Кіріспе
Svarthola немесе Vistehola – Норвегияның Рогаланд округінің Рандаберг муниципалитетінде орналасқан үңгір және археологиялық ескерткіш. Терең үңгір Висте шаруашылығында, Ставангер қаласының солтүстік-батысында, Хафрсфьорденнің аузындағы Вистевига шығанағының жағасына жақын жерде жатыр. Үңгірдің ішінде және оның маңында қазба жұмыстары барысында көптеген неолит дәуіріне тән заттар табылды.
Svarthola or Vistehola is a cave and an archaeological site, located in Randaberg municipality in Rogaland county, Norway. The deep cavern is located on the Viste farm, about northwest of the city of Stavanger, situated near the shore of the Visteviga bay, at the mouth of the Hafrsfjorden. The site has yielded numerous Neolithic artifacts that have been excavated and discovered in and around the cave.
Тарих
Бұл жер б.з.д. 6000 жылдан бастап Неолит дәуірінде шамамен 25 адамдық топқа пана ретінде қызмет еткен. Бұл адамдар негізінен аңшы-жинақшылар болды, б.з.д. 4000 жыл шамасында егіншілікке негізделген отырықшы өмір салтын қабылдады. Вистехола тұрғындары аң аулау арқылы күн көрісті, олардың диетасының көп бөлігі жабайы шошқадан тұрды. Сонымен қатар, лось мен иттің сүйек қалдықтары да табылды. Б.з.д. 2000 жыл шамасында олардың негізгі күнкөріс көзі егіншілікке ауысты. Алғаш рет бұл жер 1907 және 1910 жылдары, содан кейін 1939 және 1941 жылдары зерттелді. Табылған материал өте жақсы сақталған және 8000-6000 жыл бұрынғы тарихқа дейінгі тұрғындардың өмірлік жағдайлары туралы толық мәлімет береді. Мәдени қабаттар жергілікті мезолит және неолит дәуірлеріне сәйкес келетін төрт бөлек қабатқа бөлінді, ал ең соңғы шөгінді қабаты Темір дәуірімен байланысты. Үлкен табылған топқа тас, мүйіз және сүйектен жасалған аңшылық және балық аулау құралдары, сондай-ақ қабықтар мен әшекей бұйымдарының қалдықтары кіреді. Үңгірдің қоныстанған ауданы шамамен және бүгінгі жағалаудан солтүстікке қарай орналасқан. Жер қазу жұмыстары кезінде құрал-жабдықтардың қалдықтары және жерлеу іздері табылды. Үңгірдің шығыс қабырғасында шамамен 7500 жыл бұрын өмір сүрген (шамамен 15 жастағы) жас ұл баланың қаңқасы табылды. Бұл Норвегиядағы ең ерте табылған адам сүйектерінің бірі болып табылады.