Кіріспе
2006 жылғы Xenosaga Episode III: Also sprach Zarathustra — Monolith Soft әзірлеген және Namco Bandai Games баспасынан шыққан, 2006 жылы PlayStation 2 үшін жасалған ролдік ойын. Бұл Xenosaga трилогиясының және Xeno франшизасының бір бөлігі болып табылатын Xenosaga сериясының соңғы бөлігі. Xenosaga Episode I және Episode II эпизодтарының оқиғасын аяқтаған Episode III-те Шион Узуки және ұрыс андроиді KOS MOS жаушыл шетелдік Gnosis-тің пайда болуын анықтауға тырысады, сонымен қатар Шионның бұрынғы жұмыс берушілері мен Заңгерлер деп аталатын төрт күшті адамнан қуғынға түседі. Ойын процесі алғашқы екі ойыннан алынған, сызықтық оқиға бойынша ортаны зерттеуді қамтиды, ал шайқастар бірнеше деңгейлеу жүйелері мен адамдар тобы және механикалық бірліктердің арасындағы күресті қамтитын кезектік жүйеге негізделген. Xenosaga Episode III-тің концепциялық жұмысы 2004 жылы Xenosaga Episode II-ні дамыту кезінде басталды. Дамыту тобының мақсаты – бұрынғы Xenosaga ойындарына қатысты жанкүйерлер мен қызметкерлер көтерген мәселелерді шешу және оқиғаны қанағаттанарлық аяқтау болды. Алты бөлімдік серияны трилогияға айналдыру туралы шешімге байланысты, Episode III-тің бастапқы нұсқасы маңызды өзгерістерге ұшырады. Алдыңғы Xenosaga ойындары сияқты, атауы неміс философы Фридрих Ницшенің еңбектерінен алынған. Ойын шыққаннан кейін сыншылардың мақтауына ие болды және бүкіл әлем бойынша 340 000-нан астам дана сатылды. Xenosaga сериясына берілген ара-жарлы бағалаулар Monolith Soft қызметкерлерін көңілсіздікке түсірді, бұл ішінара Xenoblade Chronicles ойынын жасауға себеп болды.
Xenosaga Episode III: Also sprach Zarathustra is a role playing video game developed by Monolith Soft and published by Namco Bandai Games for the PlayStation 2 in 2006. It is the final entry in both the Xenosaga trilogy and the larger Xenosaga series, which forms part of the Xeno franchise. Concluding the narrative of Xenosaga Episode I and Episode II, Episode III sees Shion Uzuki and the battle android KOS MOS search out the origins of the hostile alien Gnosis while being hunted by Shion's former employers and four powerful humans called the Testaments. Gameplay is carried over from the first two games, featuring exploration of environments through a linear narrative, while battles follow a turn based system featuring multiple leveling systems and combat with both a human party and mecha. Concept work for Xenosaga Episode III began during the later development of Xenosaga Episode II in 2004. The development team's aim was to address issues raised by fans and staff with the previous two Xenosaga games, along with bringing the story to a satisfactory conclusion. Due to the decision to turn the intended six part series into a trilogy, the original draft for Episode III was substantially reworked. As with previous Xenosaga titles, the subtitle was drawn from the work of German philosopher Friedrich Nietzsche. Upon release, the game was praised by critics, and went on to sell over 340,000 copies worldwide. The mixed response to the Xenosaga series left Monolith Soft staff in a state of low morale, partially leading to the development of Xenoblade Chronicles.
Ойын процесі
Xenosaga Episode III – ойыншылар кейіпкерлер тобын басқаратын рөлдік бейнеойын; ойын барысында олар қалалар мен ауылдардан бастап, түрмелерге дейін әртүрлі ортаны зерттейді. Ойында негізгі сюжеттік желімен қатар, ойыннан тыс кейіпкерлерден қабылданатын қосымша тапсырмалар да бар. Ойыншылар ойын барысында достас ортадағы дүкендерден заттар мен жабдықтар сатып ала алады. Ойынның бөлімдері сюжеттік сахналармен алмастырылады, олар дәстүрлі толық қозғалысты көрсететін бейнелер және ойын ортасындағы дауысты мәтіндік бөліктер арқылы көрсетіледі. Монстрлар сияқты жауларды ортада көруге болады, оларды қалауынша одан жаңға беруге немесе шабуылдауға болады; топ жауды уақытша қозғалмайтын етіп тоқтатуға арналған тұзақтарды орната алады. Топ монстрмен қақтығысқанда шайқас басталады. Тұзаққа түсірілген жаумен шайқас бастау шайқаста үлкен артықшылық береді. Әр ойыншы кейіпкерінде "Boost" шкаласы бар, ол шайқас кезінде толады, оны бір кезекте екі әрекет жасау үшін немесе кейіпкерге тән ерекше шабуылдарды орындау үшін қолдануға болады. Егер жау ерекше шабуылмен – "Соңғы соққы" деп аталатын әрекетпен – өлтірілсе, ойыншылар тәжірибе ұпайларына (EXP), ойын ішіндегі ақшаға және қабілеттерін жақсартуға қолданылатын дағды ұпайларына (SP) қосымша бонус алады. EXP кейіпкердің денсаулығы мен негізгі көрсеткіштерін арттырады. SP әр кейіпкердің дағды ағаштарына инвестицияланады, әр ағаш өзінің дағдыларын ашуға бағытталған ерекшеліктерге ие; кейбір ағаштарда күшті Эфир шабуылдары, ал кейбіреулерінде Брейк зақымы, ал енді басқаларында қорғаныс немесе көмекші қабілеттер бар.
Орнату
Сериалдың қалған бөлімдері сияқты, Xenosaga Episode III ғылыми фантастика әлемінде өтеді. "20XX" жылы Кенияда археологиялық экспедиция барысында U DO деп аталатын құдайға ұқсас энергияның әлемімен байланысты, ғаламның пайда болуына дейінгі артефакт – Зохар табылды; Зохар адамзатқа Күн жүйесінен тыс кеңістікте саяхаттауға мүмкіндік беретін негізгі құрал болып табылады. 4000 жылдан астам өткен соң, адамзат Жерді қалдырып, галактиканы жайлауға көшті, себебі қорқынышты оқиға болды, нәтижесінде Жердің орналасқан жері белгісіз болып, планета "Жоғалған Иерусалим" деп аталды: ойын оқиғаларына қарай, адамзат "Христос Тұсында" (Т.К.) деп аталатын жаңа күнтізбе жүйесін қабылдады, ал ойын оқиғалары Т.К. 4768 жылында – яғни, 7278 жылға тең – орын алады. Адамзат қазір 500 мың планетаға тараған, ал олардың үкіметтері Галактикалық Федерацияны құрайды. Планеталар Унус Мундус желісі (УМЖ) деп аталатын кеңістіктік байланыс желісі арқылы байланысады. УМЖ-ні Вектор Индустриз басқарады, сонымен қатар Федерацияның әскери мүдделерін де бақылайды. Адамдармен қатар, табиғи адамдармен тең дәрежедегі Реалиандар – жасанды адамдар да бар. Xenosaga Episode II кезінде Альбедо Ормус пен Федерация арасындағы қақтығысты пайдаланып, Мильтияға қол жеткізеді және Proto Omega деп аталатын қуатты механиканы иеленеді. Тестаменттер оған Зохарға қол жеткізуге рұқсат береді, нәтижесінде партия мүшесі және U.R.T.V. Jr. оны өлтіруге мәжбүр болады. Proto Omega жеңілгеннен кейін, Зохар "Абелдің Кемесі" деп аталатын алып кемеге сіңіріледі. Келесі жылы Шион Вектор мен оның әкесінің U TIC қызметіне тікелей қатысқанын біледі, "Гнозис Терроризм" деп аталатын Гнозис шабуылдары сериясынан кейін Вектордан кетеді.
Сюжет
Вектордан жаңалықтары мен «Гнозис терроризмі» салдарынан кеткеннен кейін Шион тергеу үшін Scientia жер асты тобымен бірігеді. Бұрынғы әріптесі Аллен оның орнын басып, KOS MOS-ты қадағалайды. Осы уақытта Кенетті Қанахан, Джин, Хаос, Момо және Зигги Жоғалған Иерусалимнен пайда болған жаңа құрлықты зерттейді. Маргулидің шабуылынан кейін құрлық Эльзамен бірге гиперғарыштың инверттік қалтасына сіңіріледі. Шион Алленге барып, Гнозиспен күресу үшін екі жаңа қарудың демонстрациясын көреді: KOS MOS-ты алмастыруға арналған шайқас роботы T elos және прото Омеганың қалдықтарынан жасалған, Абель басқаратын механикалық костюм Омега. Тестілеуден кейін T elos-тің жасаушысы Рот Мантел Алленге KOS MOS-ты жарамсыз етуді жоспарлап отырғанын, дамуды T elos-қа шоғырландыру үшін хабарлайды. KOS MOS қарулары гиперғарыш қалтасына енудің және Эльзаны құтқарудың жалғыз жолы болғандықтан, Шион топты нысанаға алып, Абельдің көмегімен KOS MOS-ты құтқарады. Осы уақытта Шион Нефилим қызының көріністерін көреді және U DO онымен байланысқа түсетін қараңғылыққа ұшырайды. Оқиғаларды Әбіл мен Әбілдің сандығын табу үшін Өсиеттермен жұмыс істейтін Вильгельм де бақылайды. Гиперғарыш қалтасына кірген топ Эльзаны табады, аймақты зерттейді, Альбедо мен Вергильмен кездеседі және олардың Э.С. мехаларын қуаттандыратын Анима кемелері Өсиеттердің жоспарларының кілті екенін біледі. Содан кейін олармен Мантел кездеседі, ол өзін Қызыл Өсиет және T elos ретінде таныстырады. T elos KOS MOS-ты өлтіруге жақындасады, бірақ Шионның әшекейі белсендіріліп, оларды он бес жыл бұрынғы Мильтия планетасына, іс жүзінде Шионның санасының ішіндегі әлемге тасымалдайды. Олар "Вояджер" шабуылына ұшырайды, оны жаңартылған KOS MOS жеңіп шығады. Топ Мильтияның құлауына себеп болған оқиғаларды біледі: Шионның әкесі Кевин, Маргулис және Мизрахи Шион мен оның анасының қатысуымен Зохарды бақылауға тырысты, бірақ U TIC және Федерация күштері қақтығысқан кезде Кевин мен Маргулис тұрақсыз жауынгерлік Реалиандарды босатып, шайқаста барлығын өлтірді. Травма жас Шионды Зохармен үндестіріп, Гнозисті шақырып, U DO-ны оятып жіберді. Мизрахидің Мильтияны тұтқындаудағы өзін-өзі құрбан етуі ғана хаостың таралуына жол бермеді. Топ Виргильмен күреседі, оны Феброния рухы тыныштандырады, ол Мильтияда жарақаттанған кезде оған қамқорлық көрсетті және оның өлімінен бұрын оған байланысты болды. Қызыл Өсиет те пайда болады, өзінің нағыз жеке басын Кевин ретінде ашып, Шионнан өзіне қосылуын сұрайды. Кевин мен T elos-тан қашып, топ Шионның санасынан қалыпты әлемге оралады, бірақ осыдан кейін Шион эмоционалды тұрақсыздыққа ұшырайды. Олардың жоқтығында Федерация үкіметін Юрьев Заратустра деп аталатын артефактты іздеу үшін Ормусқа шабуыл жасауға мәжбүр етеді. Шионның санасындағы оқиғалармен шақырылған Әбелдің сандығы шынайы әлемде пайда болады және Заратустраны қуып бара жатқанда планеталарды жоқ ете бастайды. Нефилим Шионнан Абелді Юрьевтің бақылауынан босатуды сұрайды, содан кейін Юрьев Федерация флотын және Омеганы Дюрендалды басып алуға бастап жүреді. Юрьев Дурандалда сақталған Зохар эмуляторларын белсендіреді, оларды Омега мен Әбелдің сандығымен біріктіріп, U DO-ны жеңіп, құдайлық дәрежесіне көтерілуді жоспарлайды. Топ Әбелдің сандығына еніп, онда Ардагер Альбедоның көмегімен Юрьевті өлтіреді. Альбедо кейін Абель мен Зохарды телепорттайды. Бұл қақтығыс нәтижесінде Альбедоның санасы Джуниормен бірігіп, Гайнюн Юрьевпен бірге қаза табады. Топ Абель мен Зохарды Ормустың қасиетті жері Михтам планетасына дейін қадағалайды. Олар көңілі қалыптасқан Маргулисті өлтіреді, ал Канан "Вояджерді" жою үшін өзін құрбан етеді. Михтамға тереңдеп түсу арқылы Шион Жоғалған Иерусалимнің көріністерін көреді, «Иешуа» атымен өзінің бұрынғы бейнесімен, KOS MOS-тың физикалық үлгісі Мария Магдалинамен және Исаның өлімінен бұрынғы кезеңмен кездеседі. T elos-пен соңғы кездескенде олар T elos пен KOS MOS екеуін де Вильгельм мен Өсиеттер Мария Магдаленаны қайта тірілту үшін жасағандығын біледі, KOS MOS оның рухын ұстап, T elos оның денесінен жасалған. Топ Кевинмен кездеседі, ол KOS MOS пен Шионнан өзіне қосылуын сұрайды. Сүйіспеншілігінен соқырланған Шион оған қосылады, бірақ Аллен оны басқаша сендіріп, өзінің ұзақ уақыт бойы сақтап келген махаббатын білдіреді. Содан кейін топ Вильгельмге Заратустраның демалатын жерінде қарсы шығады. Вильгельм U DO-мен байланысты болмайтын адамдардың еркінен туындаған ғаламның аяқталуынан сақтайтынын айтады. U DO-ның «көздерін» Абель мен Әбелдің сандығын басып алып, мәңгілік қайта оралуды қолдану арқылы, Вильгельм Заратустраның күшімен ғаламды уақыт тізбегіне түсіріп алған. Гнозис U DO-мен байланысты болмайтын еріктерден туындап, оның әлемінен қашатынын ашады. Шионның әшекейі мен еркі Зохарды белсендіруге қажет болғандықтан, Вильгельм оны қайта оралуға тілек етуге мәжбүрлеу үшін азаптайды. KOS MOS әшекейді қиратып, қайта оралудың болуын тоқтатады. Кевин өзінің жаңарған күйінде Вильгельмді жойып, топқа Заратустраны жоюға мүмкіндік береді. Абель, Нефилим, KOS MOS және Хаос Михтамда қалуды шешеді, барлық Гнозисті оларға тартып, осы кеңістікті Жоғалған Иерусалимге жылжыту үшін өлшемдік өзгеріске қолданады. Олардың іс-әрекеттері мен Хаос Анима энергиясының босатылуы ғаламның жойылуын кейінге қыстап, Шионға Жоғалған Иерусалимді табуға және адамзаттың еркін өзгертудің кілтін табуға уақыт береді. Қашқан кезде Джин Шионды құтқару үшін өзін құрбан етеді. Өлшемдік өзгерістен туындаған энергияның күші U.M.N.-ді жойып, жарық жылдамдығынан асып түсетін саяхатты мүмкінсіз етеді. Шион Джуниор мен Алленмен бірге Эльзада Жоғалған Иерусалимді іздеуге кетеді, ал Момо Зиггимен бірге Scientia көмегімен жаңа саяхат желісін қайта құру үшін қалады. Кредиттерден кейінгі сахналарда, қираған KOS MOS ғарышта қалқып жүреді және Хаоспен байланысады, олар қажет болғанда оянатынын айтады. KOS MOS соңғы рет Жоғалған Иерусалимге қарай беттейді.
Даму
Xenosaga Episode III-нің дамуы 2004 жылы Episode II-нің соңғы даму кезеңінде басталды. Xenosaga бастапқыда алты бөлімнен тұратын серия ретінде жоспарланған, бірақ әзірлеуші Monolith Soft-те болған өзгерістер нәтижесінде серияның жасаушысы Тетсуя Такахаши компанияның жас әзірлеушілеріне серия бойынша басшылықты жүктеді. Осы кезеңде команда Xenosaga сериясын трилогияға айналдыруға шешім қабылдады, нәтижесінде жоспарланған сценарийге өзгерістер енгізілді және кейбір элементтер Xenosaga: Pied Piper сияқты қосымша жобаларға айналдырылды. Режиссері – бұрын Екінші эпизодты түсірген Ко Арай болды. Такахаши сценарийдің жобасын әзірледі және оны Екінші эпизодтың авторы Норихико Йонесака жазды. Эпизод III-ді дамыту кезіндегі негізгі мақсаттардың бірі – осы уақытқа дейін Xenosaga оқиғасына қанағаттанарлық нүкте қою ғана емес, сонымен қатар Эпизод II-нің қысқа оқиғасы туралы сын-пікірлерді ескеру, сондай-ақ Эпизод I және Эпизод II-де байқалған жалпы проблемаларды шешу болды. Namco Bandai кейін берген сұхбатында ойынның соңғы нұсқасы жанкүйерлердің пікірлері мен компания ішіндегі қызметкерлердің тілектеріне негізделгенін, ал соңғы ойын "олардың түпкілікті идеалға өте жақын" деп есептеген нәрсесіне ұқсас екенін мәлімдеді. III эпизодтың сценарийі Такахаши бастапқыда II эпизод үшін жасаған, бірақ уақыт шектеулеріне байланысты II эпизодтан алынып тасталған оқиғалық элементтерді қамтиды. Трилогияның қалған бөлігі сияқты, бұл ойында да Киелі кітаптағы мифология кеңінен қолданылды. Персонаждардың дизайны I және II эпизодтардың дизайны арасындағы тепе-теңдікті сақтау үшін, реализм мен шамадан тыс "сүйкімді" көркем стильді білдіру үшін түзетілді. Xenosaga Episode III 2005 жылы Xenosaga I & II – алғашқы екі Xenosaga эпизодының Nintendo DS-те қайта жасалған нұсқасы және Baten Kaitos Origins ойынымен бірге ресми түрде жарияланды. Ойынның жарыққа шығуымен, ол Xenosaga сериясының соңғы бөлімі болады деген мәлімдеме жасалды. Эпизод III Шионның оқиғасының және мүмкін серияның аяқталуы ретінде қарастырылса да, команда ойын коммерциялық сәттілікке жеткен жағдайда серияны жалғастыруға дайын болды. Ойынның батыс елдерінде шығаруы 2006 жылдың сәуір айында жарияланды. Батысқа шығарылған нұсқасында, қанды көріністер цензураланды: қан алынып тасталды, бірақ қалған барлық элементтер өзгеріссіз қалды, нәтижесінде визуалды және дыбыстық қарама-қайшылықтар пайда болды. Ойын Жапонияда 2006 жылдың 6 шілдесінде Namco компаниясы арқылы, ал Солтүстік Америкада сол жылдың 29 тамызында Namco Bandai Games компаниясы арқылы шығарылды. Ойынды батысқа аударуды Namco Bandai және 8 4 жүзеге асырды; Xenosaga Episode III – 8 4 компаниясының алғашқы жобаларының бірі болды. Ағылшын тіліне дубляжды Cup of Tea Productions жүргізді, олар бұрын Эпизод II-де жұмыс істеген. KOS MOS-тың түпнұсқа ағылшын тіліндегі актрисасы Бриджит Хоффман сияқты Эпизод I-дің бірнеше түпнұсқа дауыс актерлері, Эпизод II-де актерлер құрамы жаңадан жасалғаннан кейін қайта шақырылды. Эпизод II-ден айырмашылығы, Эпизод III Еуропада шығарылмады.
Музыка
III эпизодтың музыкасын Юки Кадзиура жазды. Бұрын "II эпизод" музыкалық қосымшасына үлес қосқан Кадзиура, бүкіл музыкалық қосымшаны жазу үшін қайта шақырылды. Ойынның толық саундтрегін дайындаудың жұмыс көлемі артқанына қарамастан, Кадзиура бұл қиындықты "II эпизод" бойынша жұмысына ұқсас деп санады. Ол саундтрек жасай отырып, ойынның көркем бейнесінен және атмосферасынан шабыт алды. Такахаси өндірістегі басқа да міндеттерімен қатар, музыканы үйлестіруші ретінде де жұмыс істеді. Альбомның қысқа болуына себебі, толық саундтрек алты дискке сиятын болғандықтан, дыбыс продюсері Кейичи Нозаки Кадзиурадан екі дискке шығару үшін үлгілер жасауды сұрады.
Қабылдау
Дебют аптасында Xenosaga Episode III, New Super Mario Bros. ойынынан кейін кестеде екінші орынға жетіп, 124 000 данаға жуық сатылды. Оның сатылымы Xenosaga I & II-ден жоғары болғанымен, трилогияның бұрынғы шығарылымдарына қарағанда төмен старт алды. 2006 жылдың соңына дейін Жапонияда 181 000-нан астам данасы сатылды. 2006 жылдың үшінші тоқсанында ойын Жапония, материктік Азия және Солтүстік Америкада барлығы 343 000 дана сатылды. Eurogamer үшін жасаған импорттық шолуында Саймон Паркин, оқиғадағы философиялық және діни элементтердің көптігі кез келген жақындық сезімін тудыратын сюжетті басаңсытып, кейіпкерлердің жекелігін жоғалтқанын айтты; дегенмен, ол ойынның соңы алдыңғы ойындардан қалған сюжеттік желілерді табысты аяқтағанын мойындады. Episode III-нің шығуынан және серияның жалпы алғанда әртүрлі қабылдануынан кейін, бүкіл әзірлеу командасының көңіл-күйі төмен болды. Команданың көңіл-күйін көтеру және ойыншыларға ұнайтын ойын жасау үшін, олар Wii үшін жаңа RPG ойынын жасады; бастапқыда Monado: Beginning of the World деп аталған, аты кейін Xenoblade Chronicles деп өзгертілді. Дамыту кезінде команда Xenosaga ойындары үшін қолданылған, ескірген деп есептелген сюжеттік және дизайндық тәсілдерден алшақтады. Xenoblade Chronicles-тің табысы одан әрі Xeno атауларының дамуына әкелді. Кейінгі сұхбатында Такахаши, егер қаржыландыру болса, Xenosaga сериясындағы жаңа ойындарды жасауға дайын екенін мәлімдеді.