Кіріспе

Хадж Ага Рахим Арбаб (1875–1975) Иранның Исфахан провинциясындағы Чермахин қаласында ғалымдар отбасында дүниеге келген. Хадж аға Рахим Арбаб – дәстүрлі түрбан тақпаған ислам ғалымдарының бірі. Ол түрбан пайғамбарларға арналғанына сенді және түрбан киюге лайықты ғылыми рұқсатының өзінде жоқ деп есептеді. Оның 50 шәкіртінің барлығы бітіргеннен кейін аятолла дәрежесіне жетті. Олардың ішінде Алламе Жалал Хомей, Реза Алиша Табанде және аятолла Мирдамади белгілі.

Балалық шақ

Хадж Ага Арбаб Чермахинде өсті, табиғат пен қарапайым өмір оның философиясы мен дінтануының қалыптасуына терең ықпал етті. Ол төрт жасында оқу-жазуды үйреніп, сонымен бірге парсы әдебиетін оқыды. Дәстүр бойынша, ол Құранды оқумен қатар, ұлы парсы ақыны Садидің "Гулистан" және "Бостан" атты екі кітабын оқып үйренді. Бес жасында мұғалімдері оны әкесі Хадж Арбабқа қайтарды, оның барлық қажетті білімді меңгергенін, кітаптарды жатқа білгенін айтты. Олар оны хаузеге (мадраса деп те аталатын жоғары деңгейдегі оқу орнына) жіберуді сұрады. Бұл үміт ата-анасын Исфахан қаласына көшуге жетеледі.

Ресми зерттеулер

Хадж Аға Рахим Арбаб өте жас кезінде туысы Мирза Аббас Хан Шейдамен бірге дәстүрлі мектептердегі қажетті сабақтарға қатыса бастады, ал ол кейін Шейда е Эсфахани деп танылды. Ол Садр медресесінде оқып, Джахангир Хан Гашгаи және Аятолла Ахонд Каши сияқты философтар мен ғалымдардың жетекшілігімен ислам құқығы (фикх) және оның қағидалары (усул), теософия (хекмат), сондай-ақ исламдық ақыл-ой (ақли) және дәстүрлі (нақли) ғылымдарды толық оқып бітірді. Аятолла Хадж Аға Рахим Арбаб парсы және араб әдебиеті, математика, философия, мистика және астрономия сияқты формалды және формалды емес оқуларда жоғары қабілеттерін көрсетті. Ол он төрт жасында аятолла дәрежесіне жетті.