Кіріспе

Польша ақсұлуы Марцин Калиновский (шамамен 1605 – 1652) – поляк магнаты және ақсұлуы (шляхчич), Калинова елтаңбасы, Далалық Корольдік гетманы. Ол 1620 жылғы Чечора шайқасында қаза тапқан Валентий Александр Калиновскийдің ұлы. Білімін Польшада бастап, Лёвен университетінде жалғастырды. Оның мол байлығы жеке армия құруға мүмкіндік берді, ол Украинадағы казақтардың көтерілістерін және татар шабуылдарын басып таратты. 1635 жылы Чернигов воеводалығының алғашқы воеводасы болды. 1646 жылы Далалық Корольдік гетманы болып тағайындалды. Хмельницкий көтерілісі кезінде 1648 жылы Корсун шайқасынан кейін татарлар оны тұтқынға алды. 1650 жылға дейін тұтқын болып, сосын құтылу үшін сыйақы төледі. 1651 жылдың 12 мамырында Асанд Демко бастаған татар-казақ қосымша күштерімен болған Копичинце шайқасында жеңіске жеткен поляк армиясына қолбасшылық етті. 1651 жылы, Ұлы Жоғалық Одақ пен казақ-татар одағы арасындағы келесі қақтығыстар кезінде, ол Берестечко шайқасында поляк армиясының оң жақ қанатына номиналды қолбасшы болды (де-факто Жереми Вишневецкий басқарды). Ұлы Корольдік гетман Миколай Потоцкийдің қайтысынан кейін, оның саяси және жеке қарсыласы болған гетман Калиновский Ұлы Жоғалық армияның ең жақсы бөлімдеріне қолбасшылық етті және Батохтағы лагерде 10–12 мың сарбаз бен 10–15 мың қызметкер мен ілесушілер болды. Бұл армияны біріккен казақ-татар армиясы күтпеген жерден шабуылдады, нәтижесінде жеңіліске ұшырады, ал поляк сарбаздары мен қызметкерлерін тұтқындау Ұлы Жоғалық армиясының ең жақсы бөлімдері мен олардың ілесушілерінің жаппай қырғынына әкелді, бұл оқиға Батох шайқасы деп танылды. Гетман 1652 жылдың 2 маусымында, шайқастың соңғы күні, казақ-татарлардан қашуға тырысқанда, поляк лагерінен шамамен 3 километр қашықтықтағы орманды жерде қаза тапты. Гетманның кесілген басын, әзірге Нұреддин сұлтанның өзі алып жүргендігі айтылады.

Отбасы және дүние-мүлкі

Марцин Калиновский Погоня гербінің ханшайымы Хелена Коречкаға үйленді, олардың ұлы Самуил Джерзи Калиновский болды. Ол жас кавалерия командирі ретінде Батохта әкесімен бірге қаза тапты. Калиновский Подолия және Украинада ірі жер иесі болды, оның ішінде Тулчин және Сидоров қамалының иесі болды, қазір бұл орын қираған күйде.