Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Канчжоудың темір арыстаны, сондай-ақ "Теңіз сақшысының зарлы айғайы" деп те аталады, Қытайдың Хэбэй провинциясындағы Канчжоу қаласында орналасқан құйма темірден жасалған мүсін. 953 жылы Кейінгі Чжоу әулеті тұсында құйылған бұл темір арыстан Қытайдағы ең үлкен және сақталған ең көне темірден жасалған өнер туындысы болып есептеледі. Ол Хэбэйдің төрт қазынасының бірі саналады.
The Iron Lion of Cangzhou , also known as the "Sea Guard Howler", is a cast iron sculpture located in Cangzhou City, in Hebei Province, China, about 180 km (110 mi) southwest of Beijing. Cast in the Later Zhou dynasty in 953, the iron lion is the largest known and oldest surviving iron cast artwork in China. It is considered one of the Four Treasures of Hebei.
Сипаттама
Канчжоудың темір арыстанының биіктігі 5,78 м (19 фут), ұзындығы 6,5 м (21 фут 4 дюйм), ені 3,17 м (10 фут 5 дюйм), ал салмағы 40 тонна (44 тонна). Дональд Б. Вагнердің мәліметінше, оның биіктігі 5,4 м, ұзындығы 5,35 м, ені 3 м, ал салмағы 50 тонна. Оның арқасында бассейн сияқты лотос тағы бар, оның максималды диаметрі шамамен 2 м (6 фут 7 дюйм), ал биіктігі 70 см (28 дюйм). Дегенмен, темір арыстан бастапқыда буддалық храмда орналасқан және лотос тағында бодисаттва Манджушридің қола мүсінін тасыған болуы мүмкін. Қола мүсін кейіннен алынып тасталған, мүмкін, қоланың құны жоғары болғандықтан. Темір арыстан – Канчжоудың мәдени символы, қала "Арыстан қаласы" деп аталады және жергілікті сыра (Канчжоу Арыстан сырасы) осы мүсіннің құрметіне аталған.
The Iron Lion of Cangzhou is 5.78 m (19 ft) high, 6.5 m (21 ft 4 in) long, 3.17 m (10 ft 5 in) wide, and has an estimated weight of 40 tonnes (44 tons). According to Donald B. Wagner, it is 5.4 m high, 5.35 m long, 3 m wide, and weighs 50 tonnes. On its back, it carries a basin shaped lotus throne with a maximum diameter of about 2 m (6 ft 7 in) and a height of 70 cm (28 in). Presumably, the iron lion was originally displayed inside a Buddhist temple and carried a bronze statue of the bodhisattva Manjusri on the lotus seat. The bronze statue was later removed, maybe because of the higher value of the bronze. The iron lion is a cultural icon in Cangzhou, the city is referred to as the "Lion City" and a local beer (Cangzhou Lion Beer) is named after the sculpture.
Кастинг
Темір арыстан бір қалыпқа бөлшекті құю әдісімен құйылды. Бұл әдіс ежелгі қытай қола құюда да қолданылған. Осы техникада, саңлақтың саз моделi жасалып, кеуiп қалғаннан кейiн саздың жаңа қабатымен жабылады. Сыртқы саз қабаты толығымен кеуiп қалмас бұрын бөлшектерге бөлiнiп алынады. Келесi кезеңде iшкi саз моделiнiң бетiнен материал алынып, сыртқы және iшкi қалыптардың арасына темір құюға мүмкүндiк берiледi. Сондықтан құймадағы "тiгiстер" жеке темір бөлшектерiнiң шекарасын көрсетедi деп айтуға болмайды, олар сыртқы қалыптың бөлшектерiнiң тiгiстерiнiң iздерi. Құю бiрнеше кезеңде жүзеге асты, олардың арасында қалыпқа құйылған темір суытылды. Нәтижесiнде, құймаға бiркелкі аралықтармен құйманың толтыру деңгейiн көрсететiн жарықтар енгiзiлдi. Бұл жарықтарды құюды жүзеге асырған шеберлер алдыңғы құюдан қалған темірдің қатаю бетiне орналасқан, содан кейiн келесi құюда жабылған, соғылған темірден жасалған бөлшектермен бiрiктiрдi. Мүсiнде осы бiрiктiрушi тiреулердiң, сонымен қатар сыртқы қалыпты өзектен бөлiп тұру үшiн қолданылған соғылған темір аралықтардың iздерiн әлi де кездестiруге болады.
The iron lion was cast using a piece moulding technique in a single mould. In this technique, which has also been used in ancient Chinese bronze casting, a clay model of the sculpture is made and covered with a new layer of clay after drying. This outer layer of clay is then cut into pieces and removed before it dries completely. In the next step, material is taken off the surface of the inner clay model in order to provide room for pouring the iron between the outer and inner mould. Hence, "seams" visible on the cast do not represent boundaries between separate iron pieces, but are impressions of the seams between the pieces of the outer mould. Casting did proceed in several stages between which the iron already poured into the mould did cool down. As a result, fault lines were introduced into the cast at regular intervals which mark the filling height of the mould at successive casting stages. These fault lines were bridged by the craftsmen carrying out the cast with pieces of wrought iron which were plunged into the solidifying surface of the iron from the previous pour and then covered in the next pour. Traces of these bridging pegs as well as those of wrought iron spacers used to separate the outer mould from the core can still be found in the sculpture.
Қорғау
Жылдар өте келе, темір арыстан мүсіні түрлі зақымдануларға ұшырады: 1603 жылы оның құйрығы жоғалып кетті. 1803 жылы болған дауылдан мүсін құлап, тұмсығы мен қарыны зақымданды. 1886 жылы жергілікті биліктің бұйрығымен тас және кірпішпен тіреліп бекітілді. 1961 жылы ол ұлттық маңызы бар мәдени ескерткіш ретінде тізілді. 1984 жылы темір арыстан тас тұғырға қайта орнатылды. Оның аяқтары сульфат қосылысымен толтырылды. Бұл араласулардың нәтижесінде мүсінде жарықтар пайда бола бастады. Сондықтан, 2000 жылы жасалған қалпына келтіру жұмыстары барысында қосылыстың көп бөлігі алынып тасталды.
Over the years, the iron lion sculpture has sustained various kinds of damage: By 1603, its tail had been lost. In 1803, a storm toppled the statue resulting in damage to its snout and belly. In 1886, it was supported with stones and bricks on the orders of a local magistrate. In 1961, it was listed as a national key cultural relic. In 1984, the iron lion was remounted on a stone pedestal. Its legs were filled with a sulfate compound. Probably due to these interventions, cracks began to appear in the sculpture. Therefore, most of the compound was removed during restoration work carried out in 2000.