Кіріспе

Салықсыз сауда (TFS) – басқа елден немесе штаттан тауар сатып алу және бөлшек саудагер осы тауарларға жинаған сату салығын қайтару. Сату салығы сатуға салынатын салық, тауарлар мен қызметтерге салынатын салық (ТҚС), қосылған құн салығы (ҚҚС) немесе тұтыну салығы деп аталуы мүмкін. Салықсыз сауданы қолдау және туристерге ақшаны қайтару процесін жеңілдету көптеген елдерге саяхатшыларды тартуға көмектесті. TFS ұлттық ережелерге бағынады, мысалы, ең төменгі сома және қайтаруға болатын тауар түрлеріне шектеулер болуы мүмкін. Қайтару тек экспортталған тауарларға ғана қолданылады. Тауарды салықсыз сатып алу, саяхатшылардың өз еліне оралғанда сатып алған тауарларына тиесілі салықтарды төлеуден босатылатынын білдірмейді; алайда, олар әдетте импорт кезінде белгілі бір сомаға дейін жеңілдік алуға құқылы.

Сатып алу салығынан босатылған елдер

130 елдің 54-і ҚҚС/ЖСТ салатын шетелдік саяхатшыларға төленген салықты қайтаруға мүмкіндік береді. Салықсыз сауда қазіргі таңдағы келесі елдерде қолжетімді: Аргентина, Армения, Австралия, Австрия, Әзірбайжан, Бельгия, Болгария, Қытай, Колумбия, Хорватия, Кипр, Чехия, Дания, Эстония, Финляндия, Франция, Германия, Гернси, Грекия, Венгрия, Исландия, Индонезия, Ирландия, Израиль, Италия, Жапония, Корея, Латвия, Ливан, Лихтенштейн, Литва, Люксембург, Македония, Малайзия, Мексика, Марокко, Нидерланды, Норвегия, Польша, Португалия, Румыния, Ресей, Сербия, Сингапур, Словения, Словакия, Испания, Оңтүстік Африка, Швеция, Швейцария, Тайвань, Тайланд, Түркия, Вьетнам және Өзбекстан.

Қайтару

Қайтарылатын сома төленген ҚҚС немесе ЖСТ сомасына және саяхатшы тауарды қай елден сатып алғанына байланысты болады. ҚҚС/ЖСТ – бұл өнімнің құнына қосылатын және өнімнің бөлшек сауда бағасының проценті ретінде есептелетін салық. Еуропада билет бағасына көбінесе ҚҚС кіріктірілген, ал АҚШ-та мұндай жағдай сирек кездеседі. Мысалы, егер өнімге ҚҚС мөлшерлемесі 20% болса және билет бағасы ҚҚС-ті қоса алғанда 100 евро көрсетілсе, онда ҚҚС 16,67 евроны құрайды (83,33 + 20% ҚҚС = 100 евро). Қызмет көрсетушілер қызмет ақысын алуы мүмкін, және бұл ақы қызмет көрсетушілер арасында әртүрлі болуы мүмкін.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ-тағы кейбір юрисдикциялар шетелдік туристерге елден шыққан кезде сатылған салықты қайтаруға рұқсат береді. Салықсыз сауда – АҚШ-тың барлық юрисдикцияларының тұрғындарына сату салығын төлемейтін мүмкіндік, бірақ «қашықтан» сату арқылы – штаттан тыс тұрғындарға сату, каталог арқылы сату және Интернет арқылы сату арқылы сату. Сату салығы салынатын юрисдикциядағы клиенттер өздерінің туған штатында баламалы (өтемақылық) пайдалану салығын төлеуге заңды талапқа қарамастан, сатуға салық салынбаған юрисдикцияларда сатып алулар жасай алады. Делавэрде үйлер мен автомобильдерді қоспағанда, барлық сату салығынан босатылады (жылжымайтын мүлік үшін 3% трансферт салығы және автомобильдер үшін 2,75% тіркеу алымы). Делавэр штатының Ньюарк қаласына жақын орналасқан Кристиана сауда орталығы Мэриленд, Нью-Джерси, Нью-Йорк және Пенсильвания штаттарының сатып алушыларын тартады. Кристиана сауда орталығындағы Apple Store компаниясы Делавэр штатының сатуға салынатын салықтың жоқтығына байланысты желідегі басқа жерлерге қарағанда көбірек iPhone сатады деп мәлімдейді. Салықтан босатылған Нью-Гэмпширдегі саудагерлер Массачусетс, Вермонт және Мэн штаттарының тұрғындарына тауарды сату салығынан босатудың артықшылықтарын үнемі жарнамалайды, бірақ тауарлар үйге қайтарылған кезде пайдалану салығынан жалпы босату жоқ екендігін ескермейді. Көптеген сатып алушылар салық төлеуге міндетті екендігін, қажетті декларацияны толтыруға міндетті екендігін немесе оны сатушыдан жинау және оны жанама төлеу міндеті емес екендігін білмейді. Алайда, сатып алушы оны тікелей мемлекетке төлеуге міндетті, көбінесе жыл сайынғы табыс салығын төлеу кезінде. АҚШ-тың сату салығы бар штатының резиденті емес азаматтардың басқа штаттан (немесе елден) пошта арқылы, телефон арқылы немесе Интернет арқылы тауар сатып алғанда, сатылған тауарға салық төлеуге тиісті салықты төлеуге міндеттілігі, Интернет қызметтерінің өзіне салынатын тікелей Интернет салықтары, мысалы, бит салықтары, жолақтығы бойынша салықтар, франчайзингтік салықтар және электрондық пошта бойынша салықтар сияқты мәселемен шатастыруға болмайды. Мұндай алымдардың көпшілігі 2007 жылғы Интернетке салық салу еркіндігі туралы заңға өзгертулер енгізу арқылы 2014 жылға дейін тыйым салынған, бұл федералды Интернетке салық салу еркіндігі туралы заңның ережелерін оның бастапқы 2007 жылғы қолданылу мерзімінен кейін ұзартады. Елде салық салынатын тауарлар, қай жерде немесе қалай сатып алынғанына қарамастан, елге әкелінген немесе жеткізілген кезде бірдей мөлшерлемемен салық салынады. Көптеген жергілікті сатуға салынатын салық және пайдалану салығынан босатулар бар, салық төлеушінің мәртебесіне сәйкес (мысалы, қайырымдылық ұйымдарына босатулар бар), сатып алу көлеміне негізделген босатулар (мысалы, Вермонтте 110 доллардан төмен киім) және тауарлардың белгілі бір түрлеріне босатулар (мысалы, қорғаныш киім, тамақ, дәрі-дәрмек және білім беру материалдары). Сауда салығын алатын штаттардың клиенттері де көршілес салықсыз немесе төмен салықтық штаттарда сауда жасаған кезде қосымша салық міндеттемелері болуы мүмкін. Мысалы, егер көршілес мемлекетте сатып алушы үйінен сәл төмен салық ставкасы болса, сатып алушыға қосымша салық жүктелуі мүмкін, тіпті сатып алу сатылым кезінде салық салынса да. Салық ставкаларының айырмашылығын салық жинау органдары «салық жеңілдігі» деп атайды. Салық салу юрисдикциялары, әдетте, пайдалану салығынан босатуды коммерциялық салық төлеушілерге бизнес акцияларын сатып алуға береді. Бұл салықтан босату түрін қайта сату үшін салықтан босатылған тауарларға қатысты қолданылады, бірақ егер тауарлар компанияның өзінде пайдалануға (мысалы, компанияның машинасы, кеңсе құралдары және тазалау құралдары) қайта өңделген жағдайда, ол күшін жояды. Кейбір елдер бөлшек саудада сатып алынған тауарларға қосылған құн салығын (ҚҚС) немесе тауарлар мен көрсетілетін қызметтер салығын (ЖСС) төлейді. Егер бұл тұтынушылар АҚШ-тың осындай тауарларға сатылған құн салығы бар штатының резиденттері болса, төленген ҚҚС немесе ЖСС салықтары, егер олар Массачусетс штатында сияқты, алынып тасталмаса, басқа жағдайда төленетін пайдалану салығының сомасына кредиттік ретінде пайдаланылуы мүмкін. Алайда, саяхаттан кейінгі ҚҚС немесе ЖСТ қайтарым талап етілсе, сатып алушының салық салу юрисдикциясы сату салығы бойынша толық міндеттеме бойынша талап ете алады. Көптеген сатып алушылар пайдалану салығы бойынша міндеттемелерінен хабардар болмаса да, салықты қасақана жалтарып беруге қатысты айыптар өте қатыгез болуы мүмкін. Кез келген онлайн, телефондық пошта арқылы немесе саяхаттап жүрген сатып алушы «салықсыз» сатып алулар жасаса, егер ол қажетті декларацияны толтырудан және қажетті салықты төлеуден қасақана бас тартса немесе міндетті жылдық декларациядан ақпаратты қасақана жасырса, мемлекеттік пайдалану салықтарын жалтарғандығы үшін сотталуы мүмкін. Салық салу юрисдикциясы пайдалану салығы бойынша міндеттемелілікті күштеңдеткен кезде, қажетті салық декларациясын және салық төлемдерін уақтылы ұсынбағандығы үшін қосымша айыптар мен жинақталған сыйақыны, сондай-ақ ресми түрде ұсынылған құжаттардағы қасақана жалған мәлімдемелер үшін жалған куәлік беруді де талап ете алады. Төленуге тиіс салықтар бойынша мерзімділік шегі қажетті салық декларациясы ұсынылғанша басталмайды. Кейбір штаттар салық төлеушінің түзетілген жалпы табысына негізделген, әр салық төлеушіге тиісті пайдалану салығының «қауіпсіз арнасы» шкаласын да ұсынады. Мысалы, кірісі 100 000 доллардан жоғары адам 1000 доллардан кем әрбір шығын үшін есепке алу қажеттілігінсіз, кірісінің 0,0005 пайымын «пайдалану салығы» төлемі ретінде бөле алады. Пайдалану салықтарын жинау мүмкіндігін арттыру үшін бірнеше АҚШ штаттары «жетілдірілген» штараралық пайдалану салығы келісімін жүзеге асыруға жұмыс істеп жатыр. Бұл көпжақты штараралық келісімді жүзеге асыру үшін көптеген штаттар резиденттерге штаттан тыс сатып алулар бойынша жылдық пайдалану салығы міндеттемесін жариялауды міндеттейтін заңдық өзгерістерді қабылдады немесе қарастырып жатыр, жалған куәлік беру бойынша жазалау шараларымен. Пайдалану салығын жинауға назар аударту себебі – АҚШ Жоғарғы Соты салықсыз немесе төмен салықтық юрисдикциялардағы мәмілелер бойынша штаттардың сату салығын жинау әрекеттеріне елеулі кедергілер қойды. National Bellas Hess, Inc. v. Department of Revenue of the State of Illinois және Quill Corp. v. North Dakota істерінде, сот АҚШ Конституциясының Сауда шарттары және Дұрыс сот процесі шарттары салық салу штаты мен тауарлар немесе қызметтердің сатушысы арасында физикалық қатысу болуын талап етеді деп шешім қабылдады. Бұл каталогтық сатуларға да, Интернет арқылы штаттан тыс сатуларға да қатысты деп түсіндірілді. Осылайша, штаттар «қашықтан» жасалған мәмілелер бойынша сату салығын жинауға тыйым салынды, өйткені мұндай әрекет штараралық сауданы конституциялық түрде жүргізуге кедерілді. (Бұл сот істері 2018 жылғы South Dakota v. Wayfair, Inc. ісінде күшін жойды, онда штат физикалық қатысуы жоқ штаттан тыс сатушылардан жасалған сатып алулар бойынша сату салығын жинауға құқылы екендігі айтылды.) Жеңілдетілген сату салығы жобасы – штаттардың жауабы, олар арқылы олар сату салығының орнына қашықтан жасалған Интернет және каталогтық сатулар бойынша пайдалану салықтарын жинауға тырысады. Осыған байланысты, штаттық салық шенеуніктер арасында салық төлеушілерге салық жинауға міндеттемелер немесе ынталы жағдайлар жасау туралы пікірталас жүргізілуде, әсіресе онлайн сату саласында, сатушыға басқа жағдайда төленбеген салықтың белгілі бір пайызын қайтару үшін. Кейбір АҚШ штаттары сондай-ақ салық кешірімін қарастырып жатыр, оған сәйкес резиденттер төленбеген пайдалану салықтары мен айыптарды жеңілдікпен төлеуге құқылы болады, бірақ салық міндеттемесі жинау басталғанша ғана.

Австралия

Австралияда салықсыз сауда жасау "Туристтік қайтару схемасы" (ТРС) деп аталады, бұл шетелдік қонақтар мен Австралия тұрғындарына Австралиядан шыққаннан кейін 60 күн ішінде Австралияда сатып алынған, содан кейін қол жүгінде немесе киімінде алып шығарылған белгілі бір тауарларға төленген тауарлар мен қызметтер салығын (GST) және шарапты теңестіру салығын (WET) қайтаруға мүмкіндік береді. Қайтару Австралиядан кетуге 60 күн бұрын сатып алынған тауарларға қолданылады, кез келген жеке кәсіпкерден жасалған сатып алулар (дара шот-фактураларда) 300 АҚШ долларынан (GST қоса) жоғары болуы керек, саяхатшыда тауарларға түпнұсқа салық шот-фактурасы болуы тиіс, сондай-ақ тауарларды Кедендік және шекаралық қорғау клиенттік қызметтер кеңсесінің өкілі тексеруі қажет болуы мүмкін. Салықты қайтару туралы өтінішті халықаралық әуежайдағы ТРС кассасында немесе кейбір Австралия теңіз порттарының круиздік терминалында беруге болады.