Уэльс, Австралиядағы Веллингтон үңүрлері: тарихы, геологиясы, австралиялық аборигендердің мәдени байланыстары және алғашқы зерттеушілер туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Оңтүстік Уэльс, Австралиядағы карст
Karst in New South Wales, Australia
Веллингтон үңгірлері – Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының оңтүстігінде орналасқан әктас үңгірлер тобы.
The Wellington Caves are a group of limestone caves located south of Wellington, New South Wales, Australia.
Тарих
Веллингтон аймағында вираджури халқының "Бинжанг тобы" ұзақ жылдар бойы қоныстанды. Олардың Веллингтондағы үңгірлерге кіргенін тікелей көрсететін дәлел жоқ, бірақ олардың олар туралы жақсы білгенін көрсететін жанама дәлелдер бар. 1826 жыл шамасында Август Эрл салған суретте (оң жақтағы суретті қараңыз) собор үңгірінің кіреберісіндегі оттың алдында аборигендер бейнеленген; "Мосман үңгірі" деп белгіленгенімен, бұл әлдеқашан собор үңгірінің кіреберісі екені анық, және бұл үңгірлер туралы жазылған алғашқы мәлімет.
The Wellington region was long inhabited by the 'Binjang mob' of the Wiradjuri people. While there is no direct evidence that they entered any of the caves at Wellington, there is indirect evidence that they were well aware of them. A picture painted by Augustus Earle around 1826 (see image at right) clearly shows Aboriginal people in front of a fire at the entrance to Cathedral Cave; although labelled 'Mosman's Cave', it is clearly the entrance to Cathedral Cave and such is the first written record of the caves.
Алғашқы еуропалықтар
Үңгірлерді зерттеген алғашқы еуропалықтар, әдетте, лейтенант Перси Симпсонның елді мекенімен (1823–1831) байланысты болған, бірақ алғашқы жазбаша мәліметті 1828 жылы саяхатшы Гамильтон Юм берген. Екі жыл өткен соң, жергілікті сот судьясы Джордж Ранкен үңгірлерде дипротодонт пен алып кенгурудың қазба сүйектерін тапты. Плейстоцен кезеңіне жатқан дипротодонт шөппен қоректенген, тістері жайылым үшін жақсы бейімделген. Ранкен сол жылы сэр Томас Митчеллмен бірге қайта оралып, үңгірлерден әртүрлі сүйектерді жинады, олардың жануарлар үшін табиғи тұзақ болғаны анықталды. Бұл қалдықтар Митчеллдің 1831 жылы Лондон геологиялық қоғамында сөйлеген дәрісінің тақырыбына айналды. Осы уақыттан бері үңгір ежелгі геология және фауна туралы мәліметтердің тұрақты көзі болып табылады, әсіресе Австралия мұражайының кураторы Герард Крефт екі кең ауқымды қазба жұмысын жүргізгенде (1866 және 1869 жылдары) және мұражай үшін көптеген маңызды қазба үлгілерін жинады, дегенмен құлаулар мен басқа геологиялық құбылыстар қаңқаларды бөліп, шашыратып жіберді.
The first Europeans to explore the caves were probably associated with Lieutenant Percy Simpson's settlement (1823–1831), but the first written account was provided by explorer Hamilton Hume in 1828. Two years later George Ranken, a local magistrate, found fossil bones of both a diprotodon and a giant kangaroo in the caves. The diprotodon, which has been dated to the Pleistocene period was herbivorous and its teeth were well adapted to grazing. Ranken returned later that year with Sir Thomas Mitchell and collected a huge variety of bones from the caves which appear to have acted as a natural trap for fauna. These remains became the subject of an address by Mitchell to the Geological Society of London in 1831. Since that time the cave has been a steady source of information about ancient geology and fauna especially when Gerard Krefft, Curator of the Australian Museum, conducted two separate extensive excavations (in 1866 and 1869) and collected many significant fossil specimens for the museum although collapses and other geological phenomena have splintered and scattered skeletons.
Табиғи қорық
Үңгірлер XIX ғасырда 1884 жылға дейін жиі зардап шекті, содан кейін табиғи қорық деп жарияланды. Қасиетті собор үңгіріне ұйымдастырылған саяхаттар 1885 жылы алғашқы қарауылшы Джеймс Сиббалдтың тағайындалуымен басталды. Гаден үңгірі 1902 жылы ашылып, 1909 жылы кеңейтілді. Фосфат кені 1914 жылдан 1918 жылға дейін жұмыс істеді, бірақ тек 6000 тонна тау жынысы, оның ішінде шектеулі мөлшерде фосфат алынды. Көп бөлігі толтырылып, құлаған шахта жолдары 80 жылға жуық уақыт бойы қолданылмай жатты, содан кейін 1996 жылы қайта жаңартылып, саяхаттар үшін қайта ашылды. Қасиетті собор үңгірі, Гаден үңгірі және Фосфат кеніші экскурсиялық бағдарламаларға кіреді. Көп жылдар бойы Сидней университетінің үңгіртану қоғамы (SUSS) мүшелері аймақтағы үңгірлердің кеңейтілген және жаңа бөліктерін картаға түсірді. SUSS үңгірде суға түсуге ерекше назар бөлді. Қазіргі таңда қорықта 26 үңгір бар. Ең маңызды жаңалықтар – МакКавити үңгірі, Лаймкилн үңгірінің астындағы жер асты көлі және бұрын Веллингтон үңгірлерінің тұрақ орнында жасырылған Антиклин үңгірінің қайта табылуы.
The caves were frequently vandalised during the nineteenth century until 1884, when they were declared a natural reserve. Organised tours of Cathedral Cave began about 1885 with the appointment of the first caretaker, James Sibbald. Gaden Cave was discovered in 1902 and developed in 1909. The Phosphate Mine was in production from 1914 to 1918 however only 6000 tons of rock with limited amounts of phosphate were removed. The mine passages, mostly backfilled and collapsed, lay dormant for almost 80 years until they were reconstructed and reopened for tours in 1996. Cathedral Cave, Gaden Cave and the Phosphate Mine are shown as guided tours. Over many years, members of the Sydney University Speleological Society (SUSS) have mapped extended and discovered new sections of caverns in the area. There has been particular emphasis by SUSS cave diving. There are now 26 in the reserve. The most important discoveries have been McCavity Cave, a subterranean lake under Limekiln Cave and the rediscovery of Anticline Cave that had in the past been buried in the Wellington Caves Caravan Park.
Геология
Веллингтондағы үңгірлер ерте девон кезеңіне жататын әктастың шөгіндісінде орналасқан, оның жасы шамамен 400 миллион жыл. Бұл әктас Гарра формациясының құрамына кіреді.
The caves at Wellington are located in an outcrop of Early Devonian limestone, which is about 400 million years old. That limestone is part of the Garra Formation.
Туризм
1888 жылға қарай жылына 1500-ден астам адам оларды аралап көруге келді. Қазіргі таңда жыл сайын шамамен 35 000 адам үңгірлерге келеді. 2019 жылы жаңа келушілер орталығы салынды, оған кафе, жүлделі мұражай көрмесі және отбасылар мен балаларға арналған тәжірибелік сабақтар өткізілетін зертхана кірді. Әрі, мотель бөлмелері, қуатпен жабдықталған орындар және ыңғайлылықтары бар кемпинг, бассейн, ас үй және ойын-сауық бөлмесі бар мотель мен автотұрақтар да бар.
By 1888 over 1,500 people a year were visiting them. Currently approximately 35,000 people visit the caves annually. in 2019 a new Visitor Experience Centre was constructed to include a Cafe, award winning museum exhibition and discovery classroom running lab sessions for families and children. There is also an onsite motel and caravan park offering motel rooms, powered sites and camping with amenities, swimming pool, kitchen and recreation room.
Кафедралы үңгір
Кафедралы үңгір 1885 жылы саяхалықтар үшін ашылды. Кафедралы үңгір Алтар тасы деп аталатын үлкен сталагмитімен әйгілі, оның негізінің шеңбері 32 метр, ал биіктігі 15 метрден астам. Осы жердегі қазба жұмыстары нәтижесінде бірнеше миллион жыл бұрын Плиоцен дәуірінде үңгірде мекендеген, жаңа түрдегі жарғанақ табылды. Ол қазіргі етті қоректенетін Macroderma gigas (көкшіл жарғанақ) түрлесімен байланысты. Бұл түр жергілікті халық үңгірде мекендейді деген аңыз бойынша аталған Коппа рухының құрметіне Macroderma koppa деп аталды.
Cathedral cave opened for guided tours in 1885. Cathedral Cave is famous for its huge stalagmite known as Altar Rock which is 32 metres in circumference at its base and over 15 metres high. An excavation at this site discovered an unknown species of bat that occupied the cave during the Pliocene epoch, several million years ago, and is related to the modern carnivore Macroderma gigas (ghost bat). The species was named Macroderma koppa in reference to Koppa, a spirit that was reported by indigenous informants to inhabit the cave.
Гаден үңгірі
Гаден үңгірі 1909 жылдан бері саялы туристерге ашық. Гаден үңгірі ерекше әрі әдемі үңгір мүжігімен (кораллымен) көзге түседі. Үңгірді тапқан кездегі округ басшысының құрметіне осылай аталған.
Gaden Cave opened for guided tours since 1909. Gaden Cave is noted for its unusual and beautiful cave coral. It is named after the shire president at the time that the cave was discovered.
Фосфат кен орны
Фосфат кеніші 1996 жылдан бері экскурсиялық турлар үшін ашық. Көрермендер ескі кен орындарын тамашалаудан бөлек, 800 мың жылдық жатақтардағы қазылған сүйектерді көре алады.
Phosphate Mine opened for guided tours since 1996. Apart from viewing the old workings, visitors can see 800,000 year old deposits containing fossil bones.
Басқа үңгірлер
Веллингтон үңгірлеріндегі басқа үңгірлер туризм үшін ашық емес.
Other caves in the Wellington caves are not open for tourism.
Ағаш күйдіргіш үңгір
Лайм Отын Үңгірі – үлкен үңгір жүйесінің құрғақ бөлігіне берілген атау, оның басым бөлігі сумен толы.
Lime Kiln Cave is the name given to the dry part of a large cave system, most of which is completely water filled.
МакКавити
МакКавити – Сидней университетінің спелеологиялық қоғамының мүшелері тапқан үңгірдің су астындағы бөлігі.
McCavity is the under water section of the cave which was discovered by members of the Sydney University Speleological Society.
Су үңгірі (Антиклин үңгірі)
Бұл суға қарай жететін кішкентай долина үңгірі. Оны қайта ашу жұмыстары жүріп жатыр.
This is a small doline cave leading to water. It is in the process of being re opened.
Үлкен су қоймасы
Бұл ескі құлаған долин. Қазба қалдықтары бар шөгінділер осы арқылы төмендегі қуыстарға шайылып түскен сияқты.
This is an old collapsed doline. It appears to be the route through which fossil bearing sediments washed into the chambers below.
Митчелл үңгірі
Бұл жер – Джордж Ранкен ғылыми зерттеулер үшін алғашқы австралиялық қазбаларын жинаған орын.
This is the site from which the first Australian fossils for scientific study were collected by George Ranken.