Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қолжазба
Manuscript
Луттрелл Забур кітабы (Британдық кітапхана, Add MS 42130) – Линкольнширдегі Ирнем елінің иесі, сэр Джеффри Луттреллдің (1276–1345) тапсырысымен шамамен 1320–1340 жылдар аралығында Англияда анонимді жазушылар мен суретшілермен пергаментке жазылған және суреттелген жырнама. Забурлардан бастап (13-беттен басталады), Луттрелл Забур кітабында күнтізбе (1-бет), мақтау әндері (259-бет), қасиетті мисса (283-бет) және өлгендерге арналған ән (295-бет) бар. Беттердің безендірілу дәрежесі әртүрлі, бірақ көптеген беттері әшекейленген мәтінмен, сондай-ақ шеттеріндегі әулиелердің суреттерімен, Киелі кітаптардан алынған оқиғалармен және ауылдық өмір көріністерімен толыққан. Соңғы беті қазір жоғалған болса да, бұл кітап ортағасырлық Англиядағы күнделікті ауылдық өмірдің көрнекті бейнелерінің ең бай көзі болып саналады. Забур кітабы 1929 жылы ақын Альфред Нойстің әйелі Мэри Анжела Нойстен 31 500 фунт стерлингке Британ мұражайына сатылды, бұл сатып алу американдық миллионер және өнер коллекционері Дж. П. Морганның бес пайыздық қарызының көмегімен жүзеге асты. Кітапхана Британ мұражайынан бөлінгеннен бері ол қазір Лондондағы Британ кітапханасының қорында сақталуда.
The Luttrell Psalter (British Library, Add MS 42130) is an illuminated psalter commissioned by Sir Geoffrey Luttrell (1276–1345), lord of the manor of Irnham in Lincolnshire, written and illustrated on parchment circa 1320–1340 in England by anonymous scribes and artists. Along with the psalms (beginning on folio 13 r.), the Luttrell Psalter contains a calendar (1 r.), canticles (259 v.), the Mass (283 v.) and an antiphon for the dead (295 r.). The pages vary in their degree of illumination, but many are richly covered with both decorated text and marginal pictures of saints and Bible stories, and scenes of rural life. It is considered one of the richest sources for visual depictions of everyday rural life in medieval England, even though the last folio is now lost. The Psalter was acquired by the British Museum in 1929 for £31,500 from Mary Angela Noyes, wife of the poet Alfred Noyes, with the assistance of an interest free loan from the American millionaire and art collector J. P. Morgan. It is now in the collection of the British Library in London, since the separation of the Library from the British Museum.
Тарих және авторлық
Луттреллдің Забур жыршысы Англияда 1320–1345 жылдар аралығында, Линкольнширдегі Ирнем ауылының иесі сэр Джеффри Луттреллдің (1276–1345) тапсырысымен жасалған. Оның аяқталу уақыты нақты белгіленбеген; түрлі ғалымдар қолжазбаны әртүрлі кезеңдерге жатқызады. Эрик Миллар қолжазбаның 1335–40 жылдары, Луттреллдің әйелі Агнес Саттон қайтыс болғанға дейін жасалғанын жазады, себебі иллюстрациялар "Соңғы Шығыс Англия стилінің" "соңғы құлдырауы" сипаттамаларын көрсетеді. Люси Сэндлер стильдері сол кездегі басқа қолжазбаларға ұқсас болғандықтан, оның жасалуын 1325–30 жылдарына жатқызады. Мишель Браун оның жасалуын және жоспарлануын 1330–45 жылдарына қарайды. Бай жер иесі Луттрелл өлімінің жақындап қалғанын сезіп, өзінің барлық іс-әрекеттері үшін есеп беруге тырысқан, бұл туралы забур жыршысының қолжазбасында айтылған. Луттреллдің Забур жыршысының жасалуы 1331 жылы Луттрелл-Саттон некесіне рұқсат берген Папаның жарлығына немесе сэр Джеффридің ұлы Эндрю Луттреллдің 1334 жылы ересек болуына байланысты болуы мүмкін. Қолжазбада тіршілікке ие кедейлер мен көшедегі артистердің, сондай-ақ фантастикалық бейнелердің суреттері бар, олардың барлығы орта ғасырлық қоғамдағы хаос пен тәртіпсіздікті бейнелейді және сэр Джеффри Луттрелл мен оның замандастарын қорқытады. Луттреллдің Забур жыршысын бір жазушы және кем дегенде бес суретші жасаған, олардың әрқайсысының стилі шамалы өзгеше. Бірінші Луттрелл суретшісі "декоратор" деп аталады. Ол екі өлшемді тәсілдің орнына сызықтық стильді қолданды. Екінші Луттрелл суретшісі "Түсші" көбінесе скульптуралық және жарық пен көлеңкемен жасалған суреттерді салды. Ол суреттерінде адам денесінің пішіні мен позына көбірек назар аударды. Үшінші Луттрелл суретшісі "Иллюстратор" екі өлшемді стильді ұнатты. "Луттрелл шебері" аталған төртінші Луттрелл суретшісі ауылдық тақырыптар мен ерекше гротесктерді шебер суреттеген. Ол сонымен қатар Луттрелл отбасының суреттерін де салған. Ол көлеңке мен текстура эффектілерін жасауда өте шебер. Оның техникасы осы кезеңдегі Шығыс Англия қолжазбаларында қолданылған стильге өте ұқсас. Қолжазба 1794 жылы жұртшылық назарына түсті, сэр Джеффри Луттреллдің, оның әйелі мен келінінің миниатюралық суреттері кітаптың қысқаша мазмұнымен бірге қайта жарияланды.
The Luttrell Psalter was created in England sometime between 1320 and 1345, having been commissioned by Sir Geoffrey Luttrell (1276–1345), lord of the manor of Irnham in Lincolnshire. The date of its completion has not been established with certainty; different scholars have dated the manuscript to several different time periods. Eric Millar writes that the manuscript was made around 1335–40, before the death of Luttrell's wife, Agnes Sutton, because the illustrations show characteristics of the "late 'decadence' of the Late East Anglian style". Lucy Sandler prefers to date the creation around 1325–30 because the styles are similar to the other manuscripts of that time. Michelle Brown believes it was made and planned much later, around 1330–45. Luttrell, a wealthy land owner, felt his death was coming and wanted to account for all his actions, as is stated in the colophon of the psalter. The creation of the Luttrell Psalter might be connected either to the papal dispensation of 1331 which allowed the Luttrell Sutton marriage or to the coming of age in 1334 of Andrew Luttrell, Sir Geoffrey's son. The manuscript contains images of beggars and street performers and grotesques, all symbolizing the chaos and anarchy that was present in mediaeval society and feared by Sir Geoffrey Luttrell and his contemporaries. The Luttrell Psalter was composed by one scribe and at least five different artists, all of them with slightly different styles. The first Luttrell artist is referred to as "the decorator". He used a linear style of drawing rather than a two dimensional approach. The second Luttrell artist, "the Colourist", often drew images that were more sculptural and modelled by light and shade. He took more notice of human form and posture in his drawings. The third Luttrell artist, "the Illustrator", favoured a two dimensional style. The fourth Luttrell artist, "the Luttrell Master", was skilled in rural themes and outlandish grotesques. He also drew the depictions of the Luttrell family. He shows great skill at producing effects of shadow and texture. His technique is very similar to the style used in most of the East Anglian manuscripts of the period. The manuscript came to public notice in 1794, when miniatures of Sir Geoffrey Luttrell, his wife and daughter in law were reproduced along with a summary of the book.
Сипаттама
Латреллдің Забур кітабының өлшемдері 350 х 245 мм. Латын тілінде жазылған, 309 сапалы парқ мен қағаздан жасалған қоржылған беттері бар. Беттердің көпшілігі қызыл бояумен, алтын, күміс және басып безендірілген. Суреттер қағазға басылып, қалыптастырылған. Қолжазбаның беттерін бірге ұстап тұратын сегіз жіп бар. Ол тігілген және 1929 жылдан кейін жасалған қоңыр марокко терісінен жасалған заманауи мұқабамен жабдықталған, бұл – қымбат әдіс. Жазу өте ірі. Қолжазбаның әрбір бетінде шамамен он төрт толық жол мәтін бар. Шекаралардағы безендірулердің көп бөлігі – таза қиял, әулиелердің суреттері және табиғи мотивтер. Латрелл суреттерде өзінің және отбасының рухани, мәдени, саяси, экономикалық және династиялық мүдделерін көрсетуді қалаған. Мысалы, бір суретте Ирнхам шіркеуінің жаңадан салынуы бейнеленген, бұл оның өліміне дайындықпен айналысқанын көрсетеді. Егіншілік көріністерінде ерлер де, әйелдер де бейнеленген, осылайша орақ кезінде барлық қолда бар жұмыс күшінің қажет екені көрсетілген.
The Luttrell Psalter measures 350 x 245 mm. It is written in Latin and is composed of 309 high quality vellum leaves with flyleaves of paper. Most of the pages are decorated in red paint with details in gold, silver and blind. The illustrations are stamped and tooled into the paper. The manuscript has eight cords which attach the pages together securely. It is sewn together and has a modern binding (post 1929) of dark brown Morocco leather. an expensive method. The scripts are fairly large. Each frame of the manuscript has about fourteen full lines of text. Most of the decorations around the margins are images of pure fantasy, figures of saints, and naturalistic motifs. Luttrell wanted the drawings to reflect the current devotional, cultural, political, economic and dynastic aspirations that he and his family had. One drawing, for example, shows the remodelling of the Irnham parish church, emphasizing how he was preoccupied with his activities in preparation for his death. Images of farming include both men and women to show that during harvest time all available labour was required.
Музыка
Латрелл Забур жырлығының көрнекі бейнелері музыка жасаудың маңызды бөлігін құрайды. Адамдар мен фантастикалық жандар құлшыныстың көрінісі ретінде өлеңдер, гимндер мен псалмдарды айтады. Сондықтан да Забур жырлығы он төртінші ғасырдағы күнделікті өмірдің бір бөлігін көрсетеді. Орта ғасырларда музыка ғана емес, сонымен қатар шайтан мен бұрыққан нәрселерді бейнелеу үшін де қолданылған. Латрелл Забур жырлығы орта ғасырлардағы музыкалық дәстүр тұрғысынан қызығушылық тудырады, себебі ол "қасиетті қызметке" бағындыру үшін Забур жырлығының діни және шайтандық жақтарын біріктіруге тырысады.
Visual depictions of music making form a large part of the Luttrell Psalter's iconography. People and hybrid creatures are represented singing poems, hymns and psalms as an expression of devotion. The Psalter therefore speaks of an integral aspect of everyday life in the fourteenth century. Music in the Middle Ages was not only used in clerical environments but was also, to some extent, employed to represent the devil and corruption. The Luttrell Psalter is interesting with regard to musical tradition in the Middle Ages because it tries to integrate both the religious and devilish side of the psalter to combine them "into the service of the sacred".