Кіріспе

1967 жылғы Вьетнам соғысы шайқасы

Өмірбаян

Шамамен үш айға созылған операцияның мақсаты – Оңтүстік Вьетнамдағы коммунистік көтерілістің іздеулі "бас штабын" табу, яғни Оңтүстік Вьетнамның Орталық кеңсесін (COSVN) анықтау еді. Сол кездегі АҚШ сарапшыларының бірқатар есебінде, мұндай бас штап дерлік "шағын Пентагон" сияқты болған, онда машинисткалар, файлдық шкафтар және үлкен күзет күштерімен қамтамасыз етілген қызметкерлер жұмыс істеген. Соғыс аяқталғаннан кейін Вьет Конг (ВК) архивтері нақты бас штаптың көшпенді және шағын топ екенін көрсетті, олар көбінесе уақытша жабдықталған нысандарда жасырынып, бір кезде бомбалаудан бірнеше жүз метр қашықтыққа қашып құтылған. "Джанкшн Сити" операциясының кең ауқымды тактикалық жоспары – "бұлат пен төсеніш" тактикасы болды, онда әуе десанттық күштер ВК бас штабын "құырып", оны басқа күштердің дайындалған "төсенішіне" тікелей итеруге тиіс еді. АҚШ күштеріне 1-ші және 25-ші жаяу әскер дивизияларының көп бөлігі, соның ішінде 196-шы жеңіл жаяу әскер бригадасы, 173-ші әуе десанттық бригадасының әскерлері және 11-ші бронетанкілік полктің (11th ACR) ірі бронетехникалық бөлімдері кірді.

Операция

II далалық күш, Вьетнам 1967 жылдың 22 ақпанында операцияны бастады (Cedar Falls операциясы аяқталып жатқан кезде). Алғашқы операцияны 1-ші (генерал-майор Уильям Э. ДеПай басқаратын) және 25-ші (генерал-майор Фредерик С. Вейанд басқаратын) жаяу әскер дивизиялары жүргізді. Олар күштерін операциялық аймақтың солтүстігіне жеткізіп, VC 9-шы дивизиясын талқандау үшін "нақсыш" құрды. Жаяу әскердің қозғалысымен бірге (249 тікұшақпен сегіз батальон) 173-ші әуеде десантталатын бригаданың 503-ші жаяу әскер полкінің 2-ші батальонынан 845 десантшы соғыстың жалғыз жаппай ұрыс десанты мен Корея соғысынан бергі ең ірі десантын жасады. Бастапқыда операция сәтті болып көрінді, мақсаттарға айтарлықтай қарсылықсыз қол жеткізілді. 23 ақпанда механикаландырылған күштер – 11-ші АКР және 25-ші жаяу әскер дивизиясының 2-ші бригадасы, "балға" ретінде жаяу әскер мен десанттың "нақсышына" қарсы соқтығысты, VC күштеріне қашуға мүмкіндік қалдырмады. PAVN мәлімдемесіне сәйкес, операцияның алғашқы күнінде олар 200-ге жуық американдық әскерін өлтірді, 16 бронетранспортты құртты және 16 ұшақты атып түсірді. Тезірек қимылдайтын және көзге көрінбейтін VC, Оңтүстік Вьетнам бюрократиясының тереңінен ақпарат алатын, штаб-пәтерін Камбоджаға көшіріп, американдықтарға шығын келтіру және оларды әлсірету үшін бірнеше шабуылдар жасады. 28 ақпан мен 10 наурызда Прек Клок I және Прек Клок II шайқастарында АҚШ күштерімен шайқастар болды. АҚШ күшті әуе шабуылы мен ауыр артиллериялық қолдаумен VC шабуылдарын тойтарды, бірақ стратегиялық нәтиже көңіл көншітпеді. 1967 жылдың 18 наурызында генерал Брюс Палмер, Вьетнамдағы II далалық күштердің жаңа командирі, генерал Симаннан кейін, Junction City операциясының екінші кезеңін бастады. Бұл жолы механикаландырылған дивизиялар – 1-ші жаяу әскер дивизиясы мен 11-ші АКР, 9-шы жаяу әскер дивизиясының 1-ші бригадасымен күшейтілді. Бұл маневр операцияның ең қиын шайқасына – 19 наурыздағы Ap Bau Bang II шайқасына әкелді. VC 273-ші полкі американдық бронеатты әскерін қиын жағдайға түсірді, бірақ үлкен атыс күшімен кері шегінуге мәжбүр болды. VC 21 наурызда және 1 сәуірде Ap Gu-да 1-ші және 25-ші жаяу әскер дивизияларына қарсы тағы екі шабуыл жасады. Екі шабуыл да қанды түрде тойтарылды, VC 9-шы дивизиясы ауыр үлкен шығынға ұшырады, бірақ Камбоджа шекарасына жақын аудандарда соғысуға немесе қауіпсіз жерге шегінуге әлі де қабілетті болды. 16 сәуірде АҚШ-тың II далалық күштерінің басшылығы MACV-мен келісім бойынша, Junction City операциясын үшінші кезеңмен жалғастыруға шешім қабылдады. 14 мамырға дейін 25-ші жаяу әскер дивизиясының бірнеше бөлімшелері ұзақ және шаршатарлық іздеу жұмыстарын жүргізді, жасыл бұталардың арасымен жылжып, ауылдарды қарап, көптеген материалдарды жинады, бірақ сақтықпен қорғанысқа көшкен VC бөлімшелерімен аздап қана байланысты.

Салдары

Тай Нин провинциясы мұқият тексерілді және Вьетконг (ВК) күштері елеулі шығынға ұшырады, оның ішінде көптеген материалдық құралдар тәркіленді: 810 тонна күріш, 600 тонна жеңіл қару, 500 000 беттік құжат. Алайда, американдықтардың да шығындары аз болған жоқ, шамамен 300 адам қаза тауып, 1500-ден астам адам жарақат алды. Американдық штабтың есебуынша, операциялар Вьетконгтың 9-дивизиясын қатты әлсіретті, нәтижесінде 2728 адам қаза тапты, 34 адам тұтқынға алынды және 139 дезертир болды. 100 экипаждық қару және 491 жеке қару тәркіленді. 2017 жылдың сәуір айында Вьетнам Қорғаныс министрлігі олардың жалпы әскер құрамының 10,2% (1275) (15 000 адам) шығынға ұшырағанын, ал жалпы әскер құрамының 1,7% (255) қаза тапқанын мәлімдеді. Америкалық әскерлер кейбір дүкендерде 120 катушка пленка және құжаттарды басып шығаруға арналған логистикалық жабдықтар тапқанда, MACV штабы атақты COSVN-ді ақыры тапқандықтарына сенді. Бірақ шындық мүлдем басқаша еді. Генералдар Тхань, Тран Ван Тран және До сияқты белгілі және құпия тұлғалар басқарған жылжымалы штаб-пәтер тез Камбоджаға шегініп, операцияларын жалғастырып, АҚШ стратегиялық жоспарлаушыларының үмітін күйретіп жіберді. 366 000 артиллериялық снаряд және 3235 тонна бомбаны қоса алғанда, көптеген ресурстар мен жабдықтарды жұмсаған американдық күштер коммунистік күштерге шығын келтірді және әуе шабуылы мен тіпті механикаландырылған күштердің қабілетін көрсетті (бұл қиын өңірде де пайдалы болды). Тактикалық нәтижелерге қарамастан, «Джанкшн Сити» операциясы операциялық деңгейде ең маңызды мақсатына жете алмады және ұзақ мерзімді стратегиялық артықшылықты қамтамасыз етпеді.