Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1974 жылы Элизабет Мари Поуп жазған роман. «Қауіпті бақ» – Элизабет Мари Поуптың 1974 жылы жарық көрген американдық жасөсперімдер романы. 1975 жылы Ньюбери сыйлығының иегері атанды.
1974 novel by Elizabeth Marie Pope
The Perilous Gard is an American young adult novel by Elizabeth Marie Pope, published in 1974. It was awarded the Newbery Honor in 1975.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
"Қауіпті Гард" 1550 жылдары Англияда өтеді. Басты кейіпкер Кейт Саттон – ханшайым Елизаветаның (кейін Англия королевасы I Елизавета) күтімшісі. Оның әпкесі Алисия, ойсырата, оны Эльвенвуд залы деп аталатын сарайға, сондай-ақ Қауіпті Гард деп белгілі, жер аударып жібереді. Кейт сол залдағы иесі, сэр Джеффри Херонның қызының ағасы Кристоферге қатысты жайттармен байланысты сырлы жағдайда жоғалып кеткенін біледі. Кейт бұрын Сесилидің өлімі жазасыз қалғанын білгенімен, Кристофердің қайғыға батқанын және осы себепті қамалдан кетіп қалғанын жақсы түсінеді. Кейт жергілікті ауыл тұрғындарының "Перілер" балаларын ұрлап кетеді деген қорқынышын естігенде, Сесили өлмеген болуы мүмкін деп ойлайды. Ол Кристоферге күдігін айтады, ал ол Кейтке белгісіз, Сесилияны құтқару үшін қауіпті жоспар құрады. Сонымен қатар Кейт, Кристофердің үмітсіздігін өз пайдасына қолдануды көздеген Перілер әлеміне түсіп қалады. Перілер әлеміне Жасыл киімді ханым билік етеді, ол өз халқының қазіргі заманға қарсы тұруы үшін құрбандық керек деп сенеді. Кейт бастапқыда Жасыл киімді ханымды ұнатпаса да, екеуінің көп ортақ қасиеттері бар екенін байқайды. Екеуі де қатал мінезді, тәуелсіз және өзін-өзі ұстауға қабілетті. Кейттің есірткіге немесе басқа тәсілдермен манипуляциялауға қарсы тұруы оған Перілер арасында сыйлылыққа ие болуға көмектеседі. Ол олардың жер асты патшалығы туралы біртіндеп біліп, Жасыл киімді ханымға деген көзқарасын өзгертеді. Кейт Жасыл киімді ханымды түсіне бастайды, тіпті оған құрмет те сезінеді. Алайда, соңында Кейт Кристоферді құтқару үшін Перілерден кетуге шешім қабылдайды, осы процесте Перілер патшалығын жояды. Кристофер Сесилияны Лондонға алып, қарындасы Дженниферге тапсырады. Кристофер оралғанда Кейтке үйлену ұсынысын жасайды, ол да оған келіседі. Кейт королева I Елизавета таққа отырғанда еркіндікке ие болады.
The Perilous Gard takes place in England during the 1550s. The lead character, Kate Sutton, is a lady in waiting to Princess Elizabeth (the later Queen Elizabeth I of England). Her sister, Alicia, inadvertently gets her exiled to a castle named Elvenwood Hall, also known as the Perilous Gard, where she finds that the daughter of Sir Geoffrey Heron, the master of the hall, vanished under mysterious circumstances that implicate his brother, Christopher Heron. Kate soon discovers that, although the seeming death of little Cecily was an accident, Christopher is still so overwhelmed with grief that he has exiled himself from castle life. When Kate learns of the local villagers' fears that the "Fairy Folk" will kidnap their children, she guesses that Cecily might not be dead after all. She tells Christopher of her suspicions, and he, unbeknownst to Kate, comes up with a desperate plan to save Cecily. Meanwhile, Kate stumbles into the underground world of the Fairy Folk, who intend to use Christopher's desperation to their own advantage. The Fairy Folk are ruled by the Lady in Green, who believes that only a sacrifice can help her people hold their own against the advancing modern world. Kate detests the Lady in Green at first, but the two of them have much in common. Both are strong willed, highly independent, and capable of enormous self discipline. Kate's refusal to be drugged or manipulated in other ways soon gains her a measure of respect among the Fairy Folk. Little by little she gains knowledge of their underground kingdom, while her view of the Lady in Green gradually changes. Kate begins to understand and even to respect the Lady in Green. In the end, however, Kate chooses to leave the Fairy Folk in order to save Christopher, destroying the fairy kingdom in the process. Christopher then takes Cecily to London to live with his sister Jennifer. When Christopher returns he proposes to Kate, and she accepts. Kate is granted freedom when Queen Elizabeth I ascends the throne.
Кейіпкерлер
Кейт Саттон - Кэтриннің қысқаша атауы. Кейт ақылды, ақылды, өсектес және тікелей. Ол өзін реалист ретінде қарастырады және баладаларды ("Там Лин" сияқты) немесе Артур романстарын көп қолдамайды. Сырттай қараса, ол суық және сенімді көрінеді: ішкі дүниесінде ол өзін қарапайым және сенімді сезінбейді. Кейті жиі кіші қарындасымен салыстырып (жағымсыз) қаралады. Эльв орманында болған уақыты, оның Алисиясыз алғашқы тәжірибесі, оған өзінің сыйлықтары, Алисияныкінен айырмашылығымен, маңыздылығынан кем емес екеніне сенімділік береді. Бұл оған көмектеседі, жұлдыздар халқының жер асты патшалығында, оны әсемдік пен икемділікке үйрету үшін тағайындалған адам жұлдыздар сияқты қозғалуға үйретеді. Кристоферді іздеу барысында Кейт жұлдыз патшасының ықыласына ие болады. Кристофер Херан - жиырмадан асқан жас жігіт, кейде сарказммен және сырттай жаушылдықпен жасырынған қамқорлық сезімі бар. Ол Кейт пен ағасының Сесилидің жоғалып кеткеніне қатты күйзелгенін білгенін қаламайды. Кейт пен оның қарым-қатынасы бастапқыда дауылмен басталады, бірақ олардың Феялар Кристофердің төлемін төлеу үшін өзара тұтқындалуы, содан кейін Кейттің Феяларға қызметшісі болуы Кристоферге онымен ашық болуға көмектеседі. "Өлім уақытында" Кейт тұтқынға алынған Кристоферге жасырын барып, оның сарайы мен оны жоспарлау туралы егжей-тегжейлі талқылайды, олар қақпасыз тоқыма есіктің қарама-қарсы жағында иықпен бірге отырады. Осылайша, Кейт оған ең қажет кезде шындыққа негізделген жағдай жасайды. Сер Джеффри Хэрон - ақылды, қиялы жоқ, сэр Джеффри әйелі отбасының Элвенвуд залындағы құпия сектамен байланысы бар екенін білмейтін. Ол Кристофермен бірге қызын өліп қалды деп ойлайды. Королева Мэриге қызмет етумен айналысқан ол Кристофердің Сесилияны қаншалықты қатты қайғыртуын немесе Кристофер оны құтқару үшін өзін қауіпке тігуі мүмкін екенін түсінбейді. Джон мырза - Эльвенвуд залының басқарушысы, Джон мырза - ашкөз де, ақылсыз да. Ол жұлдыздар дініне сенбейді, бірақ оларға ақшасы үшін көмектеседі. Ескі Дороти - көптеген қамал қызметшілері сияқты, Ескі Дороти сэр Джонның жұлдыздар тобымен қарым-қатынасын жақсы біледі. Ол Сесилидің тағдырын күдіктеніп жүрген шығар, бірақ ол сэр Джеффриге айту үшін жұлдыздар тобынан қатты қорқады. Жұлдыздық патшайым - Жасыл киімдегі ханым деп те аталады, ол адал (бірақ алдамшы түрде), адал және суық. Ол ешқашан қасақана қатыгез емес, бірақ ол өз халқының жалпы игілігі қауіп төндірген жағдайда, өте қатаң шаралар қолданады. Алисия Саттон "Қарапайым, бірақ ақыл-ойы бар Алисия Кейттен бірнеше жас кіші. Ол жақсы ниетпен келеді, бірақ көп жағдайда ол өз ойына сай әрекетінің ауыр зардаптарға әкеп соғатынын түсінбейді. Елизавета ханшайымы Кейін Елизавета I, ханшайым күшті ерік-жігерлі, бірақ реалист. Ол өзінің үлкен жарты қарындасы Мэри патшайыммен күресудің жағдайына көмектеспейтінін түсінеді, бірақ ол патшайым болғаннан кейін Мэридің қателіктерін түзетуге ниетті, соның ішінде Кейтке жасалған қателіктерді де. Сесили ХеронСесилиге 4 жаста, ол жұлдыздар тобымен бірге ұзақ уақыт өмір сүрген, бірақ бұл оған әсер етпейді. Сесилияның бақытына орай, олар балаларды Кристофердің кейінірек өткерген қатал тәрбиеден өте алмайтындай етіп қарастырды, сондай-ақ балалардың күш-қуаты мен күш-қуаты жоқ, әулиелер халыққа қажет болған, оларға ғасырлар бойы өмір сүретін, балалардың ритуалды құрбандығы арқылы берілетін.
Kate Sutton—Kate, short for Katherine, is a 15 year old young woman. Kate is intelligent, clever, stubborn, and direct. She views herself as a realist and has little use for ballads (like "Tam Lin") or the Arthurian romances. Outwardly, she appears cold and confident: inwardly, she feels plain and uncertain of herself. Kate has frequently been compared (negatively) with her younger sister. Her time in the Elvenwood, her first experience without Alicia at her side, helps give her confidence that her gifts, while different from Alicia's, are no less important. It helps that, in the underground realm of the Fairy Folk, she is taught to move as the Fae do by one assigned to instruct her in grace and suppleness. In Kate's secret search for Christopher, she finds favor in the sight of The Fairy Queen. Christopher Heron—Christopher, a young man in his early twenties, has a caring nature that he sometimes masks with sarcasm and outward hostility. He does not want Kate or his brother to recognize how distraught he is at Cecily's disappearance. Kate's relationship with him is initially stormy, but their mutual captivity by the Fairy Folk — Christopher for the paying of the teind, followed by Kate who's made a servant to the Fae — helps Christopher to become more open with her. During his "death time," Kate secretly visits the imprisoned Christopher and they discuss in detail his manor and plans for it, sitting shoulder to shoulder on opposite sides of an impenetrable woven door. By doing so, Kate gives him a grounding in reality when he most needs it. Sir Geoffry Heron—Upright and unimaginative, Sir Geoffrey had no idea that his wife's family had ties to a secret cult beneath Elvenwood Hall. He, with Christopher, initially believes that his daughter is dead. Busy with his service to Queen Mary, he also does not realize just how deeply Christopher is grieving Cecily, or that Christopher might put himself in danger to save her. Master John—The steward of Elvenwood Hall, Master John is both greedy and unscrupulous. He does not believe in the religion of the Fairy Folk, but he aids them because of the money they offer him. Old Dorothy—Like many longtime castle servants, Old Dorothy is aware of Sir John's dealings with the Fairy Folk. She probably suspects Cecily's real fate, but she is too frightened of the Fairy Folk to tell Sir Geoffrey. The Fairy Queen—Also known as the Lady in Green, she is honest (but in a deceptive way), scrupulous, and cold. She is never intentionally cruel, but she will take extreme measures when she believes the overall good of her people is at stake. Alicia Sutton—Pretty but featherbrained, Alicia is several years younger than Kate. She has good intentions but frequently does not realize that actions she views as innocent can have serious consequences. Princess Elizabeth—Later Queen Elizabeth I, the princess is strong willed but realistic. She understands that fighting with her older half sister Queen Mary will not help her situation, but she intends to right Mary's wrongs as soon as she becomes queen, including the wrong done to Kate. Cecily Heron—Four years old, Cecily is little affected by her long months with the Fairy Folk, during which she lived as one of them. Fortunately for Cecily, they considered children unable to go through the harsh teind training that Christopher later underwent, nor did children have the strength and power of a fit, grown man that the Fairy folk needed transferred to them through the ritual sacrifice of the teind that would sustain them for centuries thereafter.
Тақырыптар
Тарих Там Линнің балладасы төңірегінде құрылған. Роман мен балладада маңызды рөл атқаратын "тейнд" немесе "ондық" құрбандығы шотланд халық әуелегендік наным-сенімдеріне негізделген. Осы аңыздарға сәйкес, әуелегендер жер астындағы төбелер мен обалардың астында өмір сүреді. Көптеген ерте христиандар Хадесті жер астындағы орын деп санағандықтан, мысалы, Гипполит оны "жер астындағы жер, онда әлемнің жарығы шағылыспайды" деп атады, – көптеген шотланд балладалары әуелегендерді Шайтанның қарауындағылар деп есептеді. Сондықтан олар жерді пайдаланғаны үшін шайтанға үнемі төлем жасауы тиіс болған. Төлемді жылдың дұрыс мезгілінде жасау аса маңызды саналды. Шотландияда жарты жылдық жалдау ақысы Әулиелер күнінде, яғни "Хэллоуин" мейрамында төленгендіктен, жергілікті заңдар осы дәстүрге әсер еткен болуы мүмкін. Бірақ роман бойынша, әуелегендер өздерінің құдайларына тейнд сыйлап жатыр; немесе, дәлірек айтқанда, құрбандыққа шалынған тейнден күш алып, өздері мен әлеміне мыңдаған жылдар бойы өмір беру үшін күш жинап жатыр. "Қауіпті бақ" Томас Ример балладасына және Артур туралы аңыздарға да сілтеме жасайды. Кейт бастапқыда британдық халық әуелегендік наным-сенімдерін шынайы емес деп санайды. Алайда, оқиға дамыған сайын, ол бұрын жек көрген халық әуелегендік наным-сенімдердің шындыққа негізделгенін және оны түсіну Кристоферді әуелегендер патшайымынан құтқаруға көмектесетінін түсінеді. Автор Дж. Б. Чейни 2011 жылы кітап туралы жазған рецензиясында "Қауіпті бақ" христиандық пен пұтқа табынушылықтың маңызды мәселелерін қамтитын махаббат тарихын біріктіреді, онда христиандар "жақсы жігіттер" болып көрінеді, және шындығында, көбінесе солай болады. "Пұтқа табынушылық" – бұл "әуелегендер" әлемі, яғни әуелегендер (фейлер). Тарихи дерек ретінде: Эдмунд Спенсердің "Фейлер патшайымы" атты эпикалық поэмасы 1500 жылдардың соңында I Елизавета патшаны құрметтеу үшін жазылған; ал Шекспир өз пьесаларының бірнешесінде әуелегендерді немесе әуелегендер туралы сілтемелерді қамтиды. Осылайша, Тюдор дәуірінде әуелегендер әлеміне көптеген адамдар қызығушылық танытқан деуге болады. Сондықтан "Қауіпті бақ" – фантастикалық және тарихи көркем шығарма. Кейбір оқырмандар үшін Эльвенвуд деген ат Эльфтер туралы еске түсірерлік болса, ол тек сонымен шектеледі. Чейни "мисс Поуп оларды бейнелегендей, 'әуелегендер' адамдармен қарым-қатынаста әділ және жасасқан кез келген келісімді, ешқандай құнына болсын, орындайды" дейді. Бірақ Кейт түсінгендей, адамдарға әуелегендерден әділдік қажет емес: "Біздің бәріміздің де [яғни, Мәсіхтің] мейіріміне ие болуымыз керек". Чейни, фантастикалық әлемнің әуелегендерінен гөрі пұтқа табынушылыққа қатысты көзқарасын сақтай отырып, ежелгі тарихи пұтқа табынушылар туралы былай дейді: "олардың табиғатқа табынуы қанды құрбандықтармен, қорқынышпен бүлінген ақылсыз ләззатқа берілумен, жанашырлыққа орын қалдырмайтын көзге көзге есептесу жүйесімен үйлескен". Бірақ жанашырлықтың жоқтығын ескермегенде, бұл сипаттама "Қауіпті бақтағы" әуелегендерге қатысты емес. Кейттің Кристоферді құрбандық ретінде өлімнен босатуы Эльвенвудтың (әуелегендердің соңғы бекінісі) әлемін құртуға және әуелегендерді күші аз, бұрынғы өмірлерінің көлеңкесімен, адасқан өмірге итеруге әкеледі. Ол олардың жоғалғанына өкінеді және кейбір жағынан олардың өмір салтын сағынады.
The story is structured around the ballad of Tam Lin. The sacrifice of the "teind," or "tenth," which plays a major role in the novel as well as the ballad, is based on Scottish fairy lore. According to these legends, the fairies live beneath mounds or barrows under the earth. Since Hades was considered to be a place beneath the ground by many early Christians Hippolytus, for instance, called it "a locality beneath the earth, in which the light of the world does not shine"—many Scottish ballads considered the fairies to essentially be vassals of Satan. As such, they had to periodically pay the devil for their use of the land. Paying at the correct time of year was considered essential. Since half yearly rents in Scotland were due on All Saints' Day, or "Hallowmas," local laws may have contributed to this tradition. In the novel, however, the Fairy Folk believe they are offering the teind to their gods; or, more correctly, in order to absorb the power from the teind offered in sacrifice, in order to empower and enable them and their realm to continue for many centuries more. The Perilous Gard also contains references to the Thomas the Rhymer ballad and to the Arthurian legends, as well. Kate initially dislikes British folklore because she believes that it is unrealistic. As the story unfolds, however, she finds that the folklore she once despised is based on fact, and that understanding it may allow her to save Christopher from the Fairy Queen. Author J. B. Cheaney, in her review of the book in 2011, writes that "The Perilous Gard combines a love story with issues central to Christianity and paganism" in which Christians "seem to be the good guys" which indeed, for the most part, they are. The "paganism" is, rather, the "Fairy Tale" realm of the Fae (Fay), or Fairies (Faeries). On an historical note: Edmund Spenser's epic poem The Faerie Queen was written in celebration of Queen Elizabeth I at the end of the 1500s; and Shakespeare includes fairies or references to fairies in several of his plays. Thus, it can be said that the realm of faerie was of common interest in the Tudor time period. And so, remarkably, The Perilous Gard is both fantasy and historical fiction. For some readers, the name Elvenwood might call up vague echos of Elves, Tolkien style, but no more than that. Cheaney declares that "the 'fairies', as Ms. Pope presents them, are scrupulously just in their dealings with humans and any bargain struck they will keep, no matter the cost to anyone. But, as Kate perceives, humans don’t need justice from fairies: 'We’re all of us under the mercy [i. e., of Christ].'" Cheaney, in keeping with her view of paganism rather than the fairy tale aspect of fantasy, says of the ages long ago historical pagans, theirs was a "nature worship paired with blood sacrifice, mindless ecstasy marred by fear, a relentless eye for eye accounting system that left no room for compassion." Except for the lack of compassion, this description doesn't apply the Fairies in The Perilous Gard. Kate's freeing of Christopher from death as the teind sacrifice dooms the Fairy Realm of Elvenwood (the last bastion of the Fae) to destruction, and the Fae to a wandering life, with little power, shadows of their former selves. She regrets their loss, and in some ways misses their way of life.
Жариялану тарихы
Қауіпті Gard алғаш рет 1974 жылы Houghton Mifflin Harcourt баспасынан жарық көрді. Ол 2001 жылы қайта басылды, ал RecordedBooks сол жылы аудиокнига нұсқасын шығарды. Аудиокниганы Джилл Таннер оқыған.
The Perilous Gard was first released in 1974 by Houghton Mifflin Harcourt. It was reprinted in 2001, and RecordedBooks produced an audiobook version that same year. The audiobook is narrated by Jill Tanner.