Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неаполь теңіз шайқасы 1287 жылы.
Neopolitan naval engagement of 1287
Графтар шайқасы – Сицилия кештеулері соғысы кезінде болған теңіз шайқасы. 1287 жылдың 23 маусымында Арагон-Сицилия және Анжу Неаполі флоттары арасында болған шайқаста арагондық флот және оның қолбасшысы Роджер Лаурия үлкен жеңіске жетті.
The Battle of the Counts was a naval engagement during the War of the Sicilian Vespers. Fought on 23 June 1287 between the fleets of Aragon Sicily and Angevin Naples, the battle was a major victory for the Aragonese fleet and its commander, Roger of Lauria.
Өмірбаян
1282 жылы Сицилия кештесу соғысы басталга́ннан кейін Арагон тажы мен Неаполь Анжу корольдігі арасында теңіз соғысы қызу жүрді. Соғыстың алғашқы жылдарында Арагон-Сицилия біріккен флоты Анжу Неаполінің флотына бірнеше жеңіліс сыйлады, нәтижесінде ол 1282 жылы Сицилияны тастап кетуге мәжбүр болды. Арагондықтардың көптеген жеңістерін адмирал Роджер де Лаурия жеңді, ол 1283 жылғы Мальта шайқасында Анжу флотын, 1284 жылғы Неаполь шығанағындағы шайқаста және 1285 жылғы Лес Формигу шайқасында француз флотын талқан етті. Бұл жеңістер Арагонды аймақтағы маңызды теңіз күші ретінде бекітті және Анжу Неаполь теңіз флотының тиімді жұмыс істеу қабілетіне ауыр нұқсан келтірді. Бір флот Апулияда, ал екіншісі Кампанияда құрылды; Анжу флоты үшін үлкен кедергі – Арагон бақылап тұрған және екі Анжу флотын біріктіруге тосқауыл болған Мессина бұғазы еді.
Following the outbreak of the War of the Sicilian Vespers in 1282, naval warfare raged between the Crown of Aragon and the Angevin Kingdom of Naples. In the early years of the conflict, a combined Aragonese Sicilian fleet inflicted a series of defeats on the navy of Angevin Naples, which was forced to abandon Sicily in 1282. Many of the Aragonese victories were won by admiral Roger of Lauria, who defeated an Angevin fleet at the 1283 Battle of Malta, the Battle of the Gulf of Naples in 1284, and a French fleet in the 1285 Battle of Les Formigues. These victories had established Aragon as a major naval power in the region and had resulted in serious damaged being done to the Angevin Neapolitan navy's ability to operate effectively. One fleet was raised in Apulia, while another was raised in Campania; a major obstacle for the Angevin navy was the heavily defended Strait of Messina, which Aragon controlled, and served as a natural barrier preventing the two Angevin fleets from consolidating.
Кіріспе
16 сәуірде Авелланың Рейнольд III басқарған 40 Анжу галеясынан тұратын алғашқы флот Апулиядан теңізге шықты. Бірінші шабуылды Мальтаға жасады (мүмкін, арагондықтарды жаңылыстыру мақсатында), содан кейін Анжу флоты Сицилиядағы Аугуста қаласына жетіп, оны басып алды. Қала көбінесе қарсылықсыз алынды, бұл Анжуліктерді солтүстікке қарай Катанияға жорық жасауға жігерлендірді, олар оны қоршауға алды. Қала арагондық сицилиялық әскерлермен құтқарылды, ал Лаурия Аугустаны қайтарып алу үшін 40 галеядан тұратын флотын жіберді, бірақ Анжу флоты одан қашып құтыла алды. Арагондықтар Аугустаны қоршауға мәжбүр болғанда, Анжу флоты Сицилияның нашар қорғалған батыс жағалауына шабуыл жасау үшін аттанды. Сицилия королі Яков II Лаурияның флотын Аугустанының қоршауына көмектесуге шақырыса, адмирал келіспей, Рейнольдты қууға шықты. Анжу флоты батыс Сицилиядағы бірнеше қалаларды тонады, аралды айналып өтіп, Кампаниядағы Анжу флотымен қосылды; осылайша арагондықтар 80-нен астам галеядан тұратын күшке қарсы 40 галеясын шығарды. Неаполь шығанағынан операция жүргізіп жатқан үлкен Анжу күштерімен бетпе-бет келген Лаурия Мессинаға жүзіп, Анжуліктердің орналасқан жерін барлау үшін кішігірім кемелерді жіберді. Неапольде Анжуліктер Сицилияға басып кіру үшін әскер жинауға кірісті.
On 16 April, the first fleet of 40 Angevin galleys put to sea from Apulia, led by Reynald III of Avella. Striking first at Malta (possibly a feint to distract the Aragonese), the Angevin fleet then sailed to and captured the town of Augusta on Sicily. The town was taken almost without resistance, emboldening the Angevins to march north to Catania, which they besieged. The town was relieved by an Aragonese Sicilian army, and Lauria sailed his fleet of 40 galleys to retake Augusta, but the Angevin fleet was able to evade him. While the Aragonese were forced to besiege Augusta, the Angevin fleet sailed to attack the poorly defended western coast of Sicily. While King James II of Sicily wanted Lauria's fleet to support his siege of Augusta, the admiral disagreed and sailed his fleet in pursuit of Reynald. The Angevin fleet raided a few towns in western Sicily, circumnavigated the island, and linked up with the Angevin fleet in Campania; thus, the Aragonese faced a force of over 80 galleys against their 40. Confronted with the large Angevin force now operation out of the Bay of Naples, Lauria sailed for Messina, sending out smaller ships to scout the Angevin positions. In Naples, the Angevins worked to raise an army to invade Sicily.
Әскери флоттың орналасуы
Анжиандық флот біріктірілгеннен кейін, Анжиандық кемелер Кастелламмаре ди Стабия жанында кормасы бірінші болып жағаға тірелді. Осы қорғаныс позициясында Анжиандық галереялары шабуылға дерлік тойтарыс бере алмады. Анжиандық флоттың құрамында 84 галерея болды, оның 12-сі Генуялық жалдамалы кемелерден құралған эскадрилья, оған Энрико де Мари басшылық етті. Анживилердің басқаруы Рейнальд Авелла мен Наржо де Турси арасында бөлінді, соңғысы біріктірілген флоттың номиналды басшысы болды. Анжевиндер Арагондық Сицилия флотына қарағанда кемелер мен әскер күші жағынан айтарлықтай басымдыққа ие болғанымен, жылдар бойы соғыс тәжірибелі экипаждардың жетіспеушілігіне әкелді, ал Анжевин теңізшілерінің көпшілігі тәжірибесіз болды. Анжиандық флоттан өзгеше, Лаурияның Арагондық Сицилия флоты жоғары тәжірибелі болды және Лаурия оған бұрын да бірнеше рет соғыста басшылық еткен. Соғыс Арагонның ресурстарын және экипаждарын сарқып тастағанымен, арагондықтар мен сицилиялықтар жігерлі болып қалды және олардың тәжірибелі қолбасшысына жоғары деңгейде сенім білдірді. Әсіресе сицилиялық экипаждар өз отанын жауапкершілікке ұшыратудан қорғауға ынталанды. Лаурия өз әскерін одан әрі ынталандыру үшін, шайқаста алынған олжаның көп бөлігін капитанға және экипажға беретінін уәделеді. Анжевиндер флотына шабуыл жасау мүмкін болмағандықтан, Лаурия Анжевиндерді шайқасқа салу үшін бірнеше күнге созылған шабуылдар мен мазақтаулар жасады; оның күштері Неаполь шығанағында кемелерді тонады, өз кемелерінің артынан Анжиандық туларды сүйреп, Сицилия туларын көтерді және Лаурия Анжевиндер басшылығына онымен шайқасқа шығуға ресми түрде шақыру жолдады. 23 маусымда Анжиандық флот кемелерін суға түсіріп, Лаурия флотын шығанақта қарсы алуға бет түзеді.
Following the consolidation of the Angevin fleets, the Angevin ships were beached stern first near the Castellammare di Stabia. In this defensive position, the Angevin galleys were almost impervious to attack. The Angevin fleet numbered some 84 galleys, 12 of which were a squadron Genoese mercenary ships commanded by Enrico de Mari. Angevin command was split between Reynald of Avella and Narjot de Tourcy, with the latter being in nominal command of the combined fleet. While the Angevins had a significant ship and manpower advantage over the Aragonese Sicilian fleet, years of war had strained the availability of experienced crews, and many of the Angevin sailors were inexperienced. Contrasting the Angevin fleet, Lauria's Aragonese Sicilan fleet was highly experienced, and had been commanded in battle by Lauria many times before. Although the war had drained Aragonese resources and crews, the Aragonese and Sicilians remained motivated and had a high level of confidence in their veteran commander the Sicilian crews in particular were motivated to defend their homeland from invasion. To further motivate his men, Lauria promised that a large share of the loot of the battle would go to his captains and crews. Unable to attack the Angevin fleet as it lay beached, Lauria conducted a days long campaign of raiding and taunting to lure the Angevins into battle; his forces harassed shipping in the gulf of Naples, raised Sicilian banners while dragging Angevin banners behind their ships, and Lauria issued a formal challenge to the Angevin leadership to meet him in battle. On 23 June, the Angevin fleet slid their ships into the water and sailed to meet Lauria's fleet in the gulf.
Шайқас
Соғыс Наржоның 84 анжуйлік галерасының Лаурия басқаратын 40-45 арагондық галерасына қарсы шабуылымен басталды. Лаурияның күштері шығанақта күтіп тұрғанда, Наржо кемелерін алмаз тәрізді фалангаларға жинап, арагондықтардың қатарын бұзуға тырысты. Әр алмаз жоғары шенді офицер басқаратын тоғыз кемеден тұрды. Барлығы жеті мұндай алмаз құрылды, ал қалған анжуйлік кемелер резерв ретінде артынан ерді. Осындай құрылымды қабылдау арқылы анжуйлік кемелер бір-бірін қолдап, бірге шайқаса алды. Анжуйліктер алға жылжығанда, Лаурия кемелерін шығанаққа таратуға бұйырды – бұл анжуйліктерді оны қууға және қымбат энергияны қудалауға мәжбүрлеу үшін жасалған алдау амалы еді. Бұл жоспар сәтті аяқталды, анжуйлік формациялар бірте-бірте алыстады, шабуылға ұшыраған жағдайда бір-біріне көмектесу мүмкіндігінен айырылды. Анжуйлік алмаздар жеткілікті түрде бөлінгеннен кейін, Лаурияның флоты бұрылып, анжуйлік авангардқа шабуыл жасады, анжуйлік кемелердің дұрыс емес орналасуы Лаурияға оларды бөлек-бөлек жеңуге мүмкіндік берді. Осы шайқаста бірнеше анжуйлік кемелер бұзылды немесе жаулап алынды, ал қалған анжуйлік кемелер тығыз формацияға кіруге тырысты. Анжуйлік авангардты талқандағаннан кейін, Лаурия өз кемелерін анжуйлік флотының негізгі бөлігі қайта жиналғанда ұстап тұрды, анжуйлік экипаждар оқ-дәрілерін сарқып, жазғы күнде шаршады; көп ұзамай арагондық кемелер анжуйлік галереяларымен қатар келді, олардың экипаждарын арбалеттер мен сүмбілермен қырып салды. Екі тараптың да формациялары күйреп, шайқас қызу шайқасқа айналды – бұл тәжірибелі арагондық экипаждарға қолайлы болды. Француз стиліндегі ауыр жаяу әскерлері галерея шайқасында қиындық тудырды, ал арагондықтардың элиталық альмогавар жеңіл жаяу әскерлері жағалау шайқастарында өлімге ұшырады. Экипаждары азайған және ескектер сынған көптеген анжуйлік галереялары жаулап алынды. Флоттың негізгі бөлігінің жойылғанын көрген 12 генуэздік галерасы қашып кетті, бұл анжуйліктердің жағдайын одан әрі нашарлатты.
The battle began with a force of Narjot's 84 Angevin galleys advancing against a force of 40 45 Aragonese galleys under Lauria. While Lauria's forces waited in the gulf, Narjot organized his ships into diamond like phalanxes, advancing together to try to break the Aragonese line. Each diamond was composed of nine ships, commanded by a high ranking officer. In total, seven of these diamonds were formed, while the remaining Angevin ships followed behind as a reserve. By adopting such a formation, the Angevin ships were able to mutually support each other while fighting in formation. As the Angevins advanced, Lauria ordered his ships to scatter in the bay a feint, intended to force the Angevins to pursue him and expend valuable energy in a chase. This plan worked, and the Angevin formations gradually grew further apart, stripping them of their ability to come to each others aid if attacked. When the Angevin diamonds were sufficiently separated, Lauria's fleet turned and charged, devastating the Angevin vanguard, the disorganized positioning of the Angevin ships allowing Lauria to defeat them in detail. Several Angevin ships were disabled or captured during this action, while the remaining Angevin ships attempted to close into tighter formation. Having crushed the Angevin vanguard, Lauria held his ships back as the main body of the Angevin fleet regrouped, letting the Angevin crews exhaust their projectiles and tire under the summer sun; soon after, the Aragonese ships closed to range with the Angevin galleys, decimating their crews with crossbows and javelins. The formations of both sides fell apart, and the battle became a fierce melee an outcome that favored the more experienced Aragonese crews. The French style heavy infantry were cumbersome in galley fighting, while the elite almogavar light infantry of the Aragonese proved deadly in boarding actions. Their crews depleted and oars broken, many of the Angevin galleys were captured. Seeing the destruction of the main body of the fleet, the 12 Genoese galleys fled, further disadvantaging the Angevins.
Салдары
Бұл шайқаста арагондықтар мен сицилиялықтар шешуші жеңіске жетті; 40 Анжу кемесі қолға түсті және Анжудың Сицилияға басып кіруі мүмкін болмай қалды. Шайқас барысында көптеген жоғары ранкті тұтқындар алынды, тіпті шайқас "Графтар шайқасы" деп аталды. Шайқастан кейін Анжу теңіз күштері жойылды және соғыс аяқталғанға дейін қалпына келмеді. Бұл шайқас Анжу-француз Папалық одағын бірнеше жылға Сицилияны қайта жаулап алу мүмкіндігінен мәлімдеді.
The battle was a decisive victory for the Aragonese and Sicilians; 40 Angevin ships were captured and an Angevin invasion of Sicily was rendered inviable. A large number of high ranking prisoners were taken during the battle, to the point where the battle came to be known as the "Battle of the Counts". Angevin naval power was broken after the battle and would not recover for the rest of the war. The battle effectively deprived the Angevin French Papal alliance of any ability to re conquer Sicily for several years.