Кіріспе

Германияның батыс бөлігіндегі Мерцбах аңғарындағы Лангвайлер – Германияның батыс бөлігіндегі Альденховенер жазығындағы Мерцбах аңғарында орналасқан археологиялық ескерткіш. Жүйелі қазба жұмыстары нәтижесінде сегіз түрлі елді мекенге жататын 160 үй, сондай-ақ үш қоршау және б.з.д. 5300-4900 жылдар аралығына жататын зират табылды. Бұл аймақ Батыс Орталық Еуропаның ең алғашқы шаруа қожалықтарының мәнін түсіну үшін маңызды болып табылады (Бандкерамик дәуірі). 1973 жылдан 1981 жылға дейін жүргізілген кең ауқымды зерттеулер, аймақ кен өндіру үшін жойылмас бұрын, аңғардағы ең ірі елді мекендерді анықтауға көмектесті.

Есеп айырысу түрлері

Лангвайлерде әртүрлі типтес қоныстар кездеседі. Аумақтарды өлшемдеріне сәйкес үш топқа бөлуге болады: жалғыз шаруашылықтар, 2-3 шаруашылықтан тұратын топтамалар және II шаруашылықтар. Әрбір қоныс аңғардың бір бөлігіне қол жеткізген, мүмкін мал жаюға арналған маусымдық жайылымдарға, ал құрғақ қиыршық тасты террасаларға егін шаруашылығына. Лангвайлер 8 қонысы 300 жылдан астам сақталған, онда шамамен 15 үй тұрақты түрде орналасқан.

Үй түрлері

Лангвайлер елді мекендерінің үйлері үш типке жатады: ұзын, орташа және кішкентай – және олардың арақатынасы 83:12:5 құрайды. Орташа және кішкентай үйлер Лангвайлер елді мекендер циклінің ортаңғы және кейінгі кезеңдерінде ғана кездеседі. Көптеген үйлер солтүстік-батыс/оңтүстік-шығысқа қарай бағытталған, бұл Орталық және Батыс Еуропадағы басым жел бағытына байланысты болуы мүмкін, сонымен қатар ұзақ жылдар бойы қалыптасқан мәдени үрдіске сәйкестігін көрсетеді. Лангвайлер 9-шы елді мекенінің құрылыс алаңшаларында төртке дейін контурлар табылды, бұл сол жерде бірнеше рет қайта жаңартылғанын көрсетеді.

Ауыл шаруашылығы

Бандкерамик елді мекендерінің ауыл шаруашылығы негізі елді мекендерге жақын орналасқан белгілі бір учаскелерде шағын көлемде дәнді дақылдар өсіру арқылы жаңартылды. Бұл Бандкерамик шаруашылығының ең көп таралған түрі ретінде кесіп-жарып өртеу әдісін қолдануды ұсынған бұрынғы модельді толықтырады. Егіншілік үшін жерді өсімдіктерді өртеу арқылы дайындау мүмкін болған, бірақ арамшөп тұқымдарының көптігі егістіктердің арамшөптердің тұрақты қауымдастығы қалыптасуына жететіндей ұзақ мерзімге пайдаланылғандығын көрсетеді.

Ритуалдық іс-әрекеттер

Мерцбах Бандкерамик кезеңінің соңғы сатысында, бүкіл қауымдардың әлеуметтік немесе ритуалдық шаралары өткізілуі мүмкін арнайы қоршаулар салынды. Бұл қоршаулар үйлерден алыс немесе елді мекендердің шетінде, арнайы жиындар үшін салынғандай болып орналасқан. Лангвайлер 9-дағы қоршау, іргелес елді мекен тасталып кеткеннен кейін де (қайта-қайта тойлар үшін) пайдаланыла берген деп саналады. Одан немесе көп ұзамай, Мерцбах аңғарындағы Бандкерамик мәдениетінің орны толыққанды аяқталды.