Кіріспе

Қайнатылған тоқыма немесе өрілген жүн матасы

Қайнатылған жүн матасы негізінен береттер, шарфтар, жилеттер, кардигандар, пальтолар және күрмелер жасау үшін қолданылады. Бұл матаны жасау үшін тоқыма немесе өрілген жүн маталарын немесе жүн қоспаларын ыстық сумен араластырып, толықтыру процесінен өткізеді. Бұл процесс матаны қысқартып, тозуға және одан әрі қысқаруға төзімді, тығыз кірпіш матаға айналдырады.

Шығу тегі

Қайнатылған жүн – жүннің толықтырылған түрі, және тоқыма емес жүн матасына ұқсас. Осы процестердің тарихы кем дегенде орта ғасырларға дейін жетеді. "Мата" сөзінің өзі батыс герман тіліндегі "feltaz" сөзінен келген. Қайнатылған жүн Оңтүстік Америка және Тироль Австриясының дәстүрлі тоқымаларының ерекшелігі болып табылады. Ол бүкіл әлемде өнеркәсіптік түрде өндіріледі.

Процесс

Қайнатылған жүн матасы коммерциялық түрде жүн жіптерді біркелкі қалыңдықпен мата жасау үшін тоқу арқылы өндіріледі. Жіптер мен мата боялуы немесе табиғи күйінде қалдырылуы мүмкін, сондай-ақ матада суреттер немесе әшекейлер болуы мүмкін. Тоқудан кейін мата ыстық сумен және сілтілік ерітіндімен (мысалы, сабынмен) қайнатылып, араластырылады. Бұл араласу жүн талшықтарының қабыршақты бетін бір-біріне жабыстырып, тоқылған матадан фетр матасын жасайды. Нәтижесінде, фетрленбеген матаға қарағанда барлық жақтан 50%-ға дейін кішірейіп, тығыз және берік материал пайда болады. Қайнатылған жүн жылу, беріктік қасиеттерімен және су мен желге төзімділігімен ерекшеленеді. Фетрлеудің жалпы процесі өнеркәсіпте, медицинада, қолөнерде және костюмдерде қолданылатын фетр бөліктерін тоқыма емес талшықтардан өңдеу үшін пайдаланылады. Бұл процесте жүн қоспалары, вискоза, полиэстер және акрил сияқты әртүрлі талшықтар қолданылуы мүмкін.