Кіріспе
Б.з.б. 1-ғасырдағы Рим генералы Публий Вентидий (б.з.б. 89–38 жж.) – Рим генералы және Юлий Цезардың шәкірттерінің бірі. Ол парфтарға қарсы шешуші жеңістерге қол жеткізді, олардың нәтижесінде парфтардың маңызды көшбасшылары қаза тапты. Бұл жеңістер Красс басынан өткен жеңілістерді өтеді және Антонийдің жорықтарына жол ашты. Плутархтың "Антоний өмірі" атты еңбегінде айтылғандай, Вентидийдің парфтарға қарсы үш әскери жеңісі – Плутарх жазған кезге дейін – парфтарды жеңгені үшін римдік генералды марапаттау рәсімімен (триумф) құрметтеудің жалғыз мысалы болды.
Publius Ventidius ( 89–38 BC) was a Roman general and one of Julius Caesar's protégés. He won key victories against the Parthians which resulted in the deaths of key leaders – victories which redeemed the losses of Crassus and paved the way for Antony's incursions. According to Plutarch in his "Life of Antony", the three military victories of Ventidius over the Parthians singularly resulted in the only award (up to the time of Plutarch's writing) to a Roman general of the triumphal ceremony for victory over Parthians.
Тарих
Вентидий Пикенумнан шыққан. Ол анасымен бірге Әлеуметтік соғыс кезінде тұтқынға алынып, екеуі де Рим көшелері арқылы Помпей Страбонның жеңіс шеруімен тұтқын ретінде жүріп өтті. Ол қашырларды айдауға мәжбүр болды және Рим әскерін өзінің жоғарылау жолы деп ойлады. Вентидий Галлия соғыстары кезінде Цезардың назарына ілікті, және ол Цезардың еңбектерінде есімдері айтылмаса да, Цезардың азаматтық соғысы кезінде Цезардың бұйрықтарын тиімді орындады және Цезардың сүйіктілерінің бірі болды. Вентидий Марк Антонийдің Октавианмен күресінің бастапқы кезеңдерінде күтпестен қалып, кейін Антонийдің жағына қосылды. Екінші Триумвират құрылғаннан кейін Вентидий консул болып тағайындалды. Б.з.б. 41 жылы Антоний Мысырда болмағанда, Вентидий Антонийдің інісі Луций Антонийді немесе Антонийдің әйелі Фулвияны Октавианмен күресте қолдауға ештеңе істемеді. Антоний Мизенум мүйісінде Октавианмен келісімге келгеннен кейін (шамамен б.з.б. 39 жылы тамызда), ол Вентидиді бірнеше легионмен парфтардың б.з.б. 40 жылы жасаған шапқыншылығына қарсы жіберді. Вентидийдің алғашқы маңызды жеңісі Киликия қақпалары мен Аманус жотасында Квинт Лабиен мен Франипатты (патша Ородтың ең батыл әскери қолбасшылары) жеңген кезде болды. Афинада шайқастар туралы естіген Антоний қалада мереке ұйымдастырды, содан кейін оған қосылу үшін Левантқа аттанды. Осы соққыға қарамастан, парфтар патша Ородтың ұлы Пакор бастаған Сирияға тағы бір шабуыл жасады. Вентидий Пакордың үлкен әскерімен Киррестика шайқасында кездесіп, Пакордың өліміне әкелген күшті жеңіске жетті. Бұл жеңіс Вентидийдің жорықтарының шыңы болды, ол парфтарды Медия (Мед) және Месопотамия шегіне тығып, Крассқа, әсіресе Карредегі жеңіліске психологиялық түрде кек қайтарды. Вентидий парфтарды одан да қууға мүмкіндігі болды: бірақ Плутархтың сөзіне сүйенсек, Вентидий Антонийдің ашу-ықыласынан қорқып, парфтарды күштерімен қуудың орнына, Рим билігіне қарсы көтерілгендерді бағындыруды жөн көрді. Мұндай көтерілісшілердің бірі Коммагендік Антиох болды, ол Вентидиймен келісуге тырысты, бірақ Вентидий оған тікелей Антонийге жүгінуді бұйырды. Антоний өзіне де бір бөлік даңқ қалағандықтан, келісімге келіспеді және қоршауды өзіне алды. Антонийдің қоршауы Вентидийдің қоршауынан тиімсіз болды, сондықтан Антоний бейбітшілікке келді. Антиохтың Вентидийге ұсынған келісімінде 1000 талант қарастырылса, Антониймен жасалған келісімде тек 300 талант болды. Бейбітшілік орнағаннан кейін Антоний Вентидиді Римге қайтарды, онда ол жеңіс шеруін өткізді, парфтарды жеңген алғашқы римдік. Жеңіс шеруін өткізгеннен кейін Вентидий туралы ешқандай мәлімет жоқ.
Шекспирдің
Вентидий Шекспирдің "Антоний мен Клеопатра" пьесасында шамалы ғана көрінеді, онда ол парфтарға қарсы рим әскерлерін жетекшілік етеді. Ол өзінен жоғары тұрған адамның қызғанышын тудыру қаупі бар ма, жоқ па, деп ойланып, кейін пьесадан мүлдем жоғалады.