Кіріспе

Американдық жекешіл анархист және жазушы

Ж. Уильям Ллойд (өзінің аты Джонды ешқашан қолданбаған) (4 маусым 1857 – 23 қазан 1940) – американдық жекешіл анархист, мистик және пантеист. Кейіннен Ллойд өзінің саяси ұстанымын минимархизмге өзгертті.

Өмірбаян

Ол Нью-Джерси штатының Вестфилд қаласында дүниеге келді; кейін Канзасқа, содан кейін Айоваға, одан соң Теннесси мен Флоридадағы тәжірибелік колонияларға көшіп, 1888 жылы Нью-Джерсиге оралды. Ол анархизмін Бенджамин Таккер сияқты эгоизмге емес, табиғи заңға негіздеді. Оның алғашқы кітабы – «Жел арфасының әндері» (өлеңдер жинағы), 1895 жылы жарық көрді («Анархистер маршы», Ллойд сөздерімен жазылған музыкалық ноталар жинағы, 1888 жылы Таккер басып шығарған). 1897 жылы «Еркін социалистердің серіктестігі» атты анархистік ұйым құрды. Оның «Ақ әлемдегі қызыл жүрек: еркін қоғамға арналған нұсқаулық; әдіс және үміт» атты еңбегі оның негізін құрады. Сол жылы Нью-Йоркке пойызбен бара жатып, Эдвард Карпентерді оқығанда «Космикалық сананы» (Р.М. Бук 1901 жылы жарық көрген осы аттас кітабында Ллойдқа арналған бір тарауды арнады) сезінді. Осы оқиға оның «Татуласу туралы таңғы ойлар: пантеистік сезімдер мен үлкен діннің көріністері» (1900) кітабын жазуына түрткі болды. Ол «The Free Comrade» журналын іске қосты, ол 1900 жылдан 1902 жылға дейін жарық көрді. Онда ол анархизмді, еркін махаббатты, Уитменді («Біздің американдық Шекспирі және одан да ұлы») және Эдвард Карпентерді («Қазіргі Англияның ең ұлы адамы») жақтады. 1902 және 1904 жылдары оның екі утопиялық романы жарық көрді: «Табиғи адам: Алтын ғасырдың романсы» және «Вейл Санрайз тұрғындары: олар қалай бірікті және мәңгі бақытты өмір сүрді. «Табиғи адам» кітабының жалғасы, оның тайпалары туралы әңгіме». «Еркін жолдас» журналы 1910 жылдан 1912 жылға дейін жаңа серияда қайта жарық көрді. Ллойд енді оны өзінің досы Леонард Д. Эбботтпен бірлесіп редакциялады, ол оның шығарылуын қаржылады. Түпнұсқа серия аяқталғаннан кейін және жаңа серия басталғанға дейін Ллойд өзін таза анархист деп санауын тоқтатты, тіпті Социалистік партияға қосылды («Мен анархизмнің маңызды мәнінде әлі де анархистпін, социализмге анархизмнің күштірек әсері қажет»). Осы уақыт аралығында оның досы Эбботт социализмнен анархизмге қарай бет бұрды. Олар жаңа серияны «анархистік және социалистік күштердің бірігуін жақтаушы ретінде» қарастырды. Ллойдтың жазбалары Бенджамин Такердің «Еркіндік» журналында, Мозес Харманның анархистік және еркін махаббат журналында, «Жұрын жеткізуші Люциферде», анархистік және сексуалдық радикалдық газет «Әділ ойында», анархистік газет «Азат қоғамда», Хорас Траубелдің «Консерваторында» және т.б. жарияланды. Оның «Ариэль» журналында тұрақты рубрикасы болды, оны христиандық социалист Джордж Литтлфилд басып шығарды. Ол жүздеген өлеңдер жазды, олардың көптегені анархистік мерзімді басылымдарда жарық көрді. Ол көптеген кітаптардың авторы. Жоғарыда аталғандардан басқа, олардың қатарында «Ау-ау-там үнді түндері: Аризонаның пима тайпаларының мифтері мен аңыздары» (1911); «Карецца әдісі», сексуалдық нұсқаулық (алғаш рет 1918 жыл шамасында жасырын түрде жарық көрді); «Энер», 1929 жылы Allen & Unwin және 1930 жылы Houghton Mifflin баспаларында, Хавелок Эллистің кіріспесімен жарық көрді; және кем дегенде 14 басқа да шығарма, көбінесе өлеңдер. Гилберт Бейт (Allen & Unwin, 1931) редакциялаған «Эдвард Карпентер: бағалауда» Уилл С. Монро былай деп жазды: «Карпентердің ең адал американдық шәкірті – Дж. Уильям Ллойд, ол Америка Құрама Штаттарындағы кез келген басқа жақтасынан (Эрнест Кросбиден басқа) оның ілімімен елді таныстыру үшін көп жұмыс істеді». Ол өзінің еркін махаббат туралы көзқарасын «көркем еркін махаббатпен», яғни богемиялықтармен салыстырды: «Менің жыныстық қатынасқа деген көзқарасым діни, тіпті қатаңдыққа ұқсайды. Мен үшін секс және махаббат қасиетті, ал әйел – олардың діни қызметкері. Секс тек ләззат алу үшін емес, әрқашан рухани өркендеуге, ақыл-ойға, денсаулыққа, жеке тұлғаның қанағаттануына және нәсілдік дамуға, әрқашан жоғары мақсаттарға бағытталған болуы керек». («Еркін жолдас», 1910 жылғы шілде). Ллойд Бірінші дүниежүзілік соғыста одақтастарды қолдады. Ол 1922 жылы Калифорнияға көшіп барды. 1930 жылдары ол Эдвард Беллами идеяларын насихаттады. Бірақ өмір бойы бұрынғы достарымен достық қарым-қатынасын сақтап келді. Ол 1940 жылы қайтыс болды. Кейде «дәрісіз дәрігер» деп аталғанымен, Ллойд жас кезінде оқыған сумен емдеу медициналық колледжін бітірген жоқ. Ллойдтың архивтік материалдарын Мичиган университетінің Лабади коллекциясында және Алабама штатының Оберн қаласындағы фон Миз институтында табуға болады.