Кіріспе

Әбу Осман Саид ибн Хакам әл Қураши (30 желтоқсан 1204 – 9 қаңтар 1282) (أبو عثمان سعيد بن الحكم القرشي) – 1234 жылдан 1282 жылға дейін Манурканың (қазіргі Менорка) алғашқы Ра’исі.

Ерте өмір

Саид ибн Хакам Алгарве аймағындағы (қазіргі Португалия) Тавира қаласында дүниеге келді. Ол Аль-Андалус Альмохад халифасының астанасы Севильяда филологияны оқыды және танымал ақындардың әдеби жиындарына қатысты. Аль-Андалус Аббасид халифалығының құлдырауына байланысты ынқылабқа ұшырады, бұл өте маңызды сауда байланыстарын үзуге әкеп соқты. Бұл жағдай ішкі қақтығыстар мен сыртқы басқыншылықтардың күрделі спираліне соқты. Аль-Андалустағы саяси тұрақсыздық салдарынан Саид ибн Хакам Солтүстік Африкаға, Бежая және Тунис қалаларына көшіп, Альмохад әкімдерінің хатшысы қызметін атқарды.

Манурқаның әл-Мотасерриф

Екі жылдан кейін ол Аль-Андалусқа қайта оралуды жоспарлаған, бірақ жағдай нашарлағандықтан, Медина Майурканың (қазіргі Майорка) Альмохад валиінен пана тапты. Содан кейін 1227 жылы ол әл-Мутасарриф ретінде Мануркаға жіберілді. Оның міндеті салық жинау және басқару, сондай-ақ әскерге басшылық ету болды. 1229 жылы Арагон королі Яков I Майурқаға шабуыл жасады, бірақ сол сәтте Мануркаға қарсы ешқандай әрекет етпеді. 1231 жылы Майурка мұсылмандарының қарсыласы толығымен жеңілді және Яков I Мануркаға үш елшіні жіберді: Беренгер де Санта-Евгения, Дон Ассалит де Гудар және Дон Пере Маса, Арагон тажына бағыну туралы келіссөздер жүргізу үшін. Сол кезде аз ғана әскері болған Яков I Мануркаға қараған жағалауда от жағуға бұйрық берді, осылайша үлкен әскерді көрсетуге тырысып, мұсылмандарға қысым көрсетуді көздеді. Қади Әбу Абд Алла Мұхаммед, Саид ибн Хакам, шейхтер және аралдың үш жүз басшы адамдары арасындағы кездесуден кейін, олар Майорканың жаңа королінің вассалдары болуға келісті. Капдепера шарты 1231 жылдың 17 маусымында қол қойылды. Саид ибн Хакам Яков I-мен жасалған шартының бастамашысы болды деген қауесет тарады, бірақ оның рөлі шартының мәтінінде жасырын қалды. Шартаралға кең саяси тәуелсіздік берді және Майорка королінен әскери қорғау құқығын алды, оның орнына жыл сайын үш мың шоқ бидай, жүз сиыр және бес жүз ешкі немесе қой төлеуге міндеттелді. Кейіннен екі квинтал (жүз салмақтық) жаңа май және мал тасымалдауға рұқсат алу үшін екі жүз безант қосылды. Әбу Абд Алла Мұхаммед Манурканың жаңа билеушісі болды.

Билікке көтерілу

1234 жылы шілдеде Саид ибн Хакам қарулы төңкеріс арқылы билікті басып алды және Яков І-мен жаңа келісім жасасты, онда ол Манурканың Раисі деген атақпен жеке билік жүргізді. Бұл арал тарихында Майорка Корольдігіне салық төлейтін болса да, тәуелсіз саяси бірлік болған жалғыз кезең деп есептеледі. Оның қатал билігі тұсында Манурка ислам заңдарын сақтайтын, құрылымды мемлекетке айналды. Ол мас күйінде ұсталған мұсылмандарды басын кесіп жазалаған деген әңгіме бар. Ол Мәдина әл-Жазирада (қазіргі Сиутадельда) министрлер кеңесі, хатшылар мен ру өкілдерінен, сондай-ақ жалдамалы әскерлерден тұратын шағын әскери күшпен күшті саяси аппарат құрды. Оның саяси салауаттылығы осы исламдық мемлекеттің сақталуына мүмкіндік берді, ал басқа мұсылман аймақтары христиандық Реконкистаға түсті: Кордова (1236), оның туған қаласы Тавира (1242) және Севилья (1248). Тек Гранада Корольдігі ғана Кастилия Корольдігінің қарауында болғанымен тәуелсіздігін сақтап қалды. Яков I қайтыс болғаннан кейін (1276 ж.) Арагон тажы екіге бөлінді: Майорка Корольдігі (Балеар аралдары және Руссильон мен Сердагн округтары) оның ұлы Яковқа, ал Арагон тажы (Каталония княздығы және Арагон мен Валенсия корольдіктері) оның екінші ұлы Петрге бұйырды. Манурка Джеймс II-ге салық төлейтін болды. Осы бөлініс Манурканың құлауына әкелді. Саид ибн Хакам 1282 жылы Мәдина әл-Жазирада қайтыс болды, ал оның ұлы Әбу Омар ибн Саид Манурканың келесі және соңғы Раисі атанды. Саид ибн Хакам 13 ғасырдың маңызды ислам ғалымы болды, ислам құқығы мен медицинасын зерттеді, филолог, грамматик және ақын еді. Ол Мәдина әл-Жазирада үлкен кітапхана басқарды. Осы жинақтың бір бөлігі Эль-Эскориал кітапханасында сақтаулы.