курумбаларды сиқыршылар және ауыл күзетшілері ретінде пайдаланды. Коталардың шығу мифі бойынша, коталар, тодалар және курумбалардың барлығы Кота құдайының бұйрығымен Нилагири аймағына бірге ағайынды ретінде қоныстанды. Бұл симбиотикалық қарым-қатынас 19 ғасырдың басында британдық отаршылдардың араласуына дейін сақталды. 19 ғасырдың басынан бері британдық бюрократтар, батыс және үнді миссионерлері, антропологтар мен лингвистер Үндістанның әртүрлі этникалық және тайпалық топтарын зерттеуге көп уақыт жұмсады; олардың ішінде тодалар ең көп зерттелген, содан кейін коталар. Ирулалар мен курумбарлардың түрлі топтары сияқты басқа топтар аз зерттелді. Нилгири этникалық топтарын зерттеу антропология ғылымының дамуына үлкен үлес қосты. Көптеген топтар бір-бірімен бейбіт қарым-қатынаста өмір сүргенмен және өзара тәуелділікке жеткенмен, әлеуметтік қашықтықты сақтау үшін табулар мен мәдени тәжірибелер қалыптасты. Метцтің сөзіне сүйенсек, таулы аймақтың алғашқы қоныстанушылары болған курумбалар тодалар мен бадагалардың кездейсоқ жасаған қырғындарына, соның ішінде үздіксіз зорлық-зомбылыққа ұшырады. Коталардың хабарлауынша, олар соғыс кезінде соғыс барабандарын жеткізіп берген.
Қоғам
Коталар Тода және Бадага елді мекендері арасында шашыраңқы орналасқан жеті салыстырмалы түрде ірі ядролық ауылға қоныстанды. Алты ауыл Тамил Наду штатының Нилгири ауданында, ал жетіншісі Керала штатының Вайнад ауданында орналасқан. Кота ауылдарын олардың тілінде Коккал деп, ал сырттан келгендер Котагири деп атайды. Олар эксклюзивті түрде қыш ыдыстар жасаумен айналысқан. Батыстың ертедегі саяхатшыларының айтуынша, өз ауылдарына келген қонақтарға жылы қабылдаған Тода әйелдерінен өзгеше, Кота әйелдері сырттан келгендермен арақашықтық сақтаған. Кота дін қызметкерлерінің әйелдері діни жораларда да маңызды міндеттерді атқарған. Флейтаның әуеніне құмар болған әйелдер Пембакол деп аталған және маңызды ауылдық мәселелерді шешу кезінде олармен кеңесетін. Әйелдер сонымен қатар егін шаруашылығымен, үй шаруасымен және қоғамдық істермен байланысты арнайы міндеттерді атқарған.
Тағам
Тодалардан өзгеше, Коталар ет жеген және ерте антропологтар кездескен кезде жақсы дене күйінде болған. Олардың басты құдайлары – Айнор, сондай-ақ үлкен, Дода Янор немесе кішкентай, Куна Янор болып бөлінеді, бұл әке құдай және Амнор немесе ана құдайы. Әке құдай кейбір ауылдарда Камати Цвара немесе Каматра Я деп те аталады. Екі ер құдай болғанымен, ана құдайдың бір ғана түрі бар. Тарихшылар Джойти Сахи мен Луи Дюмонт осы құдайлардың түбі прото-шиваизм мен прото-шактизмде болуы мүмкін екенін айтады. Коталардың колониялық байланысқа дейінгі кезеңде бірнеше діни мерекелері болған, олар колониялық байланыс орнағаннан кейін де сақталған. Олардың арасында жаңбыр құдайы Какакаку Кана Бадоға немесе титулды құдай Каматра Яға дұға ету болған. Тұқым себу рәсімінде олар басты ғибадатхананың ішінде ұстахана мен пеш салып, ұсталар құдайға арнап балта сияқты немесе алтын әшекейлер сияқты құрбандық заттар жасаған. Бас діни қызметкер – Мундака Нон және басшы – Готгарн әдетте белгілі бір отбасыға (куйт) жатады және олар әкеден балаға мұрагерлікпен беріледі. Мундака Нонға Навья Навкару көмектеседі, ол арқылы құдай (Сойм) иеленген кезде адамдармен байланыс жасайды. Терекран кез келген отбасынан болуы мүмкін, бірақ Мундака Нон белгілі бір ауылдың отбасынан шығады. Кота ғибадатханаларының ерекшелігі – оларды тек діни қызметкерлердің отбасылары ғана емес, түрлі адамдар басқарады.
Тіл
Коталар кота тілінде сөйлейді, немесе Ко в Ма нт деп аталады, және ол тода тілімен тығыз байланысты. Роберт Колдуэлл бұл тілді 1870 жылдары дербес дравид тілі ретінде анықтаған. Кота тілі біздің заманымыздан бұрынғы жылдары ортақ Оңтүстік Дравидтік тілдік тобынан бөлініп шықты. Кота тілінде сөйлейтін адамдар оқшауланған, нәтижесінде тілде ерекше ерекшеліктер пайда болды, оларды көрнекті дравид тілшісі Мюррей Эмено егжей-тегжейлі зерттеді. Тілде ежетегі тамиль тіліне жақындығын көрсететін сөздер сақталған. Эменоның сөзіне сәйкес, коталар біздің заманымыздан бұрынғы жылдары тамил тілінде сөйлейтін көпшіліктен бөлініп кеткеннен бері оқшау өмір сүріп келеді. Үндістанда тілдік штаттарды қайта ұйымдастырғаннан бері көптеген кота балалары мектепте тамиль тілінде оқиды және кота және тамиль тілінде еркін сөйлейді. Ал бұрын коталар кота, тода және бадага тілдерінде көптілді болған.